Ο Μητσοτάκης πάει Χριστούγεννα βουνό… – Επισκόπηση Τύπου 19/12

Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά τις εφημερίδες της ημέρας, δεν θα βρει απλώς γεγονότα. Θα βρει ρόλους. Καλούς και κακούς. Θύματα και υπεύθυνους. Θα βρει ένα σιωπηρό casting για το ποιος φταίει, ποιος αντέχει, ποιος “δεν κάνει”. Γιατί ο σημερινός Τύπος, και αυτό δεν είναι νέο, δεν περιγράφει την πραγματικότητα. Τη σκηνοθετεί.

Πιάσε το αγροτικό. Σχεδόν καμία εφημερίδα δεν το αντιμετωπίζει ως αυτό που είναι: κρίση εισοδήματος και λειτουργίας κράτους. Άλλες το μεταφράζουν σε “δοκιμασία σταθερότητας”. Άλλες σε “κοινωνική έκρηξη”. Άλλες σε “ενοχλητικό εμπόδιο” ενόψει εορτών και ευρωπαϊκών ισορροπιών. Το γεγονός είναι κοινό. Το αφήγημα όχι. Και εκεί παίζεται το παιχνίδι.

Τα ΝΕΑ δεν ενδιαφέρονται για το χωράφι, ενδιαφέρονται για το πολιτικό ισοζύγιο. Ποιος χάνει μονάδες. Ποιος κερδίζει συμπάθεια. Ποια κοινωνική ομάδα μετατρέπεται σε δημοσκοπικό βαρίδι. Το αγροτικό δεν είναι είδηση, είναι εργαλείο ανάγνωσης φθοράς. Και διαβάζεται με το βλέμμα στραμμένο στις κάλπες, όχι στις αποθήκες σιτηρών.

Η Απογευματινή κάνει κάτι διαφορετικό, αλλά εξίσου πολιτικό: απονευρώνει. Παίρνει τη δυσαρέσκεια, τη συμπιέζει και τη μετατρέπει σε «δεν υπάρχει εναλλακτική». Όχι επειδή δεν υπάρχει κοινωνικό πρόβλημα, αλλά επειδή, σύμφωνα με το αφήγημά της, δεν υπάρχει αξιόπιστος αντίπαλος. Είναι μια εφημερίδα που δεν υπερασπίζεται την κυβέρνηση τόσο με επιχειρήματα, όσο με τη μέθοδο της ακύρωσης όλων των άλλων.

Η KONTRA από την άλλη δεν θέλει λύση. Θέλει ένταση. Η σύγκρουση είναι το προϊόν. Όσο πιο κοντά στο “χάος”, τόσο καλύτερα. Δεν την ενδιαφέρει αν το αγροτικό λυθεί, την ενδιαφέρει να μοιάζει άλυτο. Γιατί εκεί ευδοκιμεί το αίσθημα ότι «όλα είναι σάπια», άρα όλα μπορούν να καούν.

Και μέσα σε όλα αυτά, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν παρουσιάζεται απλώς ως κόμμα σε κρίση. Παρουσιάζεται ως αφήγημα αποσύνθεσης. Δεν είναι τυχαίο. Οι εφημερίδες δεν περιγράφουν μόνο ένα επεισόδιο συμπεριφοράς. Το εντάσσουν σε μια αλυσίδα: έλλειψη πειθαρχίας, εσωτερικές αντιφάσεις, ευρωπαϊκή αμηχανία. Το μήνυμα δεν είναι «έκαναν λάθος». Είναι «δεν μπορούν». Κι αυτό το “δεν μπορούν” είναι πιο ισχυρό από κάθε πολιτική κριτική.

Ακόμη και τα “θετικά” θέματα, ΕΛΤΑ, ΑΑΔΕ, ελβετικό φράγκο, δεν παρουσιάζονται ως πολιτικές επιλογές. Παρουσιάζονται ως τεχνικές διορθώσεις. Σαν να λένε: μη ζητάτε όραμα, πάρτε διαχείριση. Μη ζητάτε αφήγημα, πάρτε manual. Είναι η δημοσιογραφία της χαμηλής προσδοκίας: κράτα τον πήχη χαμηλά για να μην φανεί το κενό.

Κι εδώ βρίσκεται η υπόγεια σύνδεση όλων των εφημερίδων, ακόμη κι αν μοιάζουν να διαφωνούν: καμία δεν πιστεύει ότι βρισκόμαστε σε στιγμή πολιτικής ανατροπής. Όλες, με τον τρόπο τους, προετοιμάζουν ένα παρατεταμένο τοπίο φθοράς χωρίς έκρηξη. Μια χώρα που γκρινιάζει, αλλά δεν ξεφεύγει. Που θυμώνει, αλλά δεν οργανώνεται. Που διαμαρτύρεται, αλλά στο τέλος προσαρμόζεται.

Το πιο επικίνδυνο αφήγημα δεν είναι της σύγκρουσης. Είναι της κανονικοποίησης της δυσλειτουργίας. Όταν οι εφημερίδες πάψουν να ρωτούν «γιατί δεν δουλεύει» και αρχίσουν να ρωτούν «ποιος αντέχει», τότε η πολιτική έχει ήδη χάσει κάτι βαθύτερο: τη δυνατότητα να αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού.

Αυτό δεν είναι απλώς ανάγνωση Τύπου. Είναι ανάγνωση ισχύος. Και σήμερα, η ισχύς δεν φαίνεται σε πρωτοσέλιδα. Φαίνεται σε όσα όλοι θεωρούν δεδομένα. Εκεί που οι εφημερίδες συμφωνούν σιωπηρά: ότι το πρόβλημα δεν είναι αν κάτι πάει στραβά. Είναι ότι έχουμε μάθει να το θεωρούμε φυσιολογικό.

Βήμα-βήμα αξιολόγηση 

1) Αγροτικό: από «κλαδικό» γίνεται πολιτικό ρήγμα

• Τα ΝΕΑ το πιάνουν σωστά: το αγροτικό «πληγώνει» το Μαξίμου γιατί οι κινητοποιήσεις λειτουργούν ως πολλαπλασιαστής γενικευμένης δυσαρέσκειας και η κοινή γνώμη τείνει να τις θεωρεί δίκαιες, άρα η κυβέρνηση δεν έχει εύκολο χώρο για “σκληρή γραμμή”.
• Η KONTRA το σπρώχνει στη γλώσσα της σύγκρουσης/έντασης (εικόνες επεισοδίων, κλιμάκωση, “σκληραίνουν”) για να το μετατρέψει από διαπραγμάτευση σε “κοινωνικό μέτωπο”.

Τι μας διαφεύγει: εδώ δεν κρίνεται μόνο η τιμή στο χωράφι. Κρίνεται η αίσθηση “κράτος που δεν πιάνει” (ΟΠΕΚΕΠΕ/έλεγχοι/ρυθμίσεις/ταχύτητα). Αν δεν δοθεί λύση που να φαίνεται δίκαιη και εφαρμόσιμη, η ζημιά γίνεται δομική (κυνισμός + τιμωρητική ψήφος).

Τι προμηνύεται: πίεση για “χειροπιαστό πακέτο” + αλλαγή framing: από “μπλόκα” σε “εισόδημα/κόστη/κανόνες αγοράς”. Αλλιώς το θέμα θα τραβάει εβδομάδες και θα τρώει πολιτικό κεφάλαιο σταθερά.

2) Δημοσκοπήσεις: κερδίζουν οι «έντονοι», όχι οι «έτοιμοι»

• Στα ΝΕΑ αποτυπώνεται αναδιάταξη με αύξηση ρόλου των σχημάτων που εκπέμπουν καθαρό θυμικό/αντισυστημικό σήμα (και όχι απαραίτητα κυβερνησιμότητα).
• Η Απογευματινή κάνει “διόρθωση” υπέρ κυβέρνησης: «τα άφαντα κόμματα δεν απειλούν την κυριαρχία της ΝΔ», «ξεφουσκώνουν» Τσίπρας/Καρυστιανού/Σαμαράς, οι πολίτες “ψηφίζουν με προοπτική”. Είναι καθαρά γραμμή σταθερότητας για να μην γίνει η αγανάκτηση πολιτική φυγή.

Τι μας διαφεύγει: το πραγματικό στοίχημα είναι η συσπείρωση και η αίσθηση αποτελέσματος. “Σταθερότητα” χωρίς απτό κέρδος στην καθημερινότητα δεν πουλάει όσο παλιά.

Τι προμηνύεται: όχι υποχρεωτικά πρόωρες κάλπες, αλλά χαμηλότερο ταβάνι και περισσότερη διάχυση ψήφου αν η ακρίβεια/αγροτικό μείνουν ανοιχτά.

3) ΣΥΡΙΖΑ: ένα επεισόδιο, πολλές γραμμές, μηδέν αφήγημα

Η υπόθεση του ευρωβουλευτή Νίκου Παππά γίνεται “ακτινογραφία” της Κουμουνδούρου: διαγραφή από Φάμελλο, εσωτερικές επιφυλάξεις/διαφορετικές φωνές, ευρωπαϊκή διάσταση (The Left).

Το Μαξίμου το αξιοποιεί άμεσα για framing “υποκρισία/τοξικότητα”, δηλαδή θεσμικότητα vs συμπεριφορά.

Τι μας διαφεύγει: δεν είναι “κουτσομπολιό”. Είναι απόδειξη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει ενιαία κουλτούρα πειθαρχίας/σοβαρότητας. Κάθε τέτοιο επεισόδιο κόβει οξυγόνο από οποιαδήποτε προσπάθεια “επιστροφής αξιοπιστίας”.
Τι προμηνύεται: περισσότερη αιμορραγία προς άλλες αντιπολιτευτικές δεξαμενές και δυσκολότερο restart, ειδικά με το σενάριο “επιστροφής Τσίπρα” να αιωρείται στα ρεπορτάζ.)

4) Άμυνα/σύμβολα ισχύος: «Κίμων» και πολιτική κεφαλαιοποίηση

Η παράδοση της πρώτης Belharra (Κίμων) παρουσιάζεται ως μεγάλο σημείο ποιοτικής αναβάθμισης και ως “νέα εποχή”. Η κάλυψη δίνει και συμβολισμό (άφιξη Ιανουάριο 2026 κ.λπ.).

Τι μας διαφεύγει: τέτοια θέματα λειτουργούν ως “αντίβαρο” σε ακρίβεια/δυσαρέσκεια, αλλά δεν τα σβήνουν. Είναι πολιτικό κεφάλαιο μόνο αν δεν μοιάζει με “επίδειξη”.

5) “Quiet politics” που χτίζουν εμπιστοσύνη (ή τη γκρεμίζουν)

• ΕΛΤΑ shop-in-shop στην περιφέρεια: από σχέδιο κλεισιμάτων σε σχέδιο μετασχηματισμού (μίνι μάρκετ/καφετέριες/βιβλιοπωλεία).
• Δάνεια σε ελβετικό φράγκο: ρύθμιση με βελτιωμένη ισοτιμία/«κούρεμα» έως 50% ανά κατηγορία και σταθερό επιτόκιο ευρώ.
• Προσωπικός Αριθμός/ΑΑΔΕ: fast track εξυπηρέτηση και αλλαγές στο φορολογικό μητρώο.

Τι μας διαφεύγει: αυτά είναι τα “μικρά” που γίνονται μεγάλα: αν εφαρμοστούν καλά, φτιάχνουν αίσθηση κράτους που δουλεύει. Αν στραβώσουν (μεταβάσεις/αδικίες/ψηφιακές αστοχίες), δίνουν τη χειρότερη φθορά: την καθημερινή, την ύπουλη.

Συνολικό αποτύπωμα πολιτικού κλίματος

Η μέρα γράφει: πίεση από κάτω (αγροτικό/ακρίβεια/οργή) + διαχείριση από πάνω (τεχνοκρατικές λύσεις/μεταρρυθμίσεις/σύμβολα ισχύος). Ταυτόχρονα, η αντιπολίτευση δεν “παίρνει” όλη τη δυσαρέσκεια γιατί εμφανίζει εικόνα αποσύνθεσης (ΣΥΡΙΖΑ) και έτσι κερδίζουν όσοι παίζουν ένταση/καθαρό σήμα.

Παραπολιτική ανάγνωση: τι λέγεται χαμηλόφωνα – και γιατί λέγεται τώρα

Αν τα πολιτικά ρεπορτάζ των αποκομμάτων μιλούν για γεγονότα, τα παραπολιτικά μιλούν για συσχετισμούς. Εκεί δεν μας λένε τι έγινε· μας δείχνουν ποιος μετράει, ποιος καίγεται, ποιος δοκιμάζεται και –κυρίως– ποιος προετοιμάζεται. Η παραπολιτική αυτής της ημέρας δεν είναι φλύαρη. Είναι στοχευμένη. Και γι’ αυτό αποκαλυπτική.

1. Το Μαξίμου δεν φοβάται την κρίση – φοβάται τη διάχυση

Στα περισσότερα παραπολιτικά, η κυβέρνηση δεν εμφανίζεται πανικόβλητη. Δεν υπάρχει γλώσσα κατάρρευσης. Υπάρχει όμως νευρικότητα ελέγχου. Οι διαρροές δεν λένε «χάνουμε», λένε «προσέχουμε να μη φύγει». Το πρόβλημα δεν είναι το αγροτικό καθαυτό· είναι μήπως το αγροτικό γίνει πρότυπο διαμαρτυρίας και κολλήσει με άλλα μέτωπα (ακρίβεια, περιφέρεια, δημόσιες υπηρεσίες).

• Η παραπολιτική γλώσσα εδώ είναι χαρακτηριστική:
• όχι «λύση», αλλά χρονισμός.
• όχι «υποχώρηση», αλλά εξισορρόπηση.
• όχι «μέτωπο», αλλά διαχείριση θορύβου.

Αυτό δείχνει κυβέρνηση που δεν νιώθει απειλή εξουσίας, αλλά νιώθει απειλή αφήγησης. Κι αυτό είναι πιο ύπουλο.

2. Οι υπουργοί χωρίζονται σιωπηρά σε δύο κατηγορίες

Χωρίς να κατονομάζονται ευθέως, τα παραπολιτικά φτιάχνουν μια άτυπη χαρτογράφηση:

• Από τη μία, οι τεχνοκράτες-εκτελεστές: αυτοί που «τρέχουν» ρυθμίσεις, αριθμούς, διορθώσεις. Παρουσιάζονται ως χρήσιμοι, αλλά αναλώσιμοι.
• Από την άλλη, οι πολιτικοί διαχειριστές: αυτοί που κρατούν ισορροπίες, συνομιλούν, αποσυμπιέζουν. Αυτοί προστατεύονται.

Το μήνυμα είναι σαφές: στο επόμενο διάστημα, δεν θα κριθούν όλοι το ίδιο. Κάποιοι θα «πληρώσουν» λάθη εφαρμογής. Άλλοι θα επιβραβευθούν για το ότι δεν άναψαν φωτιές. Η παραπολιτική προετοιμάζει επιλεκτικές φθορές, όχι συνολική αποδόμηση.

3. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν «χτυπιέται» – αφήνεται να φαίνεται

Εδώ η παραπολιτική είναι σχεδόν κυνική. Δεν υπάρχει επιθετική διάθεση. Υπάρχει παρατήρηση. Τα σχόλια δεν λένε «έκαναν λάθος». Λένε:

• «δεν μπορούν να συμφωνήσουν ούτε στα αυτονόητα»,
• «άλλη γραμμή εδώ, άλλη εκεί»,
• «ευρωπαϊκά μπλεξίματα».

Αυτό είναι πιο βαρύ από επίθεση. Είναι απονομιμοποίηση ικανότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάζεται όχι ως επικίνδυνος αντίπαλος, αλλά ως κόμμα που δεν αξίζει σοβαρή στρατηγική αντιμετώπιση. Και αυτό εξυπηρετεί διπλά:
– απαξιώνει τον βασικό αντίπαλο
– αφήνει χώρο να αναπτυχθούν άλλες, πιο ελεγχόμενες εναλλακτικές

4. Οι «νέοι παίκτες» εμφανίζονται μόνο ως φήμες, όχι ως απειλές

Είναι εντυπωσιακό: στα παραπολιτικά υπάρχουν υπαινιγμοί για κινήσεις, ονόματα, σενάρια. Αλλά κανένα δεν παρουσιάζεται ως ώριμο σχέδιο. Όλα είναι στο επίπεδο του «ακούγεται», «λέγεται», «παρακολουθείται».

Αυτό δείχνει δύο πράγματα:

1. Το σύστημα δεν πιστεύει ακόμη ότι υπάρχει έτοιμη εναλλακτική εξουσίας.
2. Θέλει να κρατήσει τα σενάρια σε χαμηλή θερμοκρασία, για να μη γίνουν αυτοεκπληρούμενες προφητείες.

Η παραπολιτική εδώ λειτουργεί ως βαλβίδα εκτόνωσης φιλοδοξιών: αφήνει τον θόρυβο να υπάρχει, αλλά δεν του δίνει βάρος.

5. Το πραγματικό μήνυμα: «μην περιμένετε ανατροπές»

Αν ενώσεις όλα τα παραπολιτικά κομμάτια, βγαίνει ένα καθαρό υπόστρωμα:

• Δεν ετοιμάζεται ρήξη.
• Δεν ετοιμάζεται αλλαγή σκηνικού.
• Ετοιμάζεται μακρά φθορά με έλεγχο.

Οι διαρροές δεν χτίζουν δράμα. Χτίζουν αντοχή. Προετοιμάζουν ένα πολιτικό περιβάλλον όπου:

• η κυβέρνηση μπορεί να χάνει πόντους, αλλά όχι το παιχνίδι
• η αντιπολίτευση μπορεί να φωνάζει, αλλά όχι να πείθει
• το σύστημα συνολικά επιβιώνει, έστω και χωρίς έμπνευση

Συμπέρασμα (το παραπολιτικό που δεν γράφεται)

Το πιο σημαντικό παραπολιτικό δεν είναι σε στήλη. Είναι η απουσία πανικού. Όταν όλοι ψιθυρίζουν αντί να φωνάζουν, σημαίνει ότι το παιχνίδι παίζεται στο χρόνο, όχι στην ένταση.

Και αυτό προμηνύει κάτι πολύ συγκεκριμένο:

• Όχι πολιτική καταιγίδα, αλλά πολιτική κόπωση.
• Όχι ανατροπή, αλλά αποδοχή του «λίγο καλύτερα δεν γίνεται».

Η παραπολιτική, όπως πάντα, δεν λέει την αλήθεια.
Αλλά λέει πού βολεύεται να πάει το πράγμα.