2025: Η Χρονιά της κυβερνητικής διάβρωσης και του πολιτικού Κενού

Το 2025 δεν υπήρξε έτος πολιτικών «αιχμών» ή αιφνίδιων ανατροπών, αλλά μια περίοδος υπόκωφης μετατόπισης. Η πολιτική ζωή της χώρας δεν σημαδεύτηκε από ένα γεγονός-ορόσημο, αλλά από τη συσσώρευση μικρο-ρήξεων που συνέθεσαν μια νέα πραγματικότητα: την εικόνα μιας εξουσίας σε αμυντική διάταξη, που προτάσσει τη διαχείριση της επικοινωνίας έναντι της παραγωγής πολιτικής.

1. Η Κυβερνητική Φθορά: Από την Ηγεμονία στη Διαχείριση

Η κυβέρνηση εισήλθε στο 2025 εμμένοντας στο δόγμα της «τεχνοκρατικής κανονικότητας». Παρά την απουσία κοινοβουλευτικής απειλής, έγινε γρήγορα σαφές ότι η εξουσία απώλεσε τον έλεγχο του αφηγήματος. Η αυτοπεποίθηση του «μεταρρυθμιστικού οραματισμού» αντικαταστάθηκε από έναν στεγνό λόγο απολογητικού χαρακτήρα. Το χάσμα μεταξύ της κυβερνητικής γλώσσας (ποσοτικά δεδομένα, δημοσιονομικοί στόχοι) και της κοινωνικής πρόσληψης (δικαιοσύνη, κόστος ζωής) έγινε αγεφύρωτο. Η κοινωνία έπαψε να ζητά παροχές και άρχισε να απαιτεί λογοδοσία, μετατρέποντας την οικονομική πίεση σε ηθική διεκδίκηση.

2. Η Θεσμική Κρίση και το Έλλειμμα Εμπιστοσύνης

Το κέντρο βάρους της δημόσιας συζήτησης μετατοπίστηκε επικίνδυνα: το ερώτημα δεν είναι πλέον «τι εφαρμόζεται», αλλά «πώς λειτουργεί το σύστημα». Η ανάδειξη ζητημάτων που αφορούν τη λειτουργία των θεσμών, τη δικαιοσύνη και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τροφοδότησε μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης. Αυτή η κρίση δεν εκφράζεται απαραίτητα με θορυβώδεις διαμαρτυρίες, αλλά με τη διολίσθηση προς τον κυνισμό, την αποχή και μια υποβόσκουσα τιμωρητική διάθεση, στοιχεία που ναρκοθετούν τη μελλοντική πολιτική σταθερότητα.

3. Το Αντιπολιτευτικό Κενό και ο Κίνδυνος της Αδράνειας

Το 2025 εξέθεσε την αδυναμία της αντιπολίτευσης να μεταβολίσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια σε ρεαλιστικό σχέδιο εξουσίας. Παρά την έντονη ρητορική, δεν αναδείχθηκε μια πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός «πολιτικού κενού». Σε τέτοιες συνθήκες, η σταθερότητα είναι πλασματική· πρόκειται για μια «βαριά αδράνεια» που συχνά αποτελεί το προοίμιο για την ανάδυση αντισυστημικών κυμάτων ή την επικράτηση λαϊκιστικών μορφωμάτων.

4. Η Οικονομία της «Απόστασης»: Δημοσιονομική Ευημερία vs Κοινωνική Πραγματικότητα

Το 2025 η οικονομική πολιτική εγκλωβίστηκε σε ένα παράδοξο. Η Ελλάδα συνέχισε να παρουσιάζει θετικούς δείκτες σε μακροοικονομικό επίπεδο, όμως η «μικροοικονομία» των νοικοκυριών αποσυνδέθηκε πλήρως από τους εθνικούς στόχους.

• Το Φαινόμενο του «Πληθωρισμού Απληστίας» και η Αδράνεια: Ενώ τα υπερπλεονάσματα χρησιμοποιήθηκαν ως απόδειξη σοβαρότητας προς τις αγορές, η κοινωνία εισέπραξε μια κυβερνητική απροθυμία για βαθιές τομές στους μηχανισμούς της αγοράς (καρτέλ, ενέργεια, λιανική). Η πολιτική των «vouchers» και των στοχευμένων επιδομάτων έφτασε στα όρια της απόδοσής της.
• Η Μετατόπιση του Αιτήματος: Το 2025 το αίτημα δεν ήταν πια η «επιβίωση», αλλά η προοπτική. Η αδυναμία της μεσαίας τάξης να αποταμιεύσει ή να σχεδιάσει το μέλλον της, παρά τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, δημιούργησε ένα αίσθημα «εγκλωβισμού».
• Η Πολιτική Συνέπεια: Η οικονομία έπαψε να είναι το ισχυρό χαρτί της κυβέρνησης και έγινε το πεδίο όπου δοκιμάστηκε η ηθική της υπόσταση. Το επιχείρημα «δεν υπάρχουν λεφτόδεντρα» έχασε την ισχύ του μπροστά στη δημόσια θέαση των αυξημένων φορολογικών εσόδων από τον ΦΠΑ.

2. Η Θεσμική Διάβρωση: Η Μετάβαση από την Καταγγελία στην Αμφισβήτηση

Αν η οικονομία ήταν η «καύσιμη ύλη» της δυσαρέσκειας, οι θεσμοί ήταν το πεδίο όπου αυτή η δυσαρέσκεια μετατράπηκε σε πολιτική στάση.

• Η Κρίση των Ελεγκτικών Μηχανισμών: Το 2025 κατέγραψε μια συστηματική αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας των θεσμών (Δικαιοσύνη, Ανεξάρτητες Αρχές). Η αντίληψη ότι οι θεσμοί λειτουργούν ως «κυβερνητικά παραρτήματα» και όχι ως αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία, παγιώθηκε σε μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης.
• Η Διαχείριση της Πληροφορίας: Το κράτος το 2025 λειτούργησε με έναν υπερσυγκεντρωτισμό που εμπόδιζε τη διαφάνεια. Η «στεγανοποίηση» των αποφάσεων και η επικοινωνιακή διαχείριση δικαστικών ή διοικητικών ερευνών δημιούργησαν την αίσθηση ενός κλειστού συστήματος που αυτοπροστατεύεται.
• Η Επίπτωση στη Δημοκρατία: Αυτή η θεσμική κόπωση οδηγεί στον «πολιτικό αναχωρητισμό». Όταν ο πολίτης πιστεύει ότι το σύστημα είναι «στημένο» ή απροσπέλαστο, η αντίδρασή του δεν είναι η συμμετοχή, αλλά η απόρριψη του συνόλου του πολιτικού προσωπικού. Αυτό είναι το εύφορο έδαφος για τον λαϊκισμό που είδαμε να σιγοβράζει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Η Σύνοψη της Σύγκρουσης

Η σύγκρουση του 2025 δεν ήταν ιδεολογική (Αριστερά vs Δεξιά), αλλά συστημική.

• Από τη μία πλευρά: Ένα μοντέλο διακυβέρνησης που θεωρεί ότι η σταθερότητα εξασφαλίζεται μέσω της στατιστικής και της επικοινωνίας.
• Από την άλλη πλευρά: Μια κοινωνική βάση που απαιτεί θεσμική αξιοπρέπεια και οικονομική δικαιοσύνη.

Το κενό που άφησε η αντιπολίτευση ήταν ότι δεν μπόρεσε να ενώσει αυτούς τους δύο κόσμους σε μια νέα «κοινωνική συμφωνία». Περιορίστηκε στο να δείχνει τις πληγές, χωρίς να προτείνει τη θεραπεία.

Συμπέρασμα: Ο Πολιτικός Κορεσμός του 2025

Το έτος έκλεισε όχι με μια κατάρρευση, αλλά με έναν καθολικό κορεσμό. Το 2025 μας άφησε με το αίσθημα μιας χώρας που «διαβάζει την ίδια σελίδα» χωρίς πλέον να την πιστεύει.

• Για την Κυβέρνηση: Η πρόκληση του 2026 είναι η μετάβαση από την επικοινωνιακή διαχείριση στη θεσμική εμβάθυνση και τη λογοδοσία.
• Για την Αντιπολίτευση: Το στοίχημα είναι η παραγωγή προγραμματικού λόγου που θα υπερβαίνει την απλή καταγγελία.

Αν το πολιτικό ρίσκο συνεχίσει να εξαντλείται στις εντυπώσεις, η χώρα θα παραμείνει εγκλωβισμένη σε μια διαρκή ανακύκλωση φθοράς, περιμένοντας την επόμενη, νομοτελειακή έκρηξη.