Ψήφος εμπιστοσύνης Τσίπρα-Σαμαρά σε Μητσοτάκη; – Σύλληψη Μαδούρο 05/01

Η δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη σύλληψη του Νικολά Μαδούρο λειτούργησε σαν προβολικό ψυχολογικό τεστ Rorschach για την ελληνική αντιπολίτευση: ό,τι φοβόταν ο καθένας, αυτό είδε. Άλλος είδε «φιλοαμερικανό πραξικόπημα», άλλος «υπονόμευση της Κύπρου», άλλος «επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου». Κανείς, όμως, δεν είδε αυτό που όντως ειπώθηκε.

Ας το ξεκαθαρίσουμε, γιατί αλλιώς θα μιλάμε πάλι με συνθήματα:
Ο πρωθυπουργός είπε τρία πράγματα.

1. Ο Μαδούρο ηγείτο μιας βάναυσης δικτατορίας.
2. Το τέλος του καθεστώτος γεννά ελπίδα στον λαό της Βενεζουέλας.
3. Δεν είναι η στιγμή να κριθεί η νομιμότητα της επιχείρησης.

Ούτε χειροκρότησε επέμβαση, ούτε μοίρασε πιστοποιητικά διεθνούς δικαίου. Επέλεξε αυτό που λέγεται θεσμική αυτοσυγκράτηση. Δηλαδή κάτι εντελώς ξένο σε ένα πολιτικό σύστημα που νομίζει ότι η εξωτερική πολιτική γράφεται σε story 15 δευτερολέπτων εξυπνακίστικης πομφολογίας.

Ας τα πάρουμε με τη σειρά

Η «αντισυστημική» Αριστερά των έτοιμων τίτλων

Η κλασική συνταγή: ΗΠΑ = κακός, άρα ό,τι κάνουν είναι παράνομο. Τέλος ανάλυσης.
Μόνο που το Διεθνές Δίκαιο δεν λειτουργεί με hashtags. Το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ προβλέπει το δικαίωμα αυτοάμυνας. Το αν αυτός ο ισχυρισμός στέκει κρίνεται εκ των υστέρων, πολιτικά και νομικά. Δεν αποφασίζεται σε πάνελ, ούτε σε κομματική ανακοίνωση.

Η αντιπολίτευση, όμως, έκανε αυτό που ξέρει καλύτερα: μετέτρεψε μια σύνθετη νομική διαφωνία σε ηθικό παραμύθι. Καλοί και κακοί. Spoiler: έτσι δεν σώζεται ούτε η διεθνής νομιμότητα, ούτε η χώρα.

Το «θεσμικό» ΠΑΣΟΚ του copy-paste

Εδώ είχαμε performance ευρωπαϊκής σοβαρότητας: «ντροπιαστική δήλωση», «επικίνδυνο προηγούμενο», «πλήγμα στη διεθνή εικόνα». Πολύ ωραία όλα αυτά, αν συνοδεύονταν από μία παράγραφο ουσιαστικής νομικής τεκμηρίωσης. Δεν συνοδεύτηκαν. Ήταν σαν policy brief γραμμένο από ΑΙ χωρίς data.

Και μετά μπήκε ο Αντώνης Σαμαράς

Εδώ έγινε το πραγματικό μπλέντερ. Με ένα επιχείρημα «εθνικής συνέπειας» (Κύπρος–Αιγαίο–διεθνές δίκαιο), ο Σαμαράς έδωσε ιδεολογικό άλλοθι σε όποιον ήθελε να βαρέσει την κυβέρνηση χωρίς να φοράει αριστερό καπέλο. Το πρόβλημα; Το επιχείρημα είναι σωστό γενικά, αλλά άστοχο συγκεκριμένα και εμφορείται από ρεβανσιστικό οίστρο.

Γιατί άλλο «κρίνω εκ των υστέρων μια επιχείρηση» και άλλο «παίρνω θέση εν θερμώ και καίω το νομικό οπλοστάσιο της χώρας μου». Αν η Ελλάδα, με ιστορική εμπειρία εισβολής και κατοχής, αρχίσει να μοιράζει χαρακτηρισμούς πριν αποφανθούν τα αρμόδια όργανα, τότε αυτοπυροβολείται.

Το πραγματικό πρόβλημα της αντιπολίτευσης

Δεν είναι ότι διαφωνεί. Είναι ότι δεν αντέχει την διπλωματικά μελετημένη ακρίβεια της δήλωσης.
Ο Μητσοτάκης δεν μίλησε φιλοαμερικανικά. Μίλησε νομικά προσεκτικά. Και αυτό, σε μια πολιτική σκηνή εθισμένη στο «πες κάτι να γράψει τίτλο», φαντάζει ύποπτο.

Η ειρωνεία; Όλοι όσοι φώναζαν για «επιλεκτικό διεθνές δίκαιο», εφάρμοσαν ακριβώς αυτό: επιλεκτική ανάγνωση κανόνων, χωρίς άρθρα, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς timing. Εξωτερική πολιτική με ντουντούκα.

Bottom line (για να μην χαθούμε):

Η δήλωση δεν ήταν λάθος. Ήταν δυσάρεστα σοβαρή.
Και αυτός είναι ο λόγος που εξόργισε τόσο πολύ όσους έχουν μάθει να κάνουν γεωπολιτική με συνθήματα, όχι με Χάρτες και άρθρα.

Στην πραγματική διεθνή πολιτική, η ακρίβεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δύναμη. Και όποιος δεν το αντέχει, απλώς φωνάζει πιο δυνατά.

Καταγραφή των Πολιτικών Αντιδράσεων

Οι αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης και πολιτικών προσώπων ήταν σφοδρές, εστιάζοντας κυρίως στην αποφυγή καταδίκης της στρατιωτικής επέμβασης:

Κόμμα / Πρόσωπο	Βασικά Σημεία Κριτικής
ΣΥΡΙΖΑ (Σ. Φάμελλος)	Χαρακτήρισε τη δήλωση «επικίνδυνη» και «αδιανόητη», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια της υποκρισίας στο Διεθνές Δίκαιο. Έκανε λόγο για «καουμπόικες λογικές» των ΗΠΑ.
ΠΑΣΟΚ (Ν. Ανδρουλάκης / Δ. Μάντζος)	Χαρακτήρισε τη στάση του Πρωθυπουργού «ντροπιαστική» και «προβληματική». Τόνισε ότι η αποδοχή του «νόμου της ζούγκλας» υπονομεύει τα εθνικά μας συμφέροντα (Κύπρος, Αιγαίο).
ΚΚΕ	Έκανε λόγο για «κυνική και ελεεινή» δήλωση, καταγγέλλοντας την «ιμπεριαλιστική επέμβαση» των ΗΠΑ για τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων.
Αντώνης Σαμαράς	Άσκησε δριμεία κριτική στον Κ. Μητσοτάκη, δηλώνοντας ότι οι αρχές του Διεθνούς Δικαίου δεν είναι επιλεκτικές και ότι η στάση αυτή δημιουργεί κακά προηγούμενα για την Κύπρο και τη Θράκη.
Αλέξης Τσίπρας	Κατηγόρησε την κυβέρνηση για «δουλική στάση» και ωμή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα εμφανίζεται ως ο «πρόθυμος σύμμαχος».
Νέα Αριστερά (Α. Χαρίτσης)	Μίλησε για «επικίνδυνη στροφή» στην εξωτερική πολιτική και «καλλωπισμό του διεθνούς εγκλήματος».