Όταν η λεπτομέρεια γίνεται πολιτική κρίση – Επισκόπηση Τϋπου 18/12

Πολιτική Θεώρηση

Σε κάθε κυβερνητική θητεία έρχεται εκείνη η στιγμή που το πρόβλημα παύει να είναι το μεγάλο σχέδιο και γίνεται η λεπτομέρεια. Όχι η στρατηγική, αλλά το Excel. Όχι το όραμα, αλλά το «πότε θα μπουν τα λεφτά». Εκεί ακριβώς βρισκόμαστε τώρα.

Το αγροτικό, ό,τι κι αν λένε οι επικοινωνιακές περιγραφές, δεν είναι κοινωνική πολιτική. Είναι τεστ κρατικής αξιοπιστίας. Και στο τεστ αυτό, το κράτος εμφανίζεται σαν εκείνον τον υπάλληλο που ζητά «λίγη υπομονή» ενώ το ρολόι γράφει ήδη καθυστέρηση μηνών. Δεν έχει σημασία αν υπάρχει ή δεν υπάρχει σκάνδαλο με νομικούς όρους. Σημασία έχει ότι για τον αποδέκτη της πολιτικής, τον αγρότη, το κράτος δεν κάνει αυτό που υποσχέθηκε, στον χρόνο που όφειλε, με τον τρόπο που διαβεβαίωνε.

Κι εδώ ξεκινά η πολιτική φθορά. Όχι από τη διαφθορά, αλλά από την αίσθηση προχειρότητας.

Η κυβέρνηση επέλεξε, και το κάνει συστηματικά, να μεταφράζει δομικά προβλήματα σε επικοινωνιακά επεισόδια. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ γίνεται «τεχνικό θέμα». Οι μπλόκα «οριακές μειοψηφίες». Η εξεταστική «θεσμική διαδικασία». Όλα σωστά, όλα νόμιμα, όλα αποστειρωμένα. Μόνο που η κοινωνία δεν ζει σε powerpoints. Ζει σε προσδοκίες. Και όταν αυτές διαψεύδονται, δεν ρωτά αν φταίει ο server ή ο κανονισμός. Χρεώνει πολιτικά.

Η εξεταστική επιτροπή είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Δεν θα κριθεί από το αν αποδείχθηκε σκάνδαλο. Θα κριθεί από το αν έπεισε ότι αναζητήθηκε η αλήθεια. Κι όταν οι καταθέσεις μοιάζουν περισσότερο με διαχείριση ζημιάς παρά με φωτισμό σκοτεινών σημείων, το συμπέρασμα γράφεται μόνο του: «κάτι κρύβεται ή κάτι δεν ελέγχεται». Και τα δύο είναι πολιτικά τοξικά.

Σε αυτό το φόντο, η κυβέρνηση δείχνει να χάνει το πιο κρίσιμο πλεονέκτημά της: το αφήγημα της σοβαρότητας. Γιατί σοβαρότητα δεν είναι να μιλάς ήρεμα. Είναι να λειτουργούν τα στοιχειώδη. Να πληρώνεται ο αγρότης, να μην αισθάνεται ο πολίτης ότι τον κοροϊδεύουν με διαδικασίες, να μην ανοίγουν “εθνικά θέματα” από το πουθενά χωρίς καθαρή γραμμή.

Κι εδώ μπαίνει το δεύτερο επίπεδο: η επανεμφάνιση των “ευαίσθητων” στην εξωτερική πολιτική. Πρέσπες, Αιγαίο, δηλώσεις που αφήνουν χώρο σε παρερμηνείες. Δεν είναι τυχαίο. Όταν η εσωτερική πολιτική πιέζεται, τα εθνικά λειτουργούν είτε ως αντιπερισπασμός είτε ως πεδίο εσωτερικής πειθαρχίας. Το πρόβλημα είναι ότι σε αυτή τη φάση, κάθε ασάφεια γίνεται πολλαπλασιαστής ανασφάλειας, και τροφοδοτεί ακριβώς εκείνες τις φωνές που η κυβέρνηση θεωρητικά θέλει να αποδυναμώσει.

Η αντιπολίτευση, από την άλλη, κάνει αυτό που ξέρει: καταγγέλλει. Αλλά δεν χτίζει. Δεν προσφέρει πειστική εναλλακτική διακυβέρνησης. Έτσι, το πολιτικό σύστημα συνολικά μοιάζει εγκλωβισμένο: μια κυβέρνηση που φθείρεται από τη διαχείριση και μια αντιπολίτευση που δεν εμπνέει διακυβέρνηση. Το αποτέλεσμα; Κενό εμπιστοσύνης. Και τα κενά, στην πολιτική, δεν μένουν ποτέ άδεια.

Αυτό που διαφεύγει από την καθημερινή αντιπαράθεση είναι το εξής: δεν βρισκόμαστε σε κρίση ηγεσίας, αλλά σε κρίση διοικητικής πίστης. Οι πολίτες δεν αμφισβητούν μόνο τις προθέσεις. Αμφισβητούν την ικανότητα του κράτους να εκτελέσει. Και αυτό είναι πολύ πιο επικίνδυνο από μια ιδεολογική σύγκρουση.

Γιατί όταν το κράτος δεν εκτελεί, ο πολίτης παύει να περιμένει. Και όταν παύει να περιμένει, είτε ριζοσπαστικοποιείται είτε αποσύρεται. Και τα δύο είναι ήττα για τη δημοκρατία.

Τι προμηνύεται; Ένα πολιτικό 2026 με χαμηλό θόρυβο αλλά υψηλή φθορά. Όχι εκρήξεις, αλλά διαρροές. Όχι μεγάλες κρίσεις, αλλά συσσωρευμένη δυσπιστία. Κι αν η κυβέρνηση συνεχίσει να αντιμετωπίζει τη λεπτομέρεια ως «δευτερεύον ζήτημα», θα ανακαλύψει αργά αυτό που η πολιτική ιστορία έχει δείξει πολλές φορές: κυβερνήσεις δεν πέφτουν από τα μεγάλα λάθη, αλλά από τα μικρά που επαναλαμβάνονται.

Η διακυβέρνηση της επόμενης περιόδου δεν θα κριθεί στο τι εξαγγέλθηκε για το 2027. Θα κριθεί στο αν το 2025-26 αποκαταστάθηκε η στοιχειώδης εμπιστοσύνη ότι το κράτος ξέρει τι κάνει, πότε το κάνει και γιατί. Αν όχι, τότε καμία επικοινωνιακή διαχείριση, καμία εξεταστική και καμία “εθνική ευαισθησία” δεν θα αρκεί.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, η πολιτική δεν είναι αφήγημα. Είναι αποτέλεσμα. Και αυτή τη στιγμή, το αποτέλεσμα μπάζει.

Βήμα-βήμα αξιολόγηση (τι σηκώνει η ατζέντα)

1) Αγροτικό – ΟΠΕΚΕΠΕ – μπλόκα: από διοικητικό θέμα σε πολιτική ρωγμή

Το μοτίβο είναι κοινό σε διαφορετικά ύφη: πληρωμές/αβεβαιότητα/οργή, που μεταφράζονται σε πολιτικό κόστος. Η Εφ.Συν. το “καρφώνει” ως αφήγημα συγκάλυψης στην εξεταστική (“δεν υπάρχει σκάνδαλο για το Μαξίμου”) και μιλά για εξοργιστική κατάθεση Μυλωνάκη-Σκέρτσου.
Ο Ελεύθερος Τύπος το κάνει “θρίλερ” με τα μπλόκα και δίνει κυβερνητική γωνία/διαχείριση κρίσης.
Και η Καθημερινή το αποτυπώνει ψυχρά ως καθαρό πολιτικό πρόβλημα: “το αγροτικό κοστίζει στη ΝΔ”.
Τι μας διαφεύγει εδώ: δεν είναι “αγροτικό επεισόδιο”. Είναι έλλειμμα εμπιστοσύνης σε κράτος, πληρωμές, κανόνες. Κι αυτό δεν κλείνει με μια σύσκεψη.

2) Μαξίμου – Εξεταστική: η εικόνα τρώει την ουσία

Τα ΝΕΑ πατάνε πάνω στην εξεταστική και στα κενά της κατάθεσης (“πολλά κενά και ερωτηματικά”).
Η Εστία σηκώνει πολιτικό κατηγορητήριο: “ξαφνικά βιάζονται όλοι, τρέχουνε χρόνια σε μήνες”, δένοντας αγροτικό + παροχές + προεκλογικό άγχος.
Το κρίσιμο: το δίπολο που φτιάχνεται δεν είναι “σωστό/λάθος”. Είναι “θεσμική αξιοπιστία/επικοινωνιακή διαχείριση”. Και εκεί η κυβέρνηση χάνει πόντους όταν η καθημερινότητα φωνάζει.

3) Εξωτερική πολιτική: επιστροφή “κλειστών κεφαλαίων” (Πρέσπες – Αιγαίο)

Η Καθημερινή αναδεικνύει ότι τα Σκόπια αγνοούν τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Η Εστία ρίχνει βαριά σκιά από το ΥΠΕΞ: «έχει και η Τουρκία δικαιώματα στο Αιγαίο» και το δένει με παρασκηνιακές λογικές “συναινετικών διευθετήσεων”.
Υπόγεια γραμμή: το 2026 δείχνει ευάλωτο σε συμβολικά επεισόδια/“παρερμηνείες” που γίνονται καύσιμο δεξιάς πίεσης και εσωτερικής πόλωσης.

4) Οικονομία-κοινωνία: στέγη, φόροι, αγορά εργασίας – η “ήσυχη” δυσαρέσκεια

Η Ναυτεμπορική στήνει αφήγημα “ανάσας” το 2027 με φοροελαφρύνσεις σε αυτοαπασχολούμενους.
Παράλληλα, στα αποκόμματα παίζει δυνατά το στεγαστικό και η πίεση στα νοικοκυριά/η αγορά εργασίας ως φόντο.
Κίνδυνος: όταν οι ελαφρύνσεις μεταφέρονται χρονικά (2027) αλλά το πρόβλημα (στέγη/κόστος) είναι τώρα, η πολιτική ανταμοιβή γίνεται αβέβαιη.

5) Πολιτική βία/δημόσιος λόγος: το θέμα Παππά ως τεστ ορίων

Η Εφ.Συν. σηκώνει το θέμα της χειροδικίας σε δημοσιογράφο και την εσωτερική πειθαρχία/καταδίκη.
Το πολιτικό νόημα: σε περίοδο έντασης, τέτοια επεισόδια μετατρέπονται σε “απόδειξη παρακμής” και κάνουν ζημιά στο σύνολο του χώρου που τα κουβαλάει.

Συνδυαστική ανάγνωση ανά εφημερίδα (κίνητρο/πρόθεση/πολιτική στόχευση)

• Καθημερινή: “διοίκηση + κόστος”, κρατά θεσμικό τόνο, αλλά δείχνει καθαρά ποιος πληρώνει πολιτικά (ΝΔ στο αγροτικό) και ανοίγει ξανά Πρέσπες.
• Η Εφημερίδα των Συντακτών: “σύγκρουση + συγκάλυψη”, στήνει κατηγορητήριο για Μαξίμου/εξεταστική και πάει στο θυμικό της αδικίας.
• ΤΑ ΝΕΑ: “θεσμικό ρεπορτάζ + πολιτική ανάγνωση”, κρατά το θέμα στην εξεταστική, στα κενά και στα ερωτήματα (δηλαδή: ‘δεν μας τα είπατε’). )
• Εστία: “εθνικό ρίσκο + αντι-κατευνασμός”, βγάζει μπροστά ΥΠΕΞ/Αιγαίο με φόρτιση και υποψία παρασκηνίου.
• Ελεύθερος Τύπος: “λύσεις/πακέτα + επίθεση”, στήνει ατζέντα ‘κάνουμε πολιτική, διορθώνουμε, προχωράμε’, αλλά το κάνει με ένταση και πολωτική γραφή στα πρόσωπα/αντιπολίτευση.
• Ναυτεμπορική: “οικονομικό αφήγημα σταθερότητας”, μεταφέρει το βάρος στο φορολογικό/παρεμβάσεις ως ‘χάρτη’ προς 2027.

Συνολικό αποτύπωμα πολιτικού κλίματος (γραμμή της ημέρας)

Τόνος ημέρας: νευρική διακυβέρνηση. Το κράτος φαίνεται να δυσκολεύεται στη “λεπτομέρεια” (πληρωμές/διαδικασίες), κι αυτό σπάει σε πολιτικό συμβολισμό: “είτε συγκάλυψη είτε ανικανότητα”. Ταυτόχρονα, ανοίγουν ξανά “εθνικά ευαίσθητα” (Πρέσπες/Αιγαίο), που λειτουργούν ως επιταχυντής πίεσης από δεξιά και σαν βενζίνη πόλωσης.

Τι προμηνύεται

• Αγροτικό: αν δεν υπάρξει γρήγορη και πειστική αποκατάσταση εμπιστοσύνης, θα επανέρχεται σε κύματα και θα τρώει περιφέρεια.
• Εξεταστική: είτε θα κλείσει ως “πλύσιμο” είτε θα ανοίξει ως “τρύπα”, εξαρτάται από το αν η πλειοψηφία αντέξει τις λεπτομέρειες χωρίς αντιφάσεις.
• Εξωτερική πολιτική: μεγαλύτερη ευαισθησία σε συμβολικά επεισόδια/δηλώσεις που γίνονται εσωτερικό πολιτικό όπλο.

Διαβάστε ακόμα

Μισές αλήθειες με σωστό timing – Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth 17/12

Σταθερότητα à la carte για να «μη συμβεί τίποτα» – Επισκόπηση Τύπου 17/12

Habemus (υποψήφιο) πρωθυπουργό συγκυβέρνησης;

Μητσοτάκης vs Ανδρουλάκη: Δύο Ελλάδες στον ίδιο προϋπολογισμό

Ομιλία Μητσοτάκη: Σταθερότητα με θέα την ακρίβεια

Η χώρα σε λειτουργία «συμψηφισμού» – Επισκόπηση Τύπου 16/12

Η επικαιρότητα σε δοκιμαστική εκδοχή – Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth 16/12

Η γοητεία της ισχύος και το φύλο της διπλωματίας – Kimberly Guilfoyle στο Grace