Η χρονιά που δεν ξεκίνησε ποτέ – Επισκόπηση Τύπου 03/01

Το ημερολόγιο γράφει 3 Ιανουαρίου 2026 και αν κάτι γίνεται σαφές από τα πρωτοσέλιδα, είναι ότι η Ελλάδα δεν εισέρχεται απλώς σε μια νέα χρονιά, αλλά σε μια παρατεταμένη περίοδο πολιτικής κύησης. Το 2026 προμηνύεται ως το έτος όπου η «σταθερότητα» του Κυριάκου Μητσοτάκη θα δοκιμαστεί από τη γέννηση νέων πολιτικών όντων και την αναβίωση παλιών φαντασμάτων.

«Δύο συν ένα νέα κόμματα»: ο χάρτης της αμφισβήτησης

Το πολιτικό στίγμα της ημέρας δεν βρίσκεται ούτε στις επίσημες δηλώσεις ούτε στα πρωτοσέλιδα και συνοψίζεται στη φράση: «Δύο συν ένα νέα κόμματα». Η πληροφορία ότι ο Αλέξης Τσίπρας και η Μαρία Καρυστιανού ετοιμάζουν τις δικές τους κινήσεις δεν είναι απλώς μια παραπολιτική είδηση, είναι ο οδικός χάρτης της αμφισβήτησης του κυρίαρχου πόλου. Η Καρυστιανού, ειδικά, μετατρέπεται σε έναν «μαύρο κύκνο» για την κυβέρνηση, καθώς η δίκη για τα Τέμπη, η «μητέρα των δικών», αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης κοινωνικής και πολιτικής έκρηξης.

Προληπτική άμυνα: όταν η εξουσία φοβάται τη διαδικασία

Έτσι στο καθαρά πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση μοιάζει να λειτουργεί σε καθεστώς προληπτικής άμυνας. Όχι επειδή έρχεται κάτι συγκεκριμένο σήμερα, αλλά επειδή όλα δείχνουν ότι κάτι έρχεται γενικά. Η συζήτηση για τον τρόπο λειτουργίας των εξεταστικών, οι υπαινιγμοί για θεσμικές παρεμβάσεις, οι ψίθυροι για αλλαγές κανόνων, δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι ενδείξεις φόβου φθοράς. Όταν η εξουσία αρχίζει να συζητά πώς θα ελέγξει τη διαδικασία και όχι πώς θα απαντήσει στο περιεχόμενο, τότε έχει ήδη παραδεχθεί ότι το περιεχόμενο πονάει.

Το φλερτ με τον εκλογικό νόμο ως ένδειξη ανασφάλειας

Το ίδιο ισχύει και για το διαρκές φλερτ με τον εκλογικό νόμο. Δεν είναι βεβαίως η πρώτη φορά που μια κυβέρνηση σκέφτεται τους κανόνες του παιχνιδιού βλέποντας τον πίνακα των δημοσκοπήσεων. Είναι όμως από τις λίγες φορές που αυτό διαβάζεται τόσο καθαρά ως ένδειξη πολιτικής ανασφάλειας και όχι ως στρατηγικός σχεδιασμός. Το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι «ελέγχουμε το πεδίο», αλλά «προσπαθούμε να περιορίσουμε τις απώλειες».

Παραπολιτικά: όχι θόρυβος, αλλά ακτινογραφία ισχύος

Και κάπου εδώ μπαίνουν τα παραπολιτικά, όχι ως περιττό θόρυβο, αλλά ως μηχανισμό αποκάλυψης. Γιατί όταν οι στήλες γεμίζουν με «κλειδωμένα σχήματα», «αντικαταστάτες», «αναβαθμίσεις», «εμφυλίους» και συνέδρια-ναρκοπέδια, δεν περιγράφουν απλώς το εσωτερικό life style της πολιτικής. Περιγράφουν την αγωνία του συστήματος να ξαναβρεί ισορροπία πριν χάσει τον έλεγχο.

Κανείς δεν είναι ασφαλής: η πολιτική σε καθεστώς standby

Το παραπολιτικό σήμερα λέει κάτι απλό: κανείς δεν αισθάνεται ασφαλής. Ούτε υπουργοί, ούτε βουλευτές, ούτε κομματικοί μηχανισμοί. Η διαρροή για «έτοιμους αντικαταστάτες» δεν στοχεύει τον αναγνώστη. Στοχεύει τους ίδιους τους παίκτες. Είναι μήνυμα πειθαρχίας: «μην κουνιέστε, υπάρχει λίστα». Και ταυτόχρονα, είναι πρόβα ανασχηματισμού χωρίς ημερομηνία, ένα είδος πολιτικού standby.

Αντιπολίτευση χωρίς κεφαλαιοποίηση

Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση παρακολουθεί αυτή τη φθορά χωρίς να καταφέρνει να την κεφαλαιοποιήσει. Τα συνέδρια που έρχονται δεν παρουσιάζονται ως πεδία ανασύνταξης, αλλά ως αρένες εσωτερικής σύγκρουσης. Το υπονοούμενο είναι σαφές: η κοινωνική δυσαρέσκεια υπάρχει, αλλά δεν βρίσκει πειστικό φορέα. Και αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο στοιχείο της συγκυρίας. Όχι για την κυβέρνηση, αλλά για το ίδιο το πολιτικό σύστημα.

Η κοινωνία ως σκληρό όριο

Και μέσα σε όλα αυτά, τα κοινωνικά μέτωπα, αγρότες, περιφέρεια, κόστος ζωής, λειτουργούν ως υπενθύμιση πραγματικότητας. Δεν είναι απλώς αιτήματα. Είναι υπενθύμιση ότι, όσο η πολιτική συζητά για σχήματα, λίστες και εσωτερικές ισορροπίες, η κοινωνία μετρά αντοχές. Και συνήθως, όταν αυτές εξαντλούνται, το πολιτικό σύστημα το μαθαίνει τελευταίο.

Το στίγμα της ημέρας: διαχείριση φθοράς

Το στίγμα της ημέρας, λοιπόν, δεν είναι ένα γεγονός. Είναι μια ατμόσφαιρα. Μια αίσθηση ότι το 2026 ξεκινά όχι ως χρονιά πρωτοβουλιών, αλλά ως χρονιά διαχείρισης φθοράς. Ότι η εξουσία προσπαθεί να προλάβει εξελίξεις και η αντιπολίτευση να προλάβει τον εαυτό της. Και ότι, κάπου ανάμεσα, διαμορφώνεται ένα πεδίο ρευστότητας που μπορεί να αποδειχθεί είτε ευκαιρία ανανέωσης είτε προθάλαμος μεγαλύτερης κρίσης.

Αν κάτι μας διαφεύγει σήμερα, είναι ότι αυτή η φάση δεν θα κρατήσει λίγο. Η παραπολιτική ένταση συνήθως προηγείται της πολιτικής σύγκρουσης. Και όταν όλοι μιλούν για «τι έρχεται», το μόνο βέβαιο είναι ότι τίποτα δεν θα μείνει όπως είναι.

Τι Προμηνύεται: Ένας «Θερμός» Χειμώνας

Το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με τα πέντε προγραμματισμένα κομματικά συνέδρια, θα είναι η αρένα όπου θα κριθεί η τύχη των υφιστάμενων ηγεσιών.

• Προμηνύεται μια σκληρή σύγκρουση στο δρόμο (αγρότες) και στις αίθουσες των δικαστηρίων (Τέμπη, Predator).
• Προμηνύεται η προσπάθεια του Κ. Μητσοτάκη να παίξει το χαρτί της «εθνικής ανάγκης» ή του «εκβιαστικού διλήμματος» μέσω του εκλογικού νόμου για να συγκρατήσει τις διαρροές.

Συμπέρασμα: Το 2026 δεν είναι μια απλή χρονιά διακυβέρνησης. Είναι η χρονιά που το πολιτικό σύστημα «ξεδοντιάζεται» και ανασυντίθεται. Η κυβέρνηση, εγκλωβισμένη ανάμεσα στις συμπληγάδες της ακρίβειας και των εθνικών υποχωρήσεων, δείχνει να χάνει το αφήγημα της «μονόδρομης σταθερότητας». Το «νέο» έρχεται, και δεν είναι σίγουρο ότι το παλιό έχει τις αντοχές να το αντιμετωπίσει.

Βήμα-βήμα: τι λένε σήμερα τα αποκόμματα (και γιατί έχει βάρος)

1) Θεσμοί, εξεταστικές και «μαύρο» ως εργαλείο ελέγχου

Η κεντρική ένταση της ημέρας είναι θεσμική: η συζήτηση για περιορισμό της δημοσιότητας/τηλεοπτικής κάλυψης των Εξεταστικών παρουσιάζεται ως προληπτική άμυνα της πλειοψηφίας απέναντι σε όσα “έρχονται” (και ειδικά απέναντι στη φθορά από αποκαλύψεις).

Η Δημοκρατία το τραβά στο κόκκινο με framing “ωμού εκβιασμού” γύρω από τις Ανεξάρτητες Αρχές, προσωποποιώντας τη σύγκρουση σε Κακλαμάνη/Μαξίμου.

Αίσθημα αναγνώστη: δυσπιστία, αίσθηση “κουκουλώματος”.
Πολιτικό υποκείμενο: κυβέρνηση/πλειοψηφία vs αντιπολίτευση/θεσμικοί αντίλογοι.
Συνέπεια: πόλωση + πίεση για “θεσμικές εγγυήσεις” (όχι απλώς για πολιτικές απαντήσεις).

2) Εκλογικός νόμος: όχι τεχνικό ζήτημα, αλλά ένδειξη φόβου/ετοιμότητας

Η Εφ.Συν. βάζει καθαρά στο τραπέζι ότι συζητήσεις αλλαγής εκλογικού νόμου επανέρχονται μετά τη δημοσκοπική κάμψη και τις κοινωνικές αντιδράσεις (με αιχμή τα Τέμπη), άρα ως “μηχανική επιβίωσης”.

Αίσθημα: κυνισμός (“μαγειρεύουν κανόνες”).
Υποκείμενο: “γαλάζια” πλευρά/κυβερνητικό στρατόπεδο.
Συνέπεια: προληπτική θεσμική σύγκρουση μέσα στο 2026, ανεξάρτητα από το αν θα γίνει αλλαγή.

3) «Γαλάζιος εμφύλιος» = το πραγματικό πολιτικό θέμα πίσω από τα μικρά

Τα Παραπολιτικά το σηκώνουν δυνατά: “στο απόγειο ο γαλάζιος εμφύλιος”, “επιμένει στη σκληρή γραμμή το Μαξίμου”, συνέδρια, σενάρια, άγχος.

Το υποκείμενο εδώ είναι ο ίδιος ο μηχανισμός εξουσίας: ποιοι γράφουν γραμμή, ποιοι “τρώνε” τη φθορά, ποιοι ζητάνε αλλαγή ύφους και κέντρου βάρους.

4) «Κλειδωμένο σχήμα» = πειθαρχία πριν την απόφαση

Η στήλη Politically INCORRECT (POLITICAL) παίζει το κλασικό χαρτί “έχω πληροφορία από μέσα”: ανακάτεμα κυβερνητικής τράπουλας, scouting, “έχουν επιλεγεί αντικαταστάτες”.

Τι κάνει πολιτικά: φτιάχνει αίσθηση αναπόφευκτου. Όταν λες “έχει κλειδώσει”, κόβεις αντιστάσεις, παγώνεις φιλοδοξίες, βάζεις τους πάντες να μετράνε κουμπιά.

5) Οι «αντικαταστάτες» είναι μήνυμα προς δύο κατευθύνσεις

Το ίδιο αφήγημα χτυπά:

• προς υπουργούς: κανείς δεν είναι μόνιμος.
• προς βουλευτές/κομματικό μηχανισμό: θα υπάρξει ιεραρχία, σταματήστε το “εγώ θα έμπαινα καλύτερα”.

Και κυρίως: αν αύριο κάτι πάει στραβά, υπάρχει έτοιμο “εργατικό δυναμικό” για να φορτώσει την ευθύνη.

6) Νέα κόμματα: το σύστημα μετακινείται από κόμματα-μηχανισμούς σε κόμματα-στιγμές

Η Kontra News σπρώχνει το αφήγημα “δύο νέων κομμάτων” (Τσίπρας + φορέας που αποδίδεται στην Καρυστιανού) που “αλλάζουν τον χάρτη”, ενώ ταυτόχρονα δείχνει ΝΔ/ΠΑΣΟΚ σε “εκλογική ετοιμότητα” με συνέδρια την άνοιξη.

Το μήνυμα εδώ δεν είναι αν θα πετύχουν· είναι ότι η κρίση αντιπροσώπευσης ανοίγει χώρο για νέα brands δυσαρέσκειας.
Αίσθημα: περιέργεια + ρευστότητα.
Συνέπεια: πίεση στην κεντροαριστερά για αναδιάταξη/ηγεμονία “στη βάση”.

7) Αγροτικά μπλόκα: η κοινωνία ως ρυθμιστής (και αντίπαλος)

Η Εφ.Συν. κρατά πρώτο το “Κλιμάκωση – απάντηση στον μονόλογο της κυβέρνησης” για τα μπλόκα.

Πρόκειται για κλασικό σημείο που “σπάει” κυβερνητικές ισορροπίες: δεν είναι μόνο τα αιτήματα, είναι η εικόνα μιας κοινωνικής ομάδας που διεκδικεί νομιμοποίηση απέναντι στο κέντρο.

Αίσθημα: ένταση/κόπωση αλλά και πείσμα.
Συνέπεια: πολιτικό κόστος στην περιφέρεια + πίεση για δημοσιονομικούς χειρισμούς (με ρίσκο να ανοίξει τρύπα ή να φανεί αδυναμία).

8) Εξωτερική πολιτική: Τραμπ-Ερντογάν, Μέση Ανατολή “αστάθεια που θα εργαλειοποιηθεί”

Στα αποκόμματα φαίνεται το διεθνές ως “ανησυχία που μπαίνει στην εγχώρια ατζέντα”: επικινδυνότητα/απρόβλεπτες κινήσεις, που εύκολα μετατρέπονται σε εσωτερικό πολιτικό κεφάλαιο (άμυνα, συμμαχίες, ασφάλεια). Η Kontra δίνει στίγμα περιφερειακής αποσταθεροποίησης (Ιράν/Μεσόγειος).

Αίσθημα: ανασφάλεια/επιφυλακτικότητα.
Συνέπεια: “σκληρότερη” ρητορική και πίεση για κινήσεις που δείχνουν ισχύ.