Όταν το Υπουργικό γίνεται pitch deck – Κυριάκος Μητσοτάκης 23/12

Η εισαγωγική ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Υπουργικό Συμβούλιο είχε όλα τα στοιχεία ενός καλοδουλεμένου εταιρικού presentation: καθαρό πλαίσιο, bullets που «κουμπώνουν», λέξεις-κλειδιά που καθησυχάζουν αγορές και νεύρα, και έναν τόνο σιγουριάς που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ερωτήσεις. Μόνο που εδώ δεν μιλάμε για Q4 review, μιλάμε για χώρα. Και η χώρα, όπως πάντα, έμεινε κάπου στο υποσέλιδο.

Το βασικό αφήγημα είναι γνώριμο: σταθερότητα, συνέπεια, συνέχεια. Η κυβέρνηση παρουσιάζεται ως ο ενήλικας στο δωμάτιο, εκείνος που κρατά το τιμόνι σταθερό ενώ έξω έχει φουρτούνα. Το μοτίβο δεν είναι καινούργιο, αλλά δουλεύει. Όταν η αβεβαιότητα γίνεται μόνιμο σκηνικό, η επανάληψη της κανονικότητας λειτουργεί σαν υπνωτικό. Δεν είναι ότι λύνει προβλήματα, τα κάνει πιο ήσυχα.

Στην ομιλία, η οικονομία εμφανίζεται ως μια μηχανή που «αποδίδει», με δείκτες που «βελτιώνονται» και προοπτικές που «διανοίγονται». Λέξεις-μαξιλάρια. Καμία όμως αναφορά στο πώς αυτή η απόδοση κατανέμεται, ποιος πληρώνει το κόστος προσαρμογής, ποιος μένει εκτός κάδρου. Η ανάπτυξη παρουσιάζεται σαν φυσικό φαινόμενο: συμβαίνει. Δεν την αγγίζουμε, δεν τη ρωτάμε, δεν την ελέγχουμε. Απλώς τη μετράμε.

Η κοινωνία, από την άλλη, εμφανίζεται σαν μεταβλητή που «λαμβάνεται υπόψη». Όχι ως ενεργός παράγοντας, αλλά ως παράμετρος. Οι λέξεις «στήριξη», «μέριμνα», «δικαιοσύνη» παρελαύνουν με άνεση, χωρίς όμως να συναντούν συγκεκριμένα πρόσωπα. Δεν υπάρχουν επαγγέλματα, δεν υπάρχουν ηλικίες, δεν υπάρχουν γεωγραφίες. Υπάρχει ένας αφηρημένος πολίτης που, αν όλα πάνε καλά, θα ωφεληθεί κάποτε.

Στο πεδίο της διοίκησης, η ομιλία είναι σχεδόν τεχνοκρατική: μεταρρυθμίσεις που «τρέχουν», χρονοδιαγράμματα που «τηρούνται», κράτος που «εκσυγχρονίζεται». Η εικόνα είναι ενός μηχανισμού σε διαρκή beta έκδοση. Πάντα λίγο πριν το τελικό release. Πάντα με την υπόσχεση ότι «τώρα αλλάζει». Το πρόβλημα είναι ότι ο πολίτης έχει γίνει ήδη power user της αναμονής.

Η γεωπολιτική περνά σαν υπόμνηση σοβαρότητας: η Ελλάδα «παρούσα», «αξιόπιστη», «πυλώνας σταθερότητας». Σωστά όλα. Μόνο που η σταθερότητα παρουσιάζεται ως αυτοσκοπός, όχι ως εργαλείο. Σαν να λέμε ότι το ζητούμενο δεν είναι τι κάνεις με τη θέση σου, αλλά απλώς να έχεις θέση. Η εξωτερική πολιτική γίνεται posture, όχι στρατηγική αφήγηση με κόστος και ρίσκο.

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι όσα δεν ειπώθηκαν. Δεν ακούστηκε τίποτα για κοινωνική κόπωση. Τίποτα για τη διάχυτη αίσθηση ότι «όλα πάνε καλά» αλλά «εγώ δεν το βλέπω». Καμία αναφορά στο πολιτικό κενό που δημιουργείται όταν η διαχείριση αντικαθιστά το όραμα. Όταν η πολιτική γίνεται checklist και όχι σύγκρουση επιλογών.

Η ομιλία λειτουργεί σαν προστατευτικό φίλτρο. Φιλτράρει εντάσεις, αποσιωπά αντιφάσεις, μεταφράζει τις δυσκολίες σε τεχνικά ζητήματα. Είναι μια ρητορική που δεν θέλει να πείσει τους θυμωμένους, θέλει να καθησυχάσει τους ήδη πεισμένους και να κρατήσει τους υπόλοιπους σε αναμονή. «Μείνετε συντονισμένοι», λέει υποδόρια. «Η συνέχεια θα είναι καλύτερη».

Και κάπου εδώ βρίσκεται το πολιτικό ρίσκο. Όχι σήμερα, όχι αύριο. Αλλά όταν η πραγματικότητα ζητήσει κάτι παραπάνω από καλή διαχείριση. Όταν θα χρειαστεί αφήγημα που να εξηγεί γιατί κάποιοι χάνουν για να κερδίσουν άλλοι, γιατί κάποιες επιλογές πονάνε, γιατί δεν γίνεται αλλιώς. Εκεί, τα bullets δεν φτάνουν.

Η εισαγωγική ομιλία στο Υπουργικό Συμβούλιο ήταν συνεπής, πειθαρχημένη, επαγγελματική. Ήταν όμως και αποστειρωμένη. Σαν να μίλησε μια κυβέρνηση που φοβάται λιγότερο την αποτυχία και περισσότερο την ερώτηση. Και αυτό, σε βάθος χρόνου, είναι πιο επικίνδυνο από οποιοδήποτε λάθος policy. Γιατί η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από το αν «προχωρά». Κρίνεται από το αν εξηγεί γιατί.

Συμμαχίες έξω, νεύρα μέσα – Επισκόπηση Τύπου 23/12

Μπλόκα, φάκελοι και διαρροές – Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth 23/12

Δεν φτιάχνουμε ΝΑΤΟ τσέπης… αλλά ας είμαστε έτοιμοι: Τριμερής Ισραήλ 22/12

Το «κράτος εξορθολογιστής» απέναντι στο «κράτος μπακάλη» Επισκόπηση Τύπου 22/12