Σταθερότητα à la carte για να «μη συμβεί τίποτα» – Επισκόπηση Τύπου 17/12

Μια λέξη επαναλαμβάνεται μονότονα στα πρωτοσέλιδα, στα non-papers, στις παρεμβάσεις υπουργών, στις φράσεις που «κλείνουν το μάτι» στο κέντρο: σταθερότητα. Τόσο συχνά, που αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με πολιτικό στόχο και περισσότερο με άμυνα. Όχι απέναντι σε έναν αντίπαλο, αλλά απέναντι στην ίδια την πραγματικότητα.

Ο προϋπολογισμός ψηφίστηκε. Τυπικά, θεσμικά, καθαρά. Κανένα ατύχημα. Καμία διαρροή. Το κράτος συνεχίζει να λειτουργεί. Όμως έξω από την Ολομέλεια, και εδώ είναι το πρόβλημα, δεν συνεχίζει να λειτουργεί η κοινωνική ανοχή με τον ίδιο ρυθμό. Οι αγρότες δεν είναι «ακόμη ένα μπλοκάρισμα δρόμων». Είναι ο δείκτης. Όπως ήταν κάποτε οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Όπως πριν τα Τέμπη ήταν οι «γκρίνιες για τον ΟΣΕ». Όπως πριν τη στεγαστική κρίση ήταν τα ενοίκια «που ανέβαιναν λίγο».

Η κυβέρνηση, και εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια, δεν χάνει τη μάχη της διακυβέρνησης. Χάνει τη μάχη της αφήγησης επάρκειας. Όχι γιατί δεν κάνει τίποτα, αλλά γιατί ό,τι κάνει εμφανίζεται ως διαχείριση ρίσκου και όχι ως όραμα διεξόδου. Στεγαστικό; Ρυθμίσεις. Ελβετικό φράγκο; Διορθώσεις. Αγρότες; Ενισχύσεις ad hoc. Όλα σωστά, όλα ανεπαρκή ως πολιτικό σύνολο.

Και τότε μπαίνει στο παιχνίδι η λέξη-φόβητρο: αντισυστημικό. Στα πρωτοσέλιδα εμφανίζεται σχεδόν ως απειλή φυσικού φαινομένου. Σαν σεισμός. Σαν πλημμύρα. Σαν κάτι που «συμβαίνει», όχι κάτι που παράγεται. Η Καρυστιανού, σε αυτό το κάδρο, δεν αντιμετωπίζεται ως πολιτικό υποκείμενο αλλά ως μεταβλητή αποσταθεροποίησης. Όχι επειδή έχει πρόγραμμα, δεν έχει, αλλά επειδή καλύπτει ένα κενό: το κενό ανάμεσα στη θεσμική κανονικότητα και τη βιωμένη αδικία.

Εδώ είναι που η πολιτική τάξη, ολόκληρη, όχι μόνο η κυβέρνηση, κάνει το ίδιο λάθος: πιστεύει ότι ο κόσμος φοβάται το χάος περισσότερο απ’ ό,τι φοβάται τη στασιμότητα. Δεν είναι πια αυτονόητο. Για ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, η «σταθερότητα» δεν βιώνεται ως ασφάλεια, αλλά ως μονιμοποίηση του αδιεξόδου. Σταθερά χαμηλοί μισθοί. Σταθερά ακριβή στέγη. Σταθερά απρόσιτη προοπτική.

Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση δεν κεφαλαιοποιεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί επιστροφή Τσίπρα με όρους ηγεμονίας, αλλά μοιάζει να μιλά σε ακροατήριο που έχει ήδη μετακινηθεί. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται σε ρόλο ρυθμιστή χωρίς να αποφασίζει αν θέλει να ρυθμίσει ή να ανατρέψει. Και κάπου εκεί, το πολιτικό κενό δεν γεμίζει με πρόγραμμα, αλλά με θυμικό. Με πρόσωπα. Με σύμβολα. Με «δεν πάει άλλο».

Αυτό είναι το επικίνδυνο σημείο καμπής. Όχι γιατί έρχεται κάποια άμεση ανατροπή, αλλά γιατί εγκαθίσταται μια νέα κανονικότητα: πολιτική χωρίς εμπιστοσύνη. Θεσμοί χωρίς πίστωση χρόνου. Κυβέρνηση χωρίς κοινωνικό απόθεμα. Αντιπολίτευση χωρίς πειστική εναλλακτική. Και μέσα σε αυτό το τοπίο, η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται από το «τι κάνουμε» στο «ποιον φοβόμαστε περισσότερο».

Το πρόβλημα δεν είναι ότι η κυβέρνηση μιλά για σταθερότητα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μιλά για μεταβολή. Για ρήξη εκεί που πονάει. Για σύγκρουση με συμφέροντα που παράγουν ακρίβεια, στέγη-επένδυση αντί για στέγη-δικαίωμα, περιφέρεια δεύτερης ταχύτητας. Όταν η σταθερότητα γίνεται αυτοσκοπός, μετατρέπεται σε ακινησία με ωραία γραβάτα.

Και κάτι τελευταίο, που συχνά διαφεύγει: η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν χρειάζεται ηγέτη για να γίνει πολιτικό γεγονός. Χρειάζεται μόνο αδιαφορία για να συσσωρευτεί. Αν η απάντηση στο «δεν βγαίνω» είναι «κρατάμε τη χώρα όρθια», τότε κάποια στιγμή η χώρα θα είναι όρθια, αλλά άδεια από συναίνεση.

Η πολιτική δεν τελειώνει με την ψήφιση ενός προϋπολογισμού. Εκεί αρχίζει. Και αν το μόνο που έχεις να υποσχεθείς είναι ότι «δεν θα συμβεί τίποτα», να είσαι βέβαιος: κάτι θα συμβεί. Και δεν θα το έχεις γράψει εσύ.

Βήμα-βήμα ανά εφημερίδα (τι βάζει πρώτο και γιατί)

Η Εφημερίδα των Συντακτών
Στήνει «κυβέρνηση σε αποδρομή»: αγρότες/μπλόκα + προϋπολογισμός ως διπλό σοκ νομιμοποίησης (“Ο Χατζηδάκης θόλωσε τα νερά”, “Οι εφιάλτες του Μητσοτάκη”), και δεύτερο επίπεδο: «ανεβαίνουν» διεθνείς/ιδεολογικές συγκρούσεις (“στήνουν άτυπη διεθνή της ακροδεξιάς”). Κίνητρο: να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια σε πολιτικό μέτωπο, όχι σε γκρίνια.

Καθημερινή
Παίζει τριπλό παιχνίδι: θεσμική σταθερότητα (“Κυριάκος: να προστατευθεί η σταθερότητα”), εσωτερική πολιτική αναδιάταξη (νέα στρατηγική Τσίπρα/διμέτωπες επιθέσεις) και «σκληρά» οικονομικά/κανονιστικά γεγονότα (Jet Oil – «προσωρινό λουκέτο», ρύθμιση ελβετικού φράγκου). Παράλληλα, η «μεταβλητή Καρυστιανού» μπαίνει ως παράγοντας ρευστότητας που «φοβίζει» και μετακινεί το κέντρο βάρους. Κίνητρο: να κωδικοποιήσει τη μέρα ως “ρίσκο για σταθερότητα” και να υποδείξει ποιοι το τροφοδοτούν.

Ελεύθερος Τύπος
Δίνει κυβερνητικό «αντίβαρο» στη σύγκρουση: μέτρα/κανονικότητα και ταυτόχρονα χτύπημα στη συνοχή της αντιπολίτευσης (ιδίως το ΠΑΣΟΚ). Κίνητρο: να μείνει η ΝΔ «πυλώνας» και να εμφανιστεί ο ανταγωνισμός ως εσωτερικά εύφλεκτος.

Δημοκρατία
Σκληρή αντι-Μητσοτακική γραμμή: προϋπολογισμός/αγρότες ως «λάσπη αντί μέτρων» + αντι-Βρυξελλιώτικος τόνος (“σε αντιρωσικό αμόκ… ποινικοποιεί την αντίθετη άποψη”). Κίνητρο: να «σπάσει» η κυβέρνηση από δεξιά, με μίξη κοινωνικού θυμού και κυριαρχικής ρητορικής.

Ριζοσπάστης
Καθαρό κάδρο ταξικής σύγκρουσης: “εργάτες-αγρότες-λαός” κατά «προϋπολογισμού των φόρων και του πολέμου», με έμφαση και στην αυτοδιοίκηση ως πεδίο διεκδίκησης. Κίνητρο: να μετατρέψει τις κινητοποιήσεις σε διαρκή πολιτική γραμμή.

Μανιφέστο / Kontra / Απογευματινή / Political / Ναυτεμπορική (ως «δεύτερος δακτύλιος»)

• Μανιφέστο: φτιάχνει δίπολο “αντισυστημικών” (Τσίπρας–Βελόπουλος–Κωνσταντοπούλου–στο βάθος Καρυστιανού), άρα πολιτικοποιεί τον φόβο/απονομιμοποίηση.
• Kontra: ποντάρει στο νεύρο ακρίβειας/κατανάλωσης (έρευνα ΙΕΛΚΑ, “έτος-φωτιά”).
• Απογευματινή/Political/Ναυτεμπορική: μεταφέρουν μέρος της ατζέντας σε οικονομία-αγορά-επενδύσεις (AKTOR/ομόλογα, LNG κ.λπ.), λειτουργώντας σαν «αντιστάθμιση» της πολιτικής όξυνσης.

Συνδυαστική θεματική ανάγνωση (τι μας διαφεύγει – τι προμηνύεται)

1) Αγρότες + προϋπολογισμός: η σύγκρουση που ψάχνει σύμβολο
Όλοι αναγνωρίζουν ότι το αγροτικό ανεβαίνει συμβολικά (όχι απλώς κλαδικά): η αριστερή/κινηματική γραφή το κάνει “κοινωνική εξέγερση”, η δεξιά αντι-κυβερνητική το κάνει “αλαζονεία/αποσύνδεση”, ενώ οι πιο «σταθεροκρατικές» το μετατρέπουν σε διαχείριση/μέτρα. Αυτό που μπορεί να σου ξεφύγει: αν «κουμπώσει» με στεγαστικό + ακρίβεια + αυτοδιοίκηση (ΚΕΔΕ/δήμοι), παύει να είναι επεισόδιο· γίνεται μπλοκ δυσαρέσκειας με διάρκεια.

2) Η “μεταβλητή Καρυστιανού”: ρευστότητα έξω από κόμματα
Το γεγονός ότι μπαίνει ως “ανατροπές και φόβος” δείχνει στρατηγική που ήδη γράφεται: το 2026 θα σπρώξουν δίπολο “σταθερότητα ή χάος/αντισυστημικοί”. Αυτό προμηνύει σκληρό framing και προσπάθεια να καεί κάθε νέο σχήμα ως «ατύχημα», πριν αποκτήσει πρόγραμμα/στελέχωση.

3) Τσίπρας vs ΠΑΣΟΚ: μάχη ηγεμονίας στην αντιπολίτευση
Η “διμέτωπη” στρατηγική Τσίπρα παρουσιάζεται ως επιστροφή στο παιχνίδι, ενώ παράλληλα άλλες εφημερίδες «φουσκώνουν» τριβές ΠΑΣΟΚ. Το υποδόριο κίνητρο (και σε διαφορετικά στρατόπεδα): να μη ωριμάσει ενιαία αντιπολιτευτική εναλλακτική, ειδικά όσο αρχίζει να ανοίγει η κουβέντα συνεργασιών/σεναρίων

4) Καθημερινότητα/οικονομία: στεγαστικό, ελβετικό φράγκο, ακρίβεια
Η ατζέντα δείχνει ότι η κυβέρνηση ψάχνει «μετρήσιμα αντίδωρα» (στεγαστικό, ρυθμίσεις δανείων). Ρίσκο: αν οι παρεμβάσεις θεωρηθούν “μπαλώματα” (χωρίς πραγματική αύξηση προσφοράς κατοικίας/εισοδήματος), γυρίζουν μπούμερανγκ στο αφήγημα επάρκειας.

Συνολικό αποτύπωμα πολιτικού κλίματος της ημέρας

Τόνος: ένταση + ρευστότητα. Ο προϋπολογισμός κλείνει θεσμικά αλλά «ανοίγει» κοινωνικά. Η κυβέρνηση προβάλλεται είτε ως “σταθερότητα” είτε ως “απόμακρη” (ανάλογα με το μέσο). Η αντιπολίτευση δεν εμφανίζεται ως ενιαία λύση, αλλά ως πεδίο αναδιάταξης (Τσίπρας/ΠΑΣΟΚ) με νέο παράγοντα “εκτός συστήματος” (Καρυστιανού).

Σύντομη συγκριτική αποτίμηση ύφους/εστίασης:

• ΕφΣυν/Ριζοσπάστης: χτίζουν κοινωνικό μέτωπο και νομιμοποίηση κινητοποιήσεων.
• Δημοκρατία: χτίζει δεξιό αντι-ελίτ μέτωπο με αντι-Βρυξέλλες ένταση.
• Καθημερινή/Μανιφέστο: χτίζουν “σταθερότητα vs αντισυστημικοί”, με πολιτική χρησιμότητα για το κέντρο.
• Ναυτεμπορική/Political/Απογευματινή: μετατοπίζουν την κάμερα στην οικονομία/αγορά ως «άλλη αφήγηση» μέσα στην ίδια μέρα.

Διαβάστε ακόμα

Μισές αλήθειες με σωστό timing – Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth 17/12

Μητσοτάκης vs Ανδρουλάκη: Δύο Ελλάδες στον ίδιο προϋπολογισμό

Ομιλία Μητσοτάκη: Σταθερότητα με θέα την ακρίβεια

Η χώρα σε λειτουργία «συμψηφισμού» – Επισκόπηση Τύπου 16/12

Η επικαιρότητα σε δοκιμαστική εκδοχή – Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth 16/12

Η γοητεία της ισχύος και το φύλο της διπλωματίας – Kimberly Guilfoyle στο Grace