Δεν φτιάχνουμε ΝΑΤΟ τσέπης… αλλά ας είμαστε έτοιμοι: Τριμερής Ισραήλ 22/12

Η τριμερής στα Ιεροσόλυμα είχε όλο το πακέτο: σημαίες, χαμόγελα, «κοινές αξίες», «σταθερότητα», «συνεργασία». Και μετά, το κλασικό: τρεις ηγέτες να λένε με διαφορετικές λέξεις το ίδιο πράγμα, ώστε να μην πουν με καμία λέξη αυτό που πραγματικά συζήτησαν.

Γιατί, αν ακούσεις προσεκτικά, οι δηλώσεις μετά το πέρας των εργασιών είναι ένα μικρό masterclass στο διπλωματικό subtweet: πολλή έμφαση στην ασφάλεια, στην ενέργεια, στην περιφερειακή συνεργασία… και μηδέν συγκεκριμένο για το “πώς” και το “πότε”.

Η “σιωπή” που κάνει τη δουλειά

Το πρώτο πράγμα που φώναζε (χωρίς να ειπωθεί) είναι ότι το τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ παύει να είναι «φόρουμ καλών προθέσεων» και γίνεται μηχανισμός διαχείρισης κινδύνου. Όχι απαραίτητα «συμμαχία» με σφραγίδες και ρήτρες, αλλά κάτι πολύ πιο χρήσιμο: προ-συντονισμός για την επόμενη κρίση.

Κι εδώ μπαίνει το ισραηλινό ρεπορτάζ, που ήταν πιο ειλικρινές από τη σκηνή των δηλώσεων. Το YnetNews έγραψε ξεκάθαρα ότι το Ισραήλ διέψευσε σενάρια περί «κοινής δύναμης στρατιωτικής επέμβασης» τύπου αμυντικού συμφώνου, αλλά ταυτόχρονα παραδέχθηκε ότι και οι τρεις θέλουν να εμβαθύνουν τη στρατιωτική συνεργασία με στόχο την αποτροπή. Δηλαδή: «δεν φτιάχνουμε ΝΑΤΟ τσέπης… αλλά ας είμαστε έτοιμοι, έτσι;»

Αυτό το “αλλά” είναι το ζουμί.

Η Ελλάδα: “ήρεμη δύναμη” με διπλό πάτο

Για την Αθήνα, το κέρδος είναι τριπλό:

1. Διπλωματικό βάρος: παρουσιάζεσαι ως κράτος-γέφυρα ΕΕ-Ανατολικής Μεσογείου, όχι ως παίκτης που “τσακώνεται με την Τουρκία”.
2. Αμυντικό βάθος: το Ισραήλ είναι ο πιο “πρακτικός” σύμμαχος στην περιοχή σε τεχνολογία/άμυνα. Και αυτό δεν είναι θεωρία: λίγες μέρες πριν, Reuters υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ενισχύει την αμυντική συνεργασία με Ισραήλ (π.χ. PULS) και συζητά ευρύτερα σχέδια αεράμυνας/αντιπυραυλικής προστασίας.
3. Ενεργειακή/υποδομών ατζέντα: το καλώδιο/διασυνδέσεις δεν είναι «πράσινο παραμύθι», είναι γεωπολιτική με τεχνικές προδιαγραφές.

Και τώρα το ύπουλο: στις δηλώσεις, αυτά ακούγονται σαν “κανονικότητα”. Στο παρασκήνιο, είναι σύνταξη σεναρίων.

Η Κύπρος: από “θέμα” σε “κόμβο”

Η Λευκωσία παίζει το πιο δύσκολο παιχνίδι: να μη μείνει «ο αδύναμος κρίκος» αλλά να γίνει απαραίτητος κόμβος. Τα ενεργειακά πρότζεκτ (διασυνδέσεις) είναι το όχημα. AP έχει καταγράψει ότι Κύπρος–Ισραήλ κινούνται για υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο/σύνδεση, ενώ παράλληλα τρέχουν και οι μεγαλύτερες διασυνδέσεις τύπου Great Sea Interconnector (Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ), που “κουμπώνουν” και σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση αλλά σκοντάφτουν σε γεωπολιτικές τριβές με την Τουρκία.

Άρα η Κύπρος δεν μίλησε μόνο ως κράτος-μέλος της ΕΕ. Μίλησε ως καλώδιο. Και το καλώδιο είναι στρατηγική.

Το Ισραήλ: θεσμικοί σύμμαχοι, όχι απλώς “φίλοι”

Το Ισραήλ θέλει δύο πράγματα: (α) θεσμική νομιμοποίηση μέσω ΕΕ/Ελλάδας/Κύπρου, (β) περιφερειακή εφεδρεία σε logistics, ενέργεια, άμυνα. Και γι’ αυτό η συνάντηση δεν ήταν μόνο τριμερής-βιτρίνα: το YnetNews περιέγραψε και κατ’ ιδίαν/διευρυμένη συνάντηση Νετανιάχου-Μητσοτάκη με συμμετοχή ΥΠΕΞ και ανώτερων αξιωματούχων, δηλαδή, πρακτικό “δουλεύουμε πακέτο”, όχι “τα λέμε ωραία”.

Η Τουρκία: ο ελέφαντας που δεν τον δείχνεις με το δάχτυλο

Το πιο πολιτικό σημείο είναι ότι η Τουρκία… δεν ειπώθηκε, ενώ ήταν παντού. Κι αυτό είναι επιλογή. Το YnetNews μετέδωσε προειδοποιητικές δηλώσεις Ερντογάν περί «θα υπερασπιστούμε τα θαλάσσια δικαιώματά μας» ενόψει της τριμερούς
Με άλλα λόγια: η Άγκυρα κατάλαβε ότι το τραπέζι ήταν για εκείνη, και το φώναξε πριν καν σερβιριστεί.

Και εδώ το “τι δεν είπαν” γίνεται αποκαλυπτικό:

• Δεν ακούσαμε κανένα χρονοδιάγραμμα για κρίσιμα έργα.
• Δεν ακούσαμε καμία λέξη για κανόνες εμπλοκής/κόκκινες γραμμές.
• Δεν ακούσαμε καμία ρητή αναφορά σε “αμυντική ρήτρα”.

Αλλά ακούσαμε τη λέξη-κλειδί: αποτροπή, έστω δια της πλαγίας, μέσα από ισραηλινές διαρροές/διαψεύσεις.

Τι να περιμένουμε (και τι να φοβηθεί η Άγκυρα)

Να περιμένουμε λιγότερα πρωτοσέλιδα και περισσότερα πρωτόκολλα: κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, ασφάλεια κρίσιμων υποδομών, και όλο και πιο “ευρωπαϊκή” σφραγίδα στα έργα. Να περιμένουμε επίσης μια Τουρκία που θα προσπαθήσει να το παρουσιάσει ως “αντιτουρκικό μέτωπο”, γιατί αυτό τη βολεύει στο εσωτερικό της και στις διαπραγματεύσεις της.

Το πραγματικό, όμως, είναι πιο κυνικό: κανείς δεν θέλει πόλεμο, όλοι προετοιμάζονται για κρίση. Και αυτό ακριβώς ήταν η τριμερής: πρόβα τζενεράλε χωρίς να ανακοινωθεί ότι είναι πρόβα.

Το «κράτος εξορθολογιστής» απέναντι στο «κράτος μπακάλη» Επισκόπηση Τύπου 22/12

Όταν το μπλόκο δεν είναι μπλόκο, αλλά πρόβλημα εικόνας – Dark Room, Big Mouth 22/12

Η χώρα σε safe mode: Κυριακάτικη