Μητσοτάκης vs Ανδρουλάκη: Δύο Ελλάδες στον ίδιο προϋπολογισμό

Ρεαλισμός με αριθμούς ή καταγγελία με κοινωνικό θυμό;

Η συζήτηση για τον Προϋπολογισμό του 2026 δεν ήταν απλώς μια τυπική κοινοβουλευτική αντιπαράθεση. Ήταν μια καθαρή σύγκρουση δύο πολιτικών αναγνώσεων της ίδιας χώρας: της «Ελλάδας που προχωρά» και της «Ελλάδας που μένει πίσω». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Ανδρουλάκης μίλησαν για τα ίδια μεγέθη, αλλά περιέγραψαν δύο διαφορετικές πραγματικότητες.

Η κυβερνητική αφήγηση: αριθμοί, σταθερότητα, συνέχεια

Ο Πρωθυπουργός παρουσίασε έναν προϋπολογισμό ως επιστέγασμα μιας εξαετούς πολιτικής διαδρομής. Το βασικό του όπλο ήταν οι αριθμοί: ανάπτυξη 2,4%, μείωση χρέους κάτω από το 120% του ΑΕΠ, ανεργία κοντά στο 8%, αυξήσεις μισθών υψηλότερες από τον πληθωρισμό, επενδύσεις, εξαγωγές, δημοσιονομική πειθαρχία. Η εκλογή Έλληνα προέδρου του Eurogroup χρησιμοποιήθηκε όχι απλώς ως επιτυχία προσώπου, αλλά ως «σφραγίδα αξιοπιστίας» της συνολικής οικονομικής πολιτικής.

Δυνατό σημείο της ομιλίας Μητσοτάκη είναι η συνοχή: το αφήγημα «σταθερότητα – μεταρρυθμίσεις – απόδοση» κουμπώνει με συγκεκριμένα μέτρα (φοροελαφρύνσεις, στεγαστικές παρεμβάσεις, μισθολογικές αυξήσεις, καταπολέμηση φοροδιαφυγής). Δεν υπόσχεται άλματα, αλλά συνέχεια. Αυτό είναι πολιτικά πειστικό σε ένα κοινό που φοβάται την αστάθεια.

Αδύνατο σημείο όμως είναι το χάσμα ανάμεσα στη μακροοικονομική εικόνα και τη βιωματική εμπειρία. Όταν η κυβέρνηση επιμένει ότι «οι αυξήσεις υπερκαλύπτουν τον πληθωρισμό», ενώ η κοινωνία μετρά καθημερινά απώλειες αγοραστικής δύναμης, δημιουργείται αίσθηση απόστασης. Η επίκληση της επιτυχίας γίνεται συχνά απολογιστική και λιγότερο αυτοκριτική.

Η αντιπολίτευση: κοινωνική πραγματικότητα, ανισότητες, θυμός

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε τον αντίθετο δρόμο. Δεν αμφισβήτησε απλώς τις κυβερνητικές προβλέψεις, αμφισβήτησε το ίδιο το κριτήριο επιτυχίας. Για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, η οικονομία δεν κρίνεται από το ΑΕΠ αλλά από την αγοραστική δύναμη, την αποταμίευση (αρνητική), τη θέση των μισθών στην Ευρώπη, τις ανισότητες και το κόστος ζωής.

Δυνατό σημείο της ομιλίας Ανδρουλάκη είναι η κοινωνική στόχευση. Η αναφορά σε νέους, αγρότες, μικρομεσαίους, ενοικιαστές και τοπική αυτοδιοίκηση αποτυπώνει μια κοινωνία υπό πίεση. Επίσης, η κριτική στο «αναπτυξιακό μοντέλο των funds», στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και στη φορολογική έμφαση στους έμμεσους φόρους είναι πολιτικά ουσιαστική.

Αδύνατο σημείο όμως είναι η υπερφόρτωση. Η ομιλία λειτουργεί περισσότερο ως κατηγορητήριο παρά ως εναλλακτικό κυβερνητικό σχέδιο. Οι πολλές καταγγελίες –από την ακρίβεια μέχρι τα θεσμικά ζητήματα– θολώνουν την ιεράρχηση. Η αίσθηση που μένει είναι θυμός και αγανάκτηση, όχι καθαρή απάντηση στο «πώς αλλιώς».

Ποιος επικράτησε;

Σε επίπεδο κοινοβουλευτικής πειθούς, ο Μητσοτάκης επικράτησε. Παρουσίασε έναν προϋπολογισμό με σαφή λογική, θεσμική σιγουριά και πολιτική αυτοπεποίθηση. Δεν αιφνιδίασε, αλλά καθησύχασε, και αυτό συχνά κερδίζει.

Σε επίπεδο κοινωνικής απήχησης, όμως, ο Ανδρουλάκης άγγιξε μια υπαρκτή πληγή. Η περιγραφή μιας χώρας που «μεγαλώνει χωρίς να μοιράζεται» βρίσκει ακροατήριο. Το πρόβλημά του δεν είναι τι λέει, αλλά πώς το μετατρέπει σε πειστική εναλλακτική εξουσίας.

Το συμπέρασμα

Ο Προϋπολογισμός 2026 δεν κρίθηκε μόνο με αριθμούς. Κρίθηκε ως πολιτικό αφήγημα. Η κυβέρνηση κερδίζει στο «πού βρισκόμαστε». Η αντιπολίτευση στο «πώς ζούμε». Όποιος καταφέρει να ενώσει αυτά τα δύο, ανάπτυξη με δικαιοσύνη, θα κερδίσει την επόμενη μεγάλη μάχη. Για την ώρα, η πλάστιγγα γέρνει υπέρ της κυβερνητικής σταθερότητας, αλλά με μια κοινωνική δυσαρέσκεια που δεν έχει πει την τελευταία της λέξη.