Ισχύς χωρίς εμπιστοσύνη – Επισκόπηση Κυριακάτικου Τύπου 04/01

Το ημερολόγιο γράφει 4 Ιανουαρίου 2026, αλλά η πολιτική ατμόσφαιρα μυρίζει περισσότερο «τέλος εποχής» παρά «νέα αρχή». Αν ξεφυλλίσει κανείς τον κυριακάτικο τύπο, η εικόνα που αναδύεται δεν είναι η γραμμική πρόοδος που ευαγγελίζονται τα κυβερνητικά non-papers, αλλά ένα μωσαϊκό από «τεκτονικές αλλαγές» και «ανοιχτά μέτωπα» που απειλούν να καταπιούν το αφήγημα της κανονικότητας.

Τα μπλόκα μετράνε την πολιτική αντοχή

Στην επιφάνεια, έχουμε αγρότες και μπλόκα. Από κάτω, όμως, έχουμε κάτι πιο σοβαρό: μια κυβέρνηση που δοκιμάζει τα όρια της πειθαρχίας και μια κοινωνία που έχει αρχίσει να αμφισβητεί όχι τις πολιτικές, αλλά το ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές ασκούνται.

Το plan B δεν είναι σχέδιο. Είναι μήνυμα. Είναι η στιγμή που η εξουσία λέει: «ο διάλογος τελείωσε, τώρα μιλάει το κράτος». Κάθε κυβέρνηση το κάνει αυτό. Το ζήτημα δεν είναι αν έχει το δικαίωμα, αλλά αν έχει το πολιτικό κεφάλαιο. Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα.

Γιατί την ίδια ώρα που το Μαξίμου προσπαθεί να εμφανιστεί ως ο θεματοφύλακας της “ομαλότητας”, τα ίδια τα media που το στηρίζουν φροντίζουν να μας ενημερώσουν, με τον τρόπο τους, ότι το εσωτερικό δεν είναι ήσυχο. Παραπολιτικά για μουρμούρα, σενάρια ανασχηματισμού, υπαινιγμοί ότι «κάτι δεν πάει καλά». Αυτά δεν γράφονται για να γεμίσουν στήλες. Γράφονται για να πειθαρχήσουν το κέντρο. Να θυμίσουν στην ηγεσία ότι δεν κυβερνά μόνη της.

Η Οικονομία της Βιτρίνας και το ΕΣΥ των «Κορδελών»

Και ενώ το Μαξίμου ποντάρει τα ρέστα του στα δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, μια «Αγορά δύο ταχυτήτων» όπως εύστοχα επισημαίνεται, η πραγματικότητα στα νοσοκομεία λειτουργεί ως ο αδυσώπητος καθρέφτης της κοινωνικής αποσύνθεσης. Το 2026 μπαίνει με το ΕΣΥ να μετρά 240 εκατομμύρια λιγότερα στον κουμπαρά του και 14 χρόνια συνεχούς λιτότητας στην πλάτη του.

Εδώ, η πολιτική είδηση συναντά την παραπολιτική ουσία: Οι «κορδέλες» που κόβονται σε ανακαινισμένες πτέρυγες (πολιτική επικοινωνία) δεν μπορούν να κρύψουν την απουσία γιατρών (πολιτική ουσία). Το «σχέδιο» για είσοδο ιδιωτών στην υγεία δεν είναι πλέον μια θεωρητική απειλή, αλλά ηπροαναγγελθείσα λύση μιας τεχνητής κατάρρευσης.

Η «Βουβή» Ιδεολογική Επιστροφή

Εκεί που οι αναλυτές βλέπουν μόνο νούμερα και δημοσκοπικές διαφορές 17 μονάδων, η ζωή επιστρέφει στις ιδεολογίες. Η «Εστία» και το «Documento», από εκ διαμέτρου αντίθετες αφετηρίες, συμπίπτουν σε μια διαπίστωση: το τέλος των ιδεολογιών ήταν μια αυταπάτη των «ανεμούριων» της εξουσίας. Ο κόσμος της εργασίας, ο ασθενής που δεν βρίσκει ράντζο και ο αγρότης που χάνεται στον λαβύρινθο των επιδοτήσεων, δεν αναζητούν «λογιστικά τρικ», αλλά πολιτική ταυτότητα.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως άλλοθι

Και τότε, από το πουθενά, δηλαδή από το απόλυτα προβλέψιμο, έρχεται η Συνταγματική Αναθεώρηση. Το μεγάλο χαρτί. Η “σοβαρή κουβέντα”. Το θεσμικό ύψος. Όταν η καθημερινότητα σε τραβάει προς τα κάτω, ανεβάζεις τη συζήτηση προς τα πάνω. Κλασική τεχνική. Όχι απαραίτητα κακή. Αλλά αποκαλυπτική.

Γιατί η αναθεώρηση δεν μπαίνει τώρα επειδή ωρίμασε η κοινωνία. Μπαίνει επειδή χρειάζεται αλλαγή ατζέντας. Και χρειάζεται συναίνεση όχι ως ουσία, αλλά ως αφήγημα: όποιος δεν συναινεί, αυτομάτως φαίνεταιαρνητής των αλλαγών. Το δίλημμα δεν είναι πολιτικό, είναι επικοινωνιακό.

Την ίδια στιγμή, όμως, ένα άλλο αφήγημα δουλεύει υπογείως. Πιο σκοτεινό. Πιο τοξικό. Το αφήγημα της δυσπιστίας. Εκεί όπου ταυτότητες, προσωπικοί αριθμοί, αγρότες, Τέμπη, Ανεξάρτητες Αρχές και «παγώματα λογαριασμών» ενώνονται σε έναν ενιαίο καμβά: το κράτος ως απειλή. Όχι ως κακός διαχειριστής, αλλά ως εχθρός.

Εδώ δεν μιλάμε για αντιπολίτευση με τη στενή έννοια. Μιλάμε για υπαρξιακή αμφισβήτηση της θεσμικής κανονικότητας. Κι αυτό είναι επικίνδυνο. Όχι μόνο για την κυβέρνηση, για το σύστημα συνολικά. Διότι όταν οι πολίτες πειστούν ότι κάθε μεταρρύθμιση είναι εκβιασμός, τότε καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να σταθεί. Ούτε καλή, ούτε κακή.

Και μέσα σε όλα αυτά, ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Όχι ως σκάνδαλο ακόμα, αλλά ως υπόσχεση σκάνδαλου. Ως εκκρεμότητα. Ως δικογραφία που «έρχεται». Η πολιτική λατρεύει τα πράγματα που δεν έχουν συμβεί ακόμα, γιατί μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς να τα απαντά. Ο ανασχηματισμός αιωρείται σαν φάντασμα: δεν γίνεται, αλλά όλοι μιλούν γι’ αυτόν. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να παγώσει κινήσεις, να ευθυγραμμίσει βουλευτές, να στείλει σήματα.

Τα τροχειοδεικτικά βέλη των παραπολιτικών

Εδώ τα παραπολιτικά παίζουν τον πιο καθαρό τους ρόλο: δεν εξηγούν το παρόν, προετοιμάζουν το έδαφος για το επόμενο. Είναι το εργαστήριο των εξελίξεων. Όποιος τα διαβάζει σαν κουτσομπολιό, χάνει το παιχνίδι.

Το πολιτικό πρόβλημα της ημέρας, λοιπόν, δεν είναι αν θα φύγουν τα τρακτέρ από τους δρόμους. Είναι αν η κυβέρνηση θα καταφέρει να πείσει ότι η ισχύς που επικαλείται είναι νομιμοποιημένη και όχι απλώς διαθέσιμη. Και αν η αντιπολίτευση θα συνεχίσει να επενδύει μόνο στην αποδόμηση ή θα τολμήσει να αρθρώσει θετικό αντίπαλο πλαίσιο.

Το 2026 δεν ξεκινά ήρεμα. Ξεκινά νευρικά. Με πολλά μικρά μέτωπα που δείχνουν άσχετα, αλλά συνδέονται από ένα κοινό νήμα: την κρίση εμπιστοσύνης. Όχι την κραυγαλέα. Τη χαμηλής έντασης. Αυτή που δεν ρίχνει κυβερνήσεις αύριο, αλλά τις αποδυναμώνει κάθε μέρα λίγο περισσότερο.

Το Στίγμα και η Προφητεία

Το στίγμα της ημέρας είναι η ανασφάλεια της ευημερίας. Προμηνύεται ένα έτος όπου η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να επιλέξει: ή θα συγκρουστεί με τα συμφέροντα που υπηρετούν την «ανάπτυξη των λίγων» ή θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια κοινωνική έκρηξη που δεν θα μπορεί να αναχαιτιστεί από καμία δοιμιρία ΜΑΤ.

Η «δύσβατη ευθεία» του 2026 μόλις ξεκίνησε. Και όπως φαίνεται, οι «μονομάχοι» στην αρένα της κεντροαριστεράς ίσως αργήσουν να καταλάβουν ότι η μάχη δεν δίνεται στα συνέδρια, αλλά στις ουρές των νοσοκομείων και στους λογαριασμούς του ρεύματος.

1) Βήμα-βήμα χαρτογράφηση των αποκομμάτων (ανά εφημερίδα)

Α. ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Διακυβέρνηση υπό πίεση, θεσμικό ντύσιμο»

Κύριο πολιτικό μέτωπο: Αγρότες/μπλόκα ως πολιτική ευθύνη (όχι ως “χειμερινό επεισόδιο”).
Το Βήμα το πάει “ψηλά”: τα μπλόκα δεν είναι απλώς κοινωνική ένταση, είναι δομική αποτυχία αγροτικής στρατηγικής και άρα θέμα πολιτικής ευθύνης/κράτους/ΕΕ. Το άρθρο του Μιχάλη Σάλλα το λέει καθαρά: δεν είναι «πολιτική υποκίνηση», είναι επανάληψη δομικού προβλήματος.

Δεύτερο πολιτικό μέτωπο: ανασχηματισμός (ως σενάριο πίεσης).
Στήνεται η εικόνα ότι “ο πρωθυπουργός δεν βιάζεται”, αλλά η πραγματική είδηση είναι πως η συζήτηση για ανασχηματισμό τρέφεται από την αγροτική κρίση και τη γενικότερη πίεση της κυβέρνησης.

Παραπολιτικό εργαλείο: “ΒΗΜΑτοδότης” (δημοσκοπική γεωγραφία + γκρίνια).
Η στήλη βάζει φακό στη διαφορά περιφέρειας–αστικών κέντρων και ουσιαστικά κάνει “πολιτικό mapping” του ρίσκου: η κυβέρνηση αλλού πετάει, αλλού σκοντάφτει. Αυτό δεν είναι κουτσομπολιό: είναι παραπολιτικό που υπηρετεί κεντρική πολιτική ανάλυση (πού χάνει/πού αντέχει).

Τι κάνει συνολικά το Βήμα σήμερα:
Χτίζει στίγμα «σοβαρότητας υπό πίεση»: αναγνωρίζει την ένταση (αγρότες/ανασχηματισμός) αλλά την ερμηνεύει θεσμικά, με “λύσεις/στρατηγική”, όχι με οργή.

Β. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Δημοσκόπηση + τσουβάλιασμα ατζέντας “οικονομία/τάξη”»

Κεντρικό πολιτικό χαρτί: “Προβάδισμα 17,3” + θεματολόγιο πολιτών.
Το φύλλο στήνει την ημέρα πάνω σε πρωτιά ΝΔ και σε “τι ζητάνε οι πολίτες”: ενισχύσεις εισοδημάτων/μειώσεις φόρων, ακρίβεια, διαφάνεια, Υγεία. Η δημοσκόπηση λειτουργεί σαν άδεια νομιμοποίησης: «έχουμε ακόμη προβάδισμα, άρα πάμε με πακέτα πολιτικής».

Παράλληλη πολιτική δέσμη: “ανάπτυξη, αναβαθμίσεις, μείωση χρέους / έξτρα αυξήσεις με 6 μέτρα”.
Ο τρόπος που εμφανίζεται στη χαρτογράφηση δείχνει το μοτίβο: οικονομική ασφάλεια + παροχές/βελτιώσεις ως αντίβαρο σε κοινωνική γκρίνια.

Παραπολιτικό/επικοινωνιακό υπόστρωμα:
Στον Ε.Τ. το παραπολιτικό συνήθως δεν είναι “στήλη-μαχαίρι” αλλά επικοινωνιακή πειθαρχία: ο τίτλος της δημοσκόπησης και τα “προβλήματα των πολιτών” λειτουργούν σαν έτοιμη γραμμή κυβερνητικής αφήγησης (ακρίβεια – μέτρα, διαφάνεια – θεσμικές εξαγγελίες, Υγεία – παρεμβάσεις).

Τι κάνει συνολικά ο Ε.Τ. σήμερα:
Προσφέρει «σταθερότητα με αριθμούς» και μετατρέπει την πολιτική σε μενού (φοροελαφρύνσεις, αυξήσεις, προσλήψεις, κ.λπ.).

Γ. ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ: «Το Μαξίμου ως project manager: χρονοδιάγραμμα, έργα, “SOS”»

Κεντρικό πολιτικό θέμα: “Τα κυβερνητικά SOS για πιο εύκολη ζωή”.
Εδώ το φύλλο κάνει σχεδόν brochure διακυβέρνησης: φοροδιαφυγή/στήριξη υπερχρεωμένων, στέγαση, καταναλωτές, “κοινωνική αστυνόμευση”, ψηφιοποίηση, υποδομές (Μετρό Θεσσαλονίκης/FlyOver/ΒΟΑΚ), ΑΕΙ, Υγεία, Άμυνα κ.ά.

Το “μήνυμα πίσω από το μήνυμα”:
Δεν είναι απλώς ενημέρωση έργων. Είναι framing ότι η κυβέρνηση έχει σχέδιο/ρυθμό και “σφιχτό χρονοδιάγραμμα”, δηλαδή απάντηση σε περιβάλλον πίεσης/γκρίνιας.

Παραπολιτικό στοιχείο:
Στην Απογευματινή, το παραπολιτικό συγχωνεύεται με το πολιτικό: το “σφιχτό χρονοδιάγραμμα του Μαξίμου” είναι ουσιαστικά παραπολιτική πληροφορία (ρυθμός/εσωτερική εντολή) που υπηρετεί το κεντρικό πολιτικό αφήγημα (“τρέχουμε”).

Τι κάνει συνολικά η Απογευματινή σήμερα:
Παίζει “κυβερνητική ατζέντα με μορφή checklist”, λιγότερο σύγκρουση, περισσότερο deliverables.

ΣΤ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Τάξη, θεσμικό όριο και φόβος εκτροπής»

Κεντρικό πολιτικό θέμα: Αγρότες ως πρόβλημα δημόσιας τάξης, όχι κοινωνικής διαπραγμάτευσης.
Η Καθημερινή διαβάζει τα μπλόκα πρωτίστως ως ρίσκο θεσμικής εκτροπής: αποκλεισμοί δρόμων, παραβίαση κανόνων, οικονομική ζημία. Το plan B παρουσιάζεται ως αναγκαία, σχεδόν αναπόφευκτη κλιμάκωση για να προστατευθεί η “κανονικότητα”. Δεν υπάρχει δραματοποίηση, υπάρχει θεσμικός πραγματισμός.

Δεύτερο επίπεδο: “να μη χαθεί ο έλεγχος”.
Το υποκείμενο εδώ δεν είναι ο αγρότης αλλά το κράτος. Το ερώτημα δεν είναι «ποιος έχει δίκιο», αλλά «μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ανοχή χωρίς να καταρρεύσει το πλαίσιο». Η Καθημερινή λειτουργεί ως θεματοφύλακας ορίων.

Παραπολιτικό υπόστρωμα (χαμηλής έντασης):
Δεν έχει κραυγές, έχει υπαινιγμούς: αν τα μπλόκα συνεχιστούν, θα πληγεί το προφίλ “σταθερότητας” της κυβέρνησης. Το παραπολιτικό εδώ δεν αποκαλύπτει πρόσωπα , υποδεικνύει ρίσκα.

Τι κάνει συνολικά η Καθημερινή:
Ορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο “επιτρέπεται” η σύγκρουση. Δεν στηρίζει συναισθηματικά την κυβέρνηση, στηρίζει το κράτος ως μηχανισμό.

Ζ. ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ: «Πρωτοβουλία, σχέδιο, restart»

Κεντρικό πολιτικό θέμα: Plan B + θετική ατζέντα 2026.
Το Πρώτο Θέμα είναι το πιο καθαρό “κυβερνητικό” φύλλο της ημέρας. Το plan B δεν παρουσιάζεται ως καταστολή, αλλά ως αποφασιστικότητα. Το αφήγημα είναι σαφές: η κυβέρνηση δεν θα γίνει όμηρος.

Δεύτερο επίπεδο: Συνταγματική Αναθεώρηση ως πολιτικό restart.
Εδώ το Πρώτο Θέμα παίζει επιθετικά: αναθεώρηση = μεγάλες τομές, συναίνεση = τεστ σοβαρότητας για την αντιπολίτευση. Πρόκειται για κλασική μετατόπιση ατζέντας από τη φθορά στην πρωτοβουλία.

Παραπολιτικό εργαλείο: ανασχηματισμός ως μοχλός πειθαρχίας.
Τα σενάρια “πρώτα ΟΠΕΚΕΠΕ, μετά ανασχηματισμός” λειτουργούν ως σήμα προς τα μέσα: τίποτα δεν είναι δεδομένο. Το παραπολιτικό εδώ υπηρετεί απολύτως το πολιτικό σχέδιο.

Τι κάνει συνολικά το Πρώτο Θέμα:
Χτίζει εικόνα κυβέρνησης που κινείται, αποφασίζει και ανοίγει παιχνίδι. Είναι η εφημερίδα της πρωτοβουλίας, ανεξαρτήτως κόστους.

Η. DOCUMENTO: «Η εξουσία ως πρόβλημα»

Κεντρικό πολιτικό αφήγημα: αυταρχισμός, εσωτερική φθορά, συγκάλυψη.
Το Documento δεν στέκεται στα μπλόκα ως γεγονός, αλλά ως σύμπτωμα: κυβέρνηση που πιέζεται, χάνει ψυχραιμία και σφίγγει. Το “μαζέψτε τον Μητσοτάκη” δεν είναι ατάκα, είναι πολιτική θέση.

Δεύτερο επίπεδο: εσωτερικό ΝΔ ως ρήγμα.
Η έμφαση στη μουρμούρα, στις διαφωνίες, στα “σήματα” δυσαρέσκειας δείχνει ότι το Documento θέλει να πείσει πως η κυβέρνηση δεν είναι αρραγής. Το παραπολιτικό εδώ είναι όπλο απονομιμοποίησης.

Παραπολιτικό ≠ συμπλήρωμα, είναι πυρήνας.
Στο Documento, το παραπολιτικό είναι πολιτική ανάλυση. Δεν υπάρχει διάκριση. Η αποκάλυψη προσώπων/σχέσεων/εντάσεων είναι ο τρόπος να ειπωθεί: «η εξουσία έχει πρόβλημα».

Τι κάνει συνολικά το Documento:
Δεν ενδιαφέρεται για ισορροπίες. Χτίζει αφήγημα ηθικής και πολιτικής κρίσης της κυβέρνησης.

Θ. ΑΥΓΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ: «Κοινωνική σύγκρουση και προοδευτικό κάλεσμα»

Κεντρικό πολιτικό θέμα: Αγρότες ως κοινωνικό μέτωπο, όχι ως “μπλόκα”.
Η Αυγή βλέπει τα γεγονότα ως σύγκρουση κοινωνικών συμφερόντων. Το plan B διαβάζεται ως κοινωνικός αυτοματισμός και προετοιμασία καταστολής.

Δεύτερο επίπεδο: ΟΠΕΚΕΠΕ ως πολιτική ωρολογιακή βόμβα.
Η Αυγή επενδύει στην προσδοκία της δικογραφίας: όχι μόνο ως σκάνδαλο, αλλά ως καταλύτη πολιτικών εξελίξεων (ανασχηματισμός, φθορά, απονομιμοποίηση).

Παραπολιτικό στοιχείο: στρατηγική προοδευτικού πόλου.
Η “πόρτα” Ανδρουλάκη, οι αναφορές σε συνεργασίες, τα σήματα προς κοινωνικές ομάδες δεν είναι κουτσομπολιό, είναι στρατηγική αφήγηση μέλλοντος.

Τι κάνει συνολικά η Αυγή:
Προσπαθεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολιτικό σχέδιο εξουσίας. Όχι πάντα πειστικά, αλλά με καθαρή στόχευση.

Δ. REAL NEWS: «Μεγάλο κάδρο: σταθερότητα στο εσωτερικό, νεύρα στο εξωτερικό»

Κεντρικό πολιτικό θέμα εσωτερικής σκηνής: “Ευθύνη και δουλειά για τη νέα χρονιά” + Συνταγματική Αναθεώρηση.
Η Real News παρουσιάζει την κυβέρνηση να θέλει: (α) επιτάχυνση εξαγγελιών, (β) σταθερό αφήγημα μέσα σε αβεβαιότητα, (γ) άνοιγμα διαδικασίας Συνταγματικής Αναθεώρησης εντός 2026 (που απαιτεί συναινέσεις).

Κεντρικό γεωπολιτικό θέμα: F-35, Τουρκία, Ουάσιγκτον, “σκληρό παζάρι Ερντογάν-Τραμπ”.
Το βάζει στο πρωτοσέλιδο και το ανοίγει ως “εύθραυστη ισορροπία”, με παρασκήνιο Ουάσιγκτον και αντιδράσεις/διλήμματα (και εμπλοκή Ισραήλ ως παράγοντας).

Ελληνοτουρκικά ως χρονικό ορίζοντα: “κρίσιμο τρίμηνο”.
Το κείμενο στήνει προσδοκία/αγωνία για το αμέσως επόμενο διάστημα και δίνει υπόβαθρο (π.χ. αναβολές/εντάσεις λόγω κινήσεων της Τουρκίας, καλώδιο διασύνδεσης κ.λπ.).

Παραπολιτικό/ημι-πολιτικό: “Αντιφάσεις στον δρόμο προς την κάλπη / χρόνια αποφάσεων για Τσίπρα / συνέντευξη Κασσελάκη”.
Δεν έχω εδώ όλο το κείμενο, αλλά η χαρτογράφηση δείχνει ότι η Real News δουλεύει το πολιτικό δράμα 2026 ως “σεζόν αποφάσεων/αντιφάσεων” για πρόσωπα και στρατόπεδα.

Τι κάνει συνολικά η Real News σήμερα:
Διπλό μήνυμα: “σταθερότητα εδώ” (αφήγημα κυβέρνησης) + “αναταραχή έξω” (F-35/τρίμηνο ελληνοτουρκικών). Αυτό είναι κλασικό στήσιμο “οι καταιγίδες είναι γύρω μας”.

Ε. ΤΟ ΠΑΡΟΝ: «Προειδοποίηση: η δεύτερη τετραετία τρώει κυβερνήσεις»

Κεντρικό πολιτικό αφήγημα: “Η κατάρα της δεύτερης τετραετίας”.
Το Παρόν βάζει ιστορικό-πολιτικό μοτίβο: δεύτερη τετραετία, πόλωση, αναταράξεις, σκάνδαλα/διαφθορά/κακοδιαχείριση, “η Ιστορία ως δράμα”. Είναι ευθεία προειδοποίηση για κύκλο φθοράς.

Κοινωνικοοικονομικό καρφί: “Πέντε χρόνια ακρίβειας – πληρώνουμε 30%…”.
Επένδυση στη βιωμένη εμπειρία: ακρίβεια ως “νέα κανονικότητα” και άγχος νοικοκυριών. Αυτό λειτουργεί ως καύσιμο πολιτικής αμφισβήτησης.

Τι κάνει συνολικά Το Παρόν σήμερα:
Δεν “καταγράφει” απλώς: στρώνει αφήγημα φθοράς. Και σε αντίθεση με άλλα φύλλα που μιλούν για σχέδιο/χρόνο/έργα, το Παρόν μιλά για μοίρα/κύκλο/κατάρα, δηλαδή πολιτική ως τραγωδία που επανέρχεται.

2) Θεματικές και συνδυαστική αξιολόγηση ανά εφημερίδα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ 1: Αγρότες – Μπλόκα – Plan B

Καθημερινή
Τοποθετεί το ζήτημα στο πεδίο δημόσιας τάξης και θεσμικών ορίων. Οι αγρότες δεν είναι κοινωνικό υποκείμενο αλλά παράγοντας ρίσκου. Το plan B είναι αναγκαίο για να μη χαθεί ο έλεγχος.
Στόχος: διατήρηση κανονικότητας, όχι κοινωνική διαπραγμάτευση.

Πρώτο Θέμα
Μεταφράζει τα μπλόκα σε δοκιμασία αποφασιστικότητας. Το plan B είναι πολιτική αρετή. Δεν υπάρχει δίλημμα, υπάρχει ηγεσία.
Στόχος: εικόνα κυβέρνησης που δεν υποχωρεί και “κλείνει μέτωπα”.

ΤΟ ΒΗΜΑ
Ανεβάζει το θέμα επίπεδο: αγρότες ως σύμπτωμα δομικής αποτυχίας πολιτικής (παραγωγικό μοντέλο, ΚΑΠ, κράτος). Δεν κραυγάζει, αλλά δείχνει βάθος.
Στόχος: πολιτική ευθύνη, όχι επικοινωνιακή σύγκρουση.

Αυγή
Καθαρό κοινωνικό framing: αγρότες ως κοινωνικό μέτωπο. Το plan B ισοδυναμεί με κοινωνικό αυτοματισμό.
Στόχος: μετατροπή κοινωνικής δυσαρέσκειας σε πολιτική σύγκρουση.

Documento
Δεν εστιάζει στους αγρότες, αλλά στη συμπεριφορά της εξουσίας. Τα μπλόκα είναι αφορμή για αυταρχισμό και εσωτερική φθορά.
Στόχος: απονομιμοποίηση κυβερνητικής στάσης.

Ελεύθερος Τύπος
Υποβαθμίζει τη σύγκρουση και την “σκεπάζει” με δημοσκοπήσεις και οικονομική ατζέντα.
Στόχος: σταθερότητα, όχι ένταση.

Απογευματινή
Σχεδόν αγνοεί τη σύγκρουση, μετατοπίζει στο “τι κάνει η κυβέρνηση για τη ζωή σου”.
Στόχος: απορρόφηση κραδασμών.

Real News
Τη βλέπει ως ένα από τα πολλά μέτωπα σε περιβάλλον γενικευμένης πίεσης.
Στόχος: εικόνα συνολικής διαχείρισης.

Το Παρόν
Την εντάσσει στη “δεύτερη τετραετία” και στη γενικευμένη φθορά.
Στόχος: προειδοποίηση κύκλου παρακμής.

ΘΕΜΑΤΙΚΗ 2: Συνταγματική Αναθεώρηση – Θεσμοί

Πρώτο Θέμα
Κεντρικό πολιτικό project. Αναθεώρηση = restart. Συναίνεση = τεστ σοβαρότητας αντιπάλων.
Εργαλείο αλλαγής ατζέντας.

ΤΟ ΒΗΜΑ
Τη διαβάζει θεσμικά αλλά επιφυλακτικά: το timing έχει πολιτική σκοπιμότητα.
Θεσμική ψυχραιμία.

Καθημερινή
Τη βλέπει ως αναγκαία, αλλά μόνο εντός αυστηρού πλαισίου τάξης και συνέχειας.
Όρια πριν από οράματα.

Αυγή
Δυσπιστία: θεσμικός λόγος ως κάλυψη φθοράς.
Αποκάλυψη σκοπιμότητας.

Documento
Αναθεώρηση = εργαλείο συγκάλυψης/ελέγχου.
Θεσμοί ως μέρος του προβλήματος.

Ελεύθερος Τύπος / Απογευματινή
Τη στηρίζουν σιωπηρά ή τεχνοκρατικά, χωρίς ιδεολογική σύγκρουση.
Κανονικοποίηση.

ΘΕΜΑΤΙΚΗ 3: ΟΠΕΚΕΠΕ – Ανασχηματισμός – Εσωτερικό ΝΔ

Documento
Εδώ επενδύει τα πάντα: ρήγματα, μουρμούρα, “μαζέψτε τον”.
Παραπολιτικό ως πολιτικό όπλο.

Αυγή
ΟΠΕΚΕΠΕ = πολιτική βόμβα που έρχεται.
Προσδοκία αποσταθεροποίησης.

Πρώτο Θέμα
Ανασχηματισμός ως εργαλείο πειθαρχίας.
Έλεγχος συστήματος.

ΤΟ ΒΗΜΑ
Ανασχηματισμός ως δείκτης πίεσης, όχι βεβαιότητα.
Ανάγνωση τάσης.

Καθημερινή
Χαμηλώνει τον τόνο, αλλά δείχνει ότι “κάτι μαζεύεται”.
Υπόγεια προειδοποίηση.

ΘΕΜΑΤΙΚΗ 4: Οικονομία – Ακρίβεια – Καθημερινότητα

Ελεύθερος Τύπος
Αριθμοί, προβάδισμα, πακέτα μέτρων.
Νομιμοποίηση εξουσίας.

Απογευματινή
Checklist πολιτικών, έργα, χρονοδιαγράμματα.
Διαχείριση αντί για αφήγημα.

Το Παρόν
Ακρίβεια ως βιωμένο τραύμα.
Συναισθηματική πολιτικοποίηση.

ΤΟ ΒΗΜΑ / Καθημερινή
Πιο σύνθετη, λιγότερο κραυγαλέα ανάγνωση.
Σοβαρότητα, όχι λαϊκισμός.

Τελικό συνδυαστικό συμπέρασμα

• Η κυβέρνηση εμφανίζεται κυρίαρχη, όχι γιατί πείθει, αλλά γιατί:
  • τα φιλοκυβερνητικά φύλλα σπρώχνουν τάξη, αριθμούς, σχέδιο
  • τα θεσμικά φύλλα κρατούν χαμηλό τόνο
  • τα αντιπολιτευτικά φύλλα δεν συγκλίνουν σε ενιαίο αφήγημα
• Τα παραπολιτικά, ιδίως σε Documento, Πρώτο Θέμα και ΤΟ ΒΗΜΑ, δεν είναι συμπλήρωμα. Είναι ο μηχανισμός με τον οποίο προεξοφλούνται εξελίξεις.

3) Πού τα παραπολιτικά υπηρετούν τις πολιτικές ειδήσεις και πού κάνουν άλλη δουλειά

Ακολουθεί συνολική αποτίμηση για όλες τις εφημερίδες που χαρτογραφήσαμε, με καθαρή διάκριση: πότε τα παραπολιτικά λειτουργούν ως προέκταση της πολιτικής είδησης και πότε κάνουν άλλη δουλειά (πειθαρχία, αποσυμπίεση, ιδεολογική φόρτιση, προεξόφληση εξελίξεων). Εδώ φαίνεται ποιος γράφει πολιτική και ποιος φτιάχνει κλίμα.

ΤΟ ΒΗΜΑ

Πότε υπηρετούν την πολιτική είδηση:
Οι παραπολιτικές στήλες (τύπου ΒΗΜΑτοδότης) λειτουργούν ως αναλυτικός επιταχυντής. Δεν αποκαλύπτουν ίντριγκες, χαρτογραφούν ρίσκο (περιφέρεια–κέντρα, κοινωνικές ομάδες, κυβερνητική φθορά). Υπηρετούν την πολιτική είδηση γιατί τη βαθαίνουν.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν συγκρατούν την ένταση. Το Βήμα συχνά χρησιμοποιεί παραπολιτικά για αποφόρτιση και θεσμική εξισορρόπηση, όχι για αποδόμηση.

Καθημερινή

Πότε υπηρετούν:
Σπάνια και υπαινικτικά. Όταν εμφανίζονται, δείχνουν θεσμικά όρια: “μέχρι εδώ η ανοχή”, “εκεί αρχίζει το ρίσκο”. Είναι παραπολιτικά που ορίζουν πλαίσιο.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν σιωπούν. Η απουσία έντονου παραπολιτικού είναι κι αυτή εργαλείο: νομιμοποιεί την κανονικότητα και αποτρέπει την πόλωση.

Πρώτο Θέμα

Πότε υπηρετούν:
Σχεδόν πάντα. Τα παραπολιτικά (ανασχηματισμός, πρόσωπα, “πρώτα αυτό – μετά εκείνο”) είναι εργαλεία πειθαρχίας και εσωτερικής ευθυγράμμισης. Υπηρετούν την πολιτική είδηση γιατί προεξοφλούν αποφάσεις.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν λειτουργούν ως μήνυμα ισχύος προς το σύστημα: “κανείς δεν είναι δεδομένος”. Εκεί το παραπολιτικό κυβερνά.

Documento

Πότε υπηρετούν:
Πάντα, αλλά με ανάποδο πρόσημο. Το παραπολιτικό είναι η κύρια πολιτική ανάλυση. Ρήγματα, μουρμούρα, “μαζέψτε τον” δεν είναι συμπλήρωμα, είναι η είδηση.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν μετατρέπονται σε ηθικό κατηγορώ. Εκεί δεν εξηγούν απλώς πολιτική, την απονομιμοποιούν συνολικά.

Αυγή

Πότε υπηρετούν:
Όταν συνδέουν πρόσωπα/κινήσεις με στρατηγική κοινωνικών συμμαχιών (π.χ. ΟΠΕΚΕΠΕ ως καταλύτης, σχέσεις με ΠΑΣΟΚ). Υπηρετούν την πολιτική είδηση γιατί δείχνουν κατεύθυνση.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν λειτουργούν ως κινηματικό κάλεσμα. Εκεί το παραπολιτικό γίνεται εργαλείο συσπείρωσης, όχι ανάλυσης.

Ελεύθερος Τύπος

Πότε υπηρετούν:
Όταν συνοδεύουν δημοσκοπήσεις και οικονομική ατζέντα. Το παραπολιτικό εδώ επιβεβαιώνει σταθερότητα.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν αποσιωπούν συγκρούσεις. Η δουλειά τους είναι να κλείνουν ρωγμές, όχι να τις ανοίγουν.

Απογευματινή

Πότε υπηρετούν:
Όταν μιλούν για “σφιχτό χρονοδιάγραμμα Μαξίμου”. Είναι παραπολιτικό που ενισχύει το αφήγημα deliverables.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν μετατρέπουν την πολιτική σε λίστα έργων. Εκεί το παραπολιτικό λειτουργεί ως τεχνικό briefing, όχι ως πολιτικό σχόλιο.

Real News

Πότε υπηρετούν:
Όταν συνδέουν εσωτερικές κινήσεις με γεωπολιτικό πλαίσιο (F-35, Τουρκία). Υπηρετούν την πολιτική είδηση δίνοντας μεγάλο κάδρο.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Όταν στήνουν πολιτικό σίριαλ προσώπων. Εκεί κρατούν ζωντανό το ενδιαφέρον, όχι την ανάλυση.

Το Παρόν

Πότε υπηρετούν:
Σχεδόν ποτέ με στενή έννοια. Δεν εξηγούν την πολιτική στιγμή, αλλά την εντάσσουν σε ιστορικό μοτίβο φθοράς.

Πότε κάνουν άλλη δουλειά:
Σχεδόν πάντα. Τα παραπολιτικά εδώ είναι δραματοποίηση: “κατάρα δεύτερης τετραετίας”. Δημιουργούν αίσθημα, όχι πληροφορία.

Συνολικό συμπέρασμα

• Υπηρετούν την πολιτική είδηση όταν:
  • προεξοφλούν εξελίξεις (Πρώτο Θέμα),
  • χαρτογραφούν ρίσκο (ΤΟ ΒΗΜΑ),
  • ορίζουν θεσμικά όρια (Καθημερινή),
  • αποκαλύπτουν ρήγματα (Documento).
• Κάνουν άλλη δουλειά όταν:
  • πειθαρχούν το σύστημα (Πρώτο Θέμα),
  • απορροφούν κραδασμούς (Ελεύθερος Τύπος, Απογευματινή),
  • κινητοποιούν συναίσθημα (Αυγή, Το Παρόν),
  • κρατούν θερμοκρασία χωρίς στρατηγική (Real News).

Με απλά λόγια: τα παραπολιτικά σήμερα δεν σχολιάζουν την πολιτική, τη ρυθμίζουν. Και όποιος τα διαβάζει σαν περιφερειακό είδος, χάνει το κέντρο του παιχνιδιού.

4) Στίγμα της ημέρας, διαφεύγει, τι προμηνύεται

Στίγμα της ημέρας

Η πολιτική κινείται σε καθεστώς αντοχής, όχι πειθούς. Η κυβέρνηση εμφανίζεται λειτουργική, οργανωμένη, ικανή να αποφασίζει και να επιβάλλει ρυθμό, αλλά όχι να παράγει εμπιστοσύνη. Τα μπλόκα, τα θεσμικά ανοίγματα, τα σενάρια ανασχηματισμού και το παραπολιτικό βουητό δεν συνθέτουν κρίση. Συνθέτουν διαρκή πίεση χαμηλής έντασης. Αυτό είναι το κλειδί της ημέρας: τίποτα δεν καταρρέει, αλλά τίποτα δεν κερδίζεται οριστικά.

Τα μέσα, από διαφορετικές αφετηρίες, συγκλίνουν άθελά τους σε ένα κοινό αποτέλεσμα: νομιμοποιούν μια εξουσία που αντέχει επειδή δεν υπάρχει πειστικό αντίπαλο πλαίσιο, όχι επειδή πείθει κοινωνικά ή ιδεολογικά. Η πολιτική κυριαρχία είναι διαχειριστική.

Τι διαφεύγει

Διαφεύγει το meta-κλίμα δυσπιστίας. Όχι η οργή, όχι η αγανάκτηση, αλλά η σιωπηρή αποσύνδεση. Η αίσθηση ότι το κράτος «λειτουργεί», αλλά δεν «ανήκει». Ότι οι θεσμοί υπάρχουν, αλλά δεν εμπνέουν. Ότι οι μεταρρυθμίσεις ανακοινώνονται, αλλά δεν γίνονται κοινός τόπος.

Αυτό δεν φαίνεται στα πρωτοσέλιδα, γιατί δεν είναι γεγονός. Είναι ατμόσφαιρα. Και είναι πιο επικίνδυνη από μια ανοιχτή σύγκρουση. Γιατί μετατρέπει κάθε πολιτική πράξη, ακόμη και την αναγκαία, σε ύποπτη. Κάθε plan B σε αυθαιρεσία. Κάθε θεσμική συζήτηση σε επικοινωνιακό τέχνασμα.

Τι προμηνύεται

Το 2026 δεν θα είναι χρονιά μεγάλων ρήξεων. Θα είναι χρονιά πολλών μικρών δοκιμών: κοινωνικών, θεσμικών, εσωτερικών. Κάθε μία από μόνες τους διαχειρίσιμη. Όλες μαζί, σωρευτικά, διαβρωτικές.

Προμηνύεται:

• ενίσχυση του ρόλου των παραπολιτικών ως εργαλείων προεξόφλησης εξελίξεων,
• διαρκής συζήτηση για ανασχηματισμούς πριν υπάρξει πραγματική ανάγκη,
• πολιτική με έμφαση στο «κρατάμε», όχι στο «κερδίζουμε»,
• και μια κοινωνία που δεν θα συγκρουστεί, αλλά δεν θα συναινέσει.

Με άλλα λόγια: η πολιτική δεν μπαίνει σε φάση κρίσης, μπαίνει σε φάση φθοράς. Αργής, ήσυχης, συσσωρευτικής. Και αυτό, αν διαβαστεί σωστά, είναι το πιο καθαρό μήνυμα όλων των εφημερίδων μαζί,ακόμη κι εκείνων που νομίζουν ότι λένε το αντίθετο.