Από το Καράκας στη Γροιλανδία (μέσω FIR Τεμπών) – Επισκόπηση Τύπου 07/01

Αν η 7η Ιανουαρίου 2026 ήταν θεατρικό έργο, θα ήταν μια κακοστημένη φάρσα, ένα Τσίρκο των Ψευδαισθήσεων όπου ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να πουλήσει παγάκια σε Εσκιμώους, ενώ το σπίτι του πλημμυρίζει. Τρώμε γεωπολιτική «χρυσόσκονη» από τη Βενεζουέλα και την Γροιλανδία για να μην μυρίζουμε το καμένο λάδι από τα τρακτέρ. Είναι πραγματικά συγκινητικό να βλέπεις πώς μια σύλληψη στη Λατινική Αμερική καταφέρνει να αναζωπυρώσει το μίσος σε ένα καφενείο στην Κυψέλη. Η πτώση του Μαδούρο βλέπετε, αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα όχι ως γεωπολιτικό γεγονός, αλλά ως μια καθυστερημένη «εκδίκηση» για τα ταξίδια του παρελθόντος.

Αγρότες, FIR, Τουρκία, Τραμπ, επιτροπές, πακέτα, μπλόκα, κόμμα Καρυστιανού. Φαινομενικά ετερόκλητα. Στην πραγματικότητα, κομμάτια του ίδιου παζλ: μιας πολιτικής σκηνής που λειτουργεί πια με χαμηλή εμπιστοσύνη και υψηλή καχυποψία. Όχι απέναντι στα γεγονότα, αλλά απέναντι στους διαχειριστές τους.

Η κυβέρνηση μιλά τη γλώσσα της διαχείρισης. Πακέτα, εξειδικεύσεις, τεχνικές λύσεις, επιτροπές. Είναι η γλώσσα της τάξης. Το πρόβλημα δεν είναι ότι αυτή η γλώσσα είναι λάθος. Είναι ότι δεν ακούγεται πια ως ειλικρινής. Όταν ένα κοινωνικό σώμα, αγρότες σήμερα, αύριο κάποιος άλλος, δεν αισθάνεται ότι το κράτος το ακούει, κάθε τεχνική λύση μοιάζει με επικοινωνιακό τέχνασμα, ακόμη κι αν δεν είναι.

Τα μπλόκα, άλλωστε, δεν είναι μόνο μπλόκα. Είναι τεστ νομιμοποίησης. Δεν κρίνεται αν θα ανοίξει ο δρόμος. Κρίνεται αν η εξουσία μπορεί ακόμη να πείσει ότι δεν λειτουργεί ερήμην εκείνων που πλήττονται. Κι εδώ ακριβώς πατάει η ανησυχία του Μαξίμου: όχι στο κόστος των μέτρων, αλλά στο κόστος της εικόνας ότι υποχωρεί υπό πίεση. Γι’ αυτό και το αφήγημα θέλει τους αγρότες πρόβλημα διαχείρισης, όχι σύγκρουσης αξιών.

Την ίδια στιγμή, το FIR και οι δυσλειτουργίες στις υποδομές δεν αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά. Διαβάζονται, και σπρώχνονται να διαβαστούν, ως συνέχεια του συλλογικού τραύματος των Τεμπών: του κράτους που δεν λογοδοτεί, που απαντά με επιτροπές, που μεταθέτει την ευθύνη στον χρόνο. Δεν έχει σημασία αν οι περιπτώσεις είναι ίδιες. Σημασία έχει ότι ενεργοποιούν το ίδιο συναίσθημα: «κάτι δεν μας λένε». Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο πώς μια χώρα που ονειρεύεται να γίνει «ενεργειακός κόμβος» και «πυλώνας σταθερότητας», καταλήγει να θυμίζει επαρχιακό σιδηροδρομικό σταθμό του 1950 κάθε φορά που πέφτει το ρεύμα ή κολλάει το λογισμικό.

Εδώ ακριβώς εισέρχεται ο παράγοντας που το σύστημα δυσκολεύεται να διαχειριστεί: η μετατροπή του πένθους σε πολιτικό νόημα. Η δημόσια παρουσία της Καρυστιανού δεν είναι ακόμη πολιτική πρόταση. Είναι κάτι πιο επικίνδυνο για το υπάρχον σύστημα: σύμβολο ηθικής υπεροχής. Δεν μιλά τη γλώσσα των προγραμμάτων, αλλά τη γλώσσα της αδικίας. Και σε περιόδους κρίσης εμπιστοσύνης, αυτή η γλώσσα έχει μεγαλύτερη απήχηση από οποιοδήποτε κοστολογημένο σχέδιο.

Δεν χρειάζεται να κατέβει σε εκλογές για να παράξει πολιτικό αποτέλεσμα. Αρκεί να υπάρχει. Αρκεί να θυμίζει ότι υπάρχουν ερωτήματα που δεν απαντήθηκαν. Ότι υπάρχουν ευθύνες που δεν προσωποποιήθηκαν. Και κάθε φορά που η πολιτική εξουσία απαντά με τεχνικούς όρους σε ένα ηθικό αίτημα, η απόσταση μεγαλώνει.

Εδώ μπαίνει το παραπολιτικό. Όχι ως κουτσομπολιό, αλλά ως μηχανισμός νοηματοδότησης. Οι διαρροές, οι υπαινιγμοί, τα “ποιος καλύπτει ποιον” δεν προσθέτουν πληροφορία, προσθέτουν αίσθηση. Και η αίσθηση σήμερα είναι ισχυρότερη από τα δεδομένα. Τα παραπολιτικά λειτουργούν είτε ως κόλλα, ενώνουν τα επιμέρους σε μια μεγάλη αφήγηση δυσπιστίας, είτε ως καπνός, σκεπάζουν το θεσμικό ερώτημα με προσωπικές ιστορίες. Ανάλογα με το ποιος τα ταΐζει.

Στο φόντο όλων αυτών, το εξωτερικό. Τουρκία, F-35, Τραμπ. Το διεθνές επιστρέφει πάντα όταν η εσωτερική συζήτηση γίνεται επικίνδυνη. Όχι τυχαία. Η απειλή απ’ έξω είναι το καταφύγιο της εσωτερικής πειθαρχίας. “Ο κόσμος σκληραίνει”, άρα “μην παίζουμε”. Είναι ένα επιχείρημα που δουλεύει ιστορικά. Το ερώτημα είναι αν δουλεύει ακόμα σε μια κοινωνία που νιώθει ότι σκληραίνει πρώτα το κράτος απέναντί της.

Η αναφορά στην Τουρκία δεν είναι απλώς γεωπολιτική. Είναι υπενθύμιση ρόλων: ποιος θεωρείται υπεύθυνος, ποιος σοβαρός, ποιος επικίνδυνος. Και η συζήτηση για την Ουκρανία, με τη ρητή άρνηση αποστολής στρατευμάτων, δείχνει ακριβώς τον φόβο της εξουσίας απέναντι σε μια κοινωνία που δεν αντέχει άλλες “υποχρεώσεις” χωρίς ανταπόδοση. Δεν είναι εξωτερική πολιτική, είναι εσωτερική ψυχολογία.

Αυτό που διαφεύγει από την καθημερινή ανάγνωση είναι ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι αν τα μέτρα είναι επαρκή ή αν οι επιτροπές θα δουλέψουν. Το διακύβευμα είναι αν το πολιτικό σύστημα έχει ακόμη κοινή γλώσσα με την κοινωνία. Γιατί όταν αυτή η γλώσσα σπάει, ανοίγει χώρος όχι για προγράμματα, αλλά για σύμβολα. Όχι για λύσεις, αλλά για πρόσωπα που “λένε την αλήθεια” χωρίς να χρειάζεται να την αποδείξουν.

Και εδώ βρίσκεται ο κίνδυνος. Όχι στην οργή, αλλά στο κενό. Όχι στην αντιπολίτευση, αλλά στην απουσία πειστικής απάντησης στο ερώτημα: ποιος εγγυάται ότι αύριο θα ξέρουμε τι πραγματικά συνέβη.

Η πολιτική σήμερα δεν χάνει γιατί αποτυγχάνει τεχνικά. Χάνει γιατί δεν πείθει ηθικά. Και όσο τα παραπολιτικά γεμίζουν αυτό το κενό με υπονοούμενα και σενάρια, τόσο το σύστημα θα μοιάζει να μιλά μόνο του. Μέχρι να το διακόψει κάποιος, όχι απαραίτητα καλύτερος, αλλά σίγουρα πιο απλός.

Η ημέρα, λοιπόν, δεν λέει “έρχεται κρίση”. Λέει κάτι πιο ανησυχητικό: έρχεται μια μακρά περίοδος όπου κάθε γεγονός θα ερμηνεύεται ως απόδειξη ενοχής. Κι εκεί, καμία επιτροπή δεν αρκεί.

Βήμα-βήμα ανάγνωση της ημέρας

Α. Αγρότες: “πακέτο Μαξίμου” vs “μπλόκα”

Η κεντρική πολιτική είδηση είναι η προσπάθεια της κυβέρνησης να ξαναπιάσει το τιμόνι απέναντι στα μπλόκα, με εξειδίκευση ενός πακέτου που παίζει στο τρίπτυχο ενέργεια–κόστος–διευκολύνσεις, ενώ οι αγρότες κρατούν ανοιχτή την κλιμάκωση (μέχρι και “ολικό μπλακάουτ”). Στο εσωτερικό μέτωπο, οι αγρότες που εμφανίζονται ως «σκληροί για να πεθάνουν» αποτελούν το σύμπτωμα μιας βαθύτερης ρηγμάτωσης. Η κυβέρνηση απαντά με «πακέτα», αλλά η ανάλυση των δομών δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι το ρευστό, αλλά η ανυπαρξία παραγωγικού μοντέλου. Το παραπολιτικό ενδιαφέρον για τις «παρέες» του Μαξίμου ή τις εσωκομματικές έριδες στο ΠΑΣΟΚ λειτουργεί ως προπέτασμα καπνού: όσο συζητάμε για το ποιος κάθεται πού, αγνοούμε την αργή διολίσθηση της υπαίθρου στην απαξίωση.
Πολιτικό βάρος: δεν είναι απλώς “αγροτικό”. Είναι τεστ κυβερνητικής ικανότητας να αποσυμπιέσει κοινωνική ένταση χωρίς να φαίνεται ότι υποχωρεί υπό πίεση.
Κοινό συναίσθημα που καλλιεργείται: από τα κομμάτια διαβάζεται “αγανάκτηση + αίσθηση αδικίας” και από την κυβερνητική πλευρά “λογική/τάξη/μην κλείσει η χώρα”.

Β. FIR/αεροδρόμια: το κράτος ως ρίσκο

Παράλληλα, κυκλοφορεί ως δεύτερο “βαρύ” θέμα η ιστορία με το FIR/τους αεροπορικούς χειρισμούς, που σε ορισμένες εφημερίδες σηκώνεται σαν εικόνα κρατικής ανεπάρκειας και παρασκηνιακών αναθέσεων. Το «επικίνδυνο μπλακ άουτ» στο FIR δεν αντιμετωπίζεται από τον Τύπο ως ένα απλό τεχνικό σφάλμα, αλλά ως μια δομική αποτυχία. Η επιλογή της λέξης «επικίνδυνο» υποδηλώνει ότι για κάποιο χρονικό διάστημα η χώρα έχασε την «όρασή» της πάνω από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Σε μια περίοδο που η Ελλάδα δηλώνει «παρούσα στις εγγυήσεις ασφαλείας» (όπως αναφέρει η Καθημερινή), το να σβήνουν οι οθόνες των ραντάρ αποτελεί το απόλυτο παράδοξο.

Το FIR δεν είναι μόνο αεροναυτιλία, είναι κυριαρχία. Το γεγονός ότι το μπλακ άουτ συμπίπτει χρονικά με την «ένταση της αίσθησης ανασφάλειας» και τις τουρκικές κινήσεις, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Τι προμηνύεται: Μια άμεση, κατεπείγουσα αγορά νέων συστημάτων ελέγχου, η οποία όμως θα γίνει με διαδικασίες «fast track», ανοίγοντας πάλι την κερκόπορτα για παραπολιτικά σχόλια περί «απευθείας αναθέσεων».

Πολιτικό βάρος: αυτό κουμπώνει αμέσως στο μεγάλο συλλογικό τραύμα “Τέμπη”: όχι επειδή είναι ίδιο γεγονός, αλλά επειδή ενεργοποιεί το ίδιο μοτίβο δυσπιστίας (“ποιος φταίει – ποιος καλύπτει – ποιος λογοδοτεί”).
Συναίσθημα: ανησυχία και θυμός τύπου “δεν λειτουργεί τίποτα”.

Τι μας διαφεύγει: Η πιθανότητα το μπλακ άουτ να μην ήταν απλή βλάβη, αλλά αποτέλεσμα κυβερνοεπίθεσης ή ηλεκτρονικού πολέμου, κάτι που κανείς δεν τολμά να γράψει ανοιχτά, αλλά «φωτογραφίζεται» από τον όρο «επικίνδυνο».

Γ. Καρυστιανού: από το πένθος στο πολιτικό brand

Η δημόσια παρουσία/ρητορική της Καρυστιανού δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως “φωνή συγγενών”, αλλά ως εν δυνάμει πολιτική εκπροσώπηση ενός ηθικού αιτήματος (δικαιοσύνη/κάθαρση/λογοδοσία). Ορισμένα φύλλα το “σπρώχνουν” ως κίνηση που οργανώνεται, άλλα το αποδομούν ως αοριστία/αερολογία, άλλα το αντιμετωπίζουν σαν σύμπτωμα κενού αντιπροσώπευσης.

Πολιτικό βάρος:

• Δεν έχει ακόμα πρόγραμμα; Ναι. Αλλά έχει κάτι πιο ισχυρό: ηθικό νόμισμα.
• Και αυτό το νόμισμα σήμερα είναι πιο “σκληρό” από οποιοδήποτε τεχνικό πακέτο.
• Η απειλή για τα κόμματα (κυρίως στον χώρο της Κεντροαριστεράς) δεν είναι ότι “θα τους νικήσει”. Είναι ότι θα τους ξεγυμνώσει: γιατί όταν εμφανίζεται κάποιος που μιλάει με όρους τραύματος/αλήθειας, οι υπόλοιποι ακούγονται “σχήματα”.

Πιθανό συναίσθημα αναγνώστη: συγκίνηση, θυμός, απαίτηση τιμωρίας, απόρριψη του “πολιτικού λόγου”.

Συνέπειες:

• Αν συνεχίσει να παίζει ως πολιτικό σύμβολο, θα λειτουργήσει σαν μαγνήτης για όλα τα υπόλοιπα θέματα (FIR, αγρότες, θεσμικές αποτυχίες): θα τα κάνει ένα ενιαίο αφήγημα “κράτος που δεν λογοδοτεί”.
• Αν επιχειρήσει “κάθοδο”, το σύστημα θα τη χτυπήσει σε δύο άξονες: ικανότητα/πρόγραμμα και κίνητρα/εργαλειοποίηση.

Δ. Γεωπολιτική “εισαγωγή” που γίνεται εσωτερικό όπλο

Το «Φάντασμα» του Καράκας και η Ελληνική Παθολογία Η πτώση του Μαδούρο προκαλεί στην εγχώρια σκηνή έναν ιδιότυπο μετασεισμό. Εκεί που η σοβαρή ανάλυση βλέπει την κατάρρευση ενός αυταρχικού κρατισμού και την ανάγκη για επενδύσεις σε ρημαγμένες υποδομές, το παραπολιτικό περιθώριο ανασύρει φαντάσματα του παρελθόντος. Η προσπάθεια σύνδεσης της εγχώριας αντιπολίτευσης με το «χρυσάφι του Μαδούρο» δεν είναι ενημέρωση, είναι η άρνηση της πολιτικής να μιλήσει για το μέλλον, προτιμώντας να ανακυκλώνει την τοξικότητα της περασμένης δεκαετίας. Το παραπολιτικό εδώ δεν συμπληρώνει την είδηση, αλλά την καταπίνει, υπηρετώντας μια στρατηγική «ιδεολογικής ρετσινιάς» που εμποδίζει τη σύνθεση.
Πολιτικό βάρος: το διεθνές λειτουργεί ως καθρέφτης της εγχώριας πόλωσης: “νόμος/θεσμοί” vs “ισχύς/αποφασιστικότητα”.

Ε. Τουρκία – F-35: ο γνώριμος επιταχυντής φόβου

Η επικοινωνία Τραμπ–Ερντογάν για F-35 επαναφέρει το σταθερό ελληνικό άγχος: τι αλλάζει στο ισοζύγιο, πόσο γρήγορα, και ποιος “μιλάει” με την Ουάσιγκτον καλύτερα.
Πολιτικό βάρος: όταν παίζει εξωτερική απειλή, η κυβέρνηση πατάει πάνω στο “σοβαρότητα/σταθερότητα”. Όταν η αντιπολίτευση θέλει να της κόψει πόντους, πατάει στο “υποχωρητικότητα/επικοινωνία”.

ΣΤ. Ουκρανία: “όχι στρατεύματα”

Η Εστία σηκώνει την καθαρή κυβερνητική γραμμή “κανένας Έλληνας στρατιώτης στην Ουκρανία”.
Πολιτικό βάρος: προληπτικό κλείδωμα απέναντι σε κοινωνικές αντιδράσεις τύπου “μπλέκουμε σε πολέμους”.

Συνδυαστική αποτίμηση ανά θεματική (ποιος σπρώχνει τι και γιατί)

Θεματική 1: Κοινωνική πίεση (αγρότες)
Το ρεπορτάζ στα ΝΕΑ φωτίζει ότι η κυβέρνηση ψάχνει “διέξοδο” χωρίς εικόνα ήττας, ενώ οι αγρότες κρατούν κλιμάκωση.
Κίνητρο εφημερίδων: να δείξουν είτε “διαχείριση κρίσης” είτε “η χώρα σέρνεται σε μπλακάουτ”.

Θεματική 2: Κράτος/υποδομές (FIR)
Στα πιο καταγγελτικά φύλλα γίνεται ιστορία “ανικανότητας + ανάθεσης”.
Κίνητρο: να χτιστεί το σχήμα “δεν φταίει η συγκυρία, φταίει το μοντέλο εξουσίας”.

Θεματική 3: Καρυστιανού ή όταν το πένθος γίνεται πολιτικό ρήγμα
Η Καρυστιανού δεν είναι πολιτικός παίκτης με την τυπική έννοια. Είναι κάτι πιο σύνθετο, και γι’ αυτό πιο επικίνδυνο για το σύστημα.
Κίνητρο: Να παρουσιαστεί η Καρυστιανού ως κατήγορος του καθεστώτος. Όποιος τη χτυπά, έχει λόγο να φοβάται.

Θεματική 4: Διεθνές/ασφάλεια (Τραμπ–Ερντογάν, F-35)
Η Καθημερινή το κρατά ως σοβαρό γεωπολιτικό σήμα κινδύνου, ενώ άλλοι τίτλοι το κάνουν πιο επιθετικό/δραματικό.
Κίνητρο: εδώ παίζεται κοινό “πατριωτικό νεύρο” που πάντα τραβάει.

Θεματική 5: Το “μεγάλο κάδρο” Τραμπ
Το “Νουούκ όπως Καράκας” είναι ξεκάθαρα framing: ο Τραμπ ως απειλή για τη διεθνή τάξη πραγμάτων.
Κίνητρο: να δείξει ότι η Ευρώπη πρέπει να σκληρύνει/ενωθεί ή θα γίνεται αντικείμενο.

Το στίγμα της ημέρας, τι μας διαφεύγει, τι προμηνύεται

Στίγμα: Κράτος υπό αμφισβήτηση και κοινωνία σε φάση “οριακής ανοχής”. Αγρότες και FIR δεν είναι δύο ειδήσεις, είναι δύο διαφορετικές πόρτες προς το ίδιο δωμάτιο: εμπιστοσύνη.

Τι μας διαφεύγει: ότι η κυβέρνηση μπορεί να δίνει “πακέτα” και να κλείνει “μέτωπα”, αλλά αν η κοινή γνώμη έχει κλειδώσει στην ιδέα “δεν μαθαίνουμε ποτέ την αλήθεια/κανείς δεν πληρώνει”, τότε κάθε τεχνική λύση μοιάζει επικοινωνιακή.

Τι προμηνύεται: ένα πρώτο τρίμηνο 2026 όπου κάθε κρίση θα μετριέται με το ερώτημα “λογοδοσία ή κουκούλωμα;” και όπου τα παραπολιτικά θα χρησιμοποιούνται είτε ως κόλλα για να δέσουν τα γεγονότα σε αφήγημα, είτε ως καπνός για να μη μείνει το βλέμμα στο επίδικο.

Συνδυαστική αξιολόγηση ανά εφημερίδα (τι “πουλάει” κάθε φύλλο σήμερα και γιατί)

ΤΑ ΝΕΑ

Παίζουν “κέντρο”: αγρότες ως κοινωνικό ρίσκο διαχείρισης, όχι ως επανάσταση. Η γραφή είναι κυβερνητικά-ρεαλιστική: πακέτο, διαχείριση, αποσυμπίεση, αλλά κρατά και την αγωνία του “ολικού μπλακάουτ”. Αυτό δεν είναι ουδέτερο: χτίζει το πλαίσιο ότι το πρόβλημα λύνεται με πολιτική μηχανική, όχι με ηθική οργή. Το παραπολιτικό εδώ (όταν υπάρχει) λειτουργεί ως αλάτι: όχι ως κυρίως πιάτο.

Καθημερινή

Κρατάει γεωπολιτική σοβαρότητα: Τραμπ–Ερντογάν, F-35, ταχύτητα εξελίξεων. Το φύλλο στήνει το μήνυμα “μην κοιτάς μόνο μέσα, το έξω σκληραίνει”. Με αυτόν τον τρόπο, χωρίς να το φωνάζει, προσφέρει ένα “δίχτυ νομιμοποίησης” στην κυβέρνηση: στα δύσκολα της ασφάλειας, θες σταθερότητα/συνέχεια/συμμαχίες. Παραπολιτικό; περιορισμένο και πειθαρχημένο, γιατί θα χαλούσε την εικόνα θεσμικής σοβαρότητας.

Εστία

Κάνει δύο πράγματα ταυτόχρονα: (α) σκληρό πατριωτικό/θεσμικό ένστικτο στο ελληνοτουρκικό και (β) καθαρό κόκκινο πανί στο ουκρανικό (“κανένας Έλληνας στρατιώτης”). Εδώ το πολιτικό κίνητρο είναι προφανές: να σπρώξει την κυβέρνηση σε “γραμμή εθνικής αυτοσυντήρησης” και να προκαλέσει αντανακλαστικά κοινού που φοβάται εμπλοκές. Παραπολιτικά, όταν μπαίνουν, είναι εργαλείο “καχυποψίας”, όχι χιούμορ.

Απογευματινή

Σηκώνει το ελληνοτουρκικό πιο “πιασάρικα” και πιο δραματικά (φόβος/Αττίλας/ένταση), άρα κάνει το εξωτερικό θέμα εσωτερικό πολιτικό άγχος. Αυτό φουσκώνει το κλίμα και παράγει χώρο για επιθετική ρητορική. Τα παραπολιτικά εδώ είναι συχνά “βενζίνη” στο ίδιο μοτέρ: πρόσωπα, καβγάδες, στρατόπεδα.

Εφημερίδα των Συντακτών

Επενδύει στη θεσμική δυσπιστία: FIR/επιτροπές/“σύνδρομο Τεμπών”. Η πρόθεση δεν είναι απλώς να πει “χάλασε κάτι”, αλλά να πει “το κράτος δεν αυτοδιορθώνεται – αυτοπροστατεύεται”. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο πολιτικά αφήγημα για την κυβέρνηση, γιατί δεν είναι επιμέρους, είναι συνολικό. Τα παραπολιτικά, όταν εμφανίζονται ως υπαινιγμοί, υπηρετούν το ίδιο αφήγημα: “όλα γίνονται για να καλυφθούν οι δικοί”.

Μανιφέστο

Παίζει “καθαριστή”: να πέσουν κεφάλια, “παλιά συστήματα”, “θα το δούμε”. Το φύλλο χτίζει αφήγημα κυβερνητικής αποφασιστικότητας: ναι υπάρχει πρόβλημα, αλλά εμείς το χτυπάμε. Τα παραπολιτικά εδώ λειτουργούν σαν γρασαδόρος: ποιος θα χρεωθεί την ευθύνη, ποιος θα “καεί”, ποιος θα “σωθεί”.

Δημοκρατία / Μακελειό (διαφορετικά ύφη, ίδιος σκοπός)

Πατάνε πάνω στο ίδιο νεύρο: καταγγελία + οργή + εθνική ντροπή + “όλοι ίδιοι”. Η Δημοκρατία το ντύνει πιο πολιτικά, το Μακελειό πιο ωμά/κραυγαλέα. Στόχος: να γίνει το FIR, οι αναθέσεις, η “ανοχή” σε θέματα θεσμών, μια συνολική κατηγορία προς το Μαξίμου. Εδώ τα παραπολιτικά δεν είναι “παράπλευρα”, είναι πολιορκητικός κριός: υπαινιγμοί για σκοπιμότητες, διαρροές, προσωπικές στοχεύσεις.

Πού ακριβώς τα παραπολιτικά κουμπώνουν πάνω στα πολιτικά (και πού όχι)

1) Όταν υπηρετούν (συνδέουν τα dots)

• Αγρότες, κυβερνητική αντοχή: παραπολιτικό “ποιοι υπουργοί είναι εκτεθειμένοι / ποιος πιέζει για πακέτο / ποιος φοβάται μπλόκα”.
• FIR, μοντέλο διαχείρισης κρίσεων: παραπολιτικό “ποιος έδωσε ανάθεση / ποιος έστησε επιτροπή / ποιος καλύπτει ποιον”.
• Ελληνοτουρκικά, εσωτερική ισορροπία: παραπολιτικό “ποιος παίζει σκληρή γραμμή / ποιος κρατά χαμηλά / ποιος θα καρπωθεί την ‘πατριωτική’ στάση”.

Εδώ το παραπολιτικό είναι διαγνωστικό: σου λέει πώς κινείται η εξουσία στο παρασκήνιο.

2) Όταν παίζουν άλλο παιχνίδι (αποπροσανατολισμός/έλεγχος ζημιάς)

• Όταν το επίδικο είναι θεσμικό (λογοδοσία, διαδικασίες, πορίσματα), το παραπολιτικό πάει συχνά να το κάνει προσωπικό (ποιος φταίει, ποιος είπε τι, ποιος μαλώνει).
• Αυτό βολεύει όποιον θέλει να αποφύγει το μεγάλο ερώτημα: “πώς λειτουργεί το κράτος”.

Συγκριτική αποτίμηση κινήτρων/προθέσεων (τι πάει να πετύχει ο καθένας)

• Κεντρώα/θεσμικά φύλλα: να κρατήσουν το κάδρο “διαχείριση/σταθερότητα/γεωπολιτική πραγματικότητα”.
• Αντιπολιτευτικά/καταγγελτικά φύλλα: να φτιάξουν μία ενιαία ιστορία “κράτος που δεν λογοδοτεί”, και να δέσουν πάνω της οποιοδήποτε νέο σοκ.
• Πατριωτικό-αμυντικό τόξο: να κάνει το εξωτερικό (F-35, Τουρκία, Ουκρανία) βασικό μέτρο αξιολόγησης της κυβέρνησης.

Στίγμα ημέρας, τι μας διαφεύγει, τι προμηνύεται

Στίγμα ημέρας:
Η μέρα δεν είναι “μία είδηση”. Είναι ένα ενοποιημένο κλίμα: κοινωνική πίεση (αγρότες) + κρατική τρωτότητα (FIR) + εξωτερική ανασφάλεια (Τουρκία/F-35) = ανησυχία για το αν η χώρα “κρατιέται” και Καρυστιανού.

Η μέρα αυτή μας προειδοποιεί: η σταθερότητα είναι μια εύθραυστη ψευδαίσθηση. Η σύγκλιση παραπολιτικής και πολιτικής σκοπιμότητας δείχνει ότι οδεύουμε προς μια περίοδο όπου η «είδηση» θα είναι το πρόσχημα και ο «εξοντωτικός λόγος» η ουσία. Αν δεν απεγκλωβιστούμε από τον ετεροπροσδιορισμό μας μέσω των διεθνών κρίσεων και δεν κοιτάξουμε κατάματα τη θεσμική μας γύμνια, το «μπλακ άουτ» δεν θα αφορά μόνο το FIR, αλλά την ίδια τη δημοκρατική μας λειτουργία.

Το στίγμα της ημέρας είναι η αμηχανία. Μια αμηχανία που κρύβεται πίσω από πηχυαίους τίτλους για τη Βενεζουέλα, ενώ η πραγματική απειλή βρίσκεται στην αποσάθρωση της κοινωνικής εμπιστοσύνης εδώ, στο «σπίτι» μας.

Τι μας διαφεύγει:
Ότι το παιχνίδι δεν παίζεται στην “αλήθεια” των γεγονότων, αλλά στην εμπιστοσύνη. Αν η κοινωνία πιστέψει ότι η εξουσία λειτουργεί με “επιτροπές” αντί για ευθύνη, τότε κάθε νέο θέμα θα μετατρέπεται αυτόματα σε πολιτική κρίση, ανεξάρτητα από την αντικειμενική του ένταση.

Τι προμηνύεται:
Ένα τρίμηνο όπου:

• οι κινητοποιήσεις θα έχουν μεγαλύτερη πολιτική ισχύ από το μέγεθός τους,
• κάθε δυσλειτουργία υποδομής θα βαφτίζεται “Τέμπη Νο2” σε επίπεδο αφήγησης,
• και τα παραπολιτικά θα γίνουν βασικό εργαλείο είτε προληπτικής αποδόμησης αντιπάλων είτε διαχείρισης ζημιάς για το Μαξίμου.