Χριστούγεννα στα μπλόκα με τα όρια της κοινωνικής υπομονής να στενεύουν – Επισκόπηση Τύπου 10/12

Ο Τύπος της ημέρας απλώνει μπροστά μας μια πανοραμική εικόνα: μπλόκα που πολλαπλασιάζονται, επιτελεία που μιλούν για σχέδια αποσυμπίεσης, υπουργεία που τρέχουν να προλάβουν “διευκρινίσεις” από τις Βρυξέλλες και κοινωνικές ομάδες που αισθάνονται πως βρίσκονται στο περιθώριο μιας οικονομικής σταθερότητας που δεν τις αφορά. Κάτω από αυτό το πολύχρωμο πολιτικό κάδρο κρύβεται μια απλή, αν και όχι καθόλου καθησυχαστική, διαπίστωση: η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση μετάβασης, χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει προς τα πού θέλει να πάει.

Το αγροτικό είναι ο επιταχυντής αυτής της συνειδητοποίησης. Η χθεσινή δημοσκόπηση που επεναφέρει η POLITICAL δείχνει διψήφιο προβάδισμα της ΝΔ, αλλά ταυτόχρονα ένα εκρηκτικό 76% που θεωρεί δίκαια τα αιτήματα των αγροτών. Μόνο που αυτή τη φορά η εικόνα συμπληρώνεται από την χθεσινή έρευνα της Prorata για την ΝΑυτεμπορική, όπου οι πολίτες δήλωσαν με ακόμα μεγαλύτερη ευκρίνεια ότι θέλουν «μια κυβέρνηση που να λύνει τα προβλήματα με δικαιοσύνη» και κυρίως, ότι δεν εμπιστεύονται πια εύκολα κανέναν να το κάνει. Η σύγκριση των δύο δημοσκοπήσεων αποκαλύπτει ένα διπλό φαινόμενο: η κυβέρνηση διατηρεί μεν έναν μηχανικό πυρήνα στήριξης, αλλά η κοινωνία δεν της δίνει πλέον “λευκή επιταγή”. Αντίθετα, την παρακολουθεί με αυξανόμενη καχυποψία και με διάχυτη αίσθηση ότι τα όρια της υπομονής στενεύουν.

Τα mainstream κεντροδεξιά φύλλα προσπαθούν να ισορροπήσουν πάνω σε αυτή τη λεπτή γραμμή. Αναγνωρίζουν ότι οι αγρότες έχουν δίκιο, αλλά ταυτόχρονα διαμηνύουν ότι «το χάος δεν είναι λύση». Η παρέμβαση όμως του Αρείου Πάγου λειτούργησε σαν ενισχυτής έντασης: αντί να περιορίσει την αντιπαράθεση, έδωσε στους αγρότες την αίσθηση ότι δαιμονοποιούνται. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να θέλει διάλογο, αλλά το μήνυμα φιλτράρεται μέσα από ένα περιβάλλον βαθιάς δυσπιστίας.

Από την άλλη πλευρά, η αριστερή και ριζοσπαστική δημοσιογραφία βλέπει στα μπλόκα κάτι πολύ μεγαλύτερο: έναν προπομπό μιας νέας κοινωνικής πλειοψηφίας που κουράστηκε από την ακρίβεια, τις ανισότητες και την αίσθηση ότι η πολιτική ηγεσία λειτουργεί με όρους “επικοινωνιακής αποζημίωσης” αντί ουσιαστικών λύσεων. Στις σελίδες της ΕφΣυν και του Ριζοσπάστη, η κυβέρνηση εμφανίζεται όχι ως «διαχειριστής κρίσεων», αλλά ως δημιουργός ενός νέου κύκλου πολιτικής φθοράς.

Στο βάθος όλων αυτών, η οικονομία παράγει τους δικούς της τριγμούς. Η “Ελλάδα Αστακός”, με εξοπλιστικές δαπάνες-μαμούθ και παραγωγικό όφελος σχεδόν μηδενικό, αφήνει ανοιχτό το ερώτημα: σε τι επενδύει τελικά η χώρα; Το ζήτημα SAFE, που άλλοι έσπευσαν να παρουσιάσουν ως εμπλοκή και άλλοι ως “τυπική διαδικασία”, φωτίζει την ίδια δομική αδυναμία: η Ελλάδα θέλει αναβάθμιση ρόλου στην Ευρώπη, αλλά χωρίς να έχει χτίσει την απαιτούμενη παραγωγική βάση. Όταν η Ευρώπη οδεύει προς στρατιωτικοποίηση των προϋπολογισμών της, όποιος μένει μικρός γίνεται εξαρτώμενος.

Και μέσα σε όλα αυτά, η θεσμική συζήτηση επιστρέφει από τα παλιά ντοσιέ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πρώην πρωθυπουργοί και κεντροδεξιές συντηρητικές φωνές μιλούν για Σύνταγμα, για «μαχητές της δημοκρατίας», για νέο “1-1-4”. Είναι σαφές τι προσπαθούν να προλάβουν: μια διολίσθηση από την θεσμική δυσπιστία προς την πολιτική αποξένωση. Το πρόβλημα όμως είναι ότι τα μηνύματα αυτά δεν φαίνεται να αγγίζουν μια κοινωνία που η καθημερινότητά της δεν μοιάζει να έχει καμία σχέση με την επίσημη ρητορική περί σταθερότητας.

Έτσι προκύπτει το παράδοξο: η Ελλάδα εμφανίζεται σταθερή δημοσκοπικά, αλλά ασταθής κοινωνικά, οικονομικά ανθεκτική στα χαρτιά, αλλά πιεσμένη στο πορτοφόλι, θεσμικά ανήσυχη, αλλά πολιτικά αποσυγκροτημένη. Τα μπλόκα των αγροτών δεν είναι «κλαδική αντίδραση», είναι ο σεισμογράφος που καταγράφει ήδη τις δονήσεις του 2027. Αν η πολιτική τάξη δεν διαβάσει σωστά αυτό το σήμα, το manual δεν θα χρειαστεί απλώς “διευκρινίσεις”, θα χρειαστεί επανεγγραφή από την αρχή.

Εφημερίδες: Πολιτική Ανάλυση (10 Δεκεμβρίου 2025)

Α. Βήμα-βήμα ανά βασική θεματική

1. Αγροτικό, μπλόκα,παρέμβαση Αρείου Πάγου

Εδώ παίζεται το βασικό frame της ημέρας.

• POLITICAL:
  – Πρωτοσέλιδο με δημοσκόπηση όπου η ΝΔ «κλειδώνει πάνω από 10%» διαφορά, αλλά το 76% θεωρεί ότι οι αγρότες έχουν δίκιο και το 53% εγκρίνει τα μπλόκα.
  – Στο εσωτερικό αναλύει «διπλό σχέδιο Μαξίμου», «όχι» στην εργαλειοποίηση από την αντιπολίτευση, «ναι» στον διάλογο με τους αγρότες και ανοικτό παράθυρο προσωπικής παρέμβασης Μητσοτάκη.
  – Παράλληλα αναδεικνύει το «γαλάζιο αντάρτικο» 6 βουλευτών για τις πληρωμές, άρα καταγράφει ουσιαστικά πολιτικό ρίσκο αλλά όχι ακόμα ρήξη.
• Ναυτεμπορική: ρεπορτάζ «Αγρότες: Συνεχίζουμε, έτοιμοι και για την Αθήνα», με λεπτομέρειες για μπλόκα σε Χαλκιδική, Βόρεια Ελλάδα, Νίκαια, σχέδια για Θεσσαλονίκη/αεροδρόμιο Μακεδονία και πιθανή κάθοδο στην πρωτεύουσα. Ο τόνος είναι ψυχρός, οικονομικο-λειτουργικός: τι μπλοκάρει, τι χάνεται, τι αποφασίζει η πανελλαδική συνέλευση.
• Καθημερινή: από τα περιεχόμενα βλέπουμε «Τριβές στη ΝΔ για το αγροτικό» και «Στη σκιά των μπλόκων η αντιπαράθεση για τον προϋπολογισμό».
  Η εφημερίδα τοποθετεί τις κινητοποιήσεις ως δοκιμασία συνοχής της κυβέρνησης και του οικονομικού αφηγήματος, με κεντρική αγωνία να μη γλιστρήσει η αντιπαράθεση σε ανοικτό λαϊκισμό.
• Τα ΝΕΑ:
  – Πρωτοσέλιδο: «Αγρότες κλείνουν παραδρόμους, λιμάνια, αεροδρόμια», σε συνδυασμό με την παραγγελία του Αρείου Πάγου για αυτόφωρες συλλήψεις.
  – Το υποδόριο μήνυμα είναι «κατανοούμε τη δυσφορία, αλλά εδώ απειλείται χάος». Κλασικό κεντροδεξιό risk-management frame.
• Ελεύθερος Τύπος (Αγροτικός Τύπος): φιλοαγροτικό ρεπορτάζ: «Επέκταση κινητοποιήσεων παρά την παρέμβαση του Αρείου Πάγου», οι αγρότες μιλούν για «εκβιασμό» και καλούν «να μας συλλάβουν».
  Η εφημερίδα παίζει τη γραμμή «νομότυπα αλλά μαζί σας», χτυπώντας το δικαστικό σκέλος.
• Εστία: δίνει τον πιο σκληρό θεσμικό τόνο: «Λάδι στη φωτιά: “εγκληματική οργάνωση” οι αγρότες», ταυτιζόμενη ουσιαστικά με την κατεύθυνση του Αρείου Πάγου και αναγορεύοντας τη νομιμότητα σε υπέρτατη αξία, πάνω από την κοινωνική δυσαρέσκεια.
• Ριζοσπάστης: πλήρως απέναντι: οι αγρότες παρουσιάζονται ως «βιοπαλαιστές», οι απειλές διώξεων ως προσπάθεια φίμωσης, και καλείται κοινός αγώνας με εργαζόμενους, με πανελλαδικό συντονισμό στη Νίκαια και απεργιακό κλίμα για 16 Δεκέμβρη.
• Η Εφημερίδα των Συντακτών: τίτλοι όπως «Μαζί με τους αγρότες, επίθεση στην…» και «Η κυβέρνηση απειλεί…» εντάσσουν το αγροτικό σε ευρύτερο αφήγημα αυ autoritarismού και κοινωνικού αυτοματισμού.
• Τύπος Θεσσαλονίκης: δίνει το τοπικό development, αναβολή της Agrotica για το 2026 λόγω μπλόκων και πιέσεων εταιρειών, αλλά και κυβερνητικές εξαγγελίες για 24ωρο μετρό/ΟΑΣΘ μέσα στις γιορτές.
• Εργατική Αλληλεγγύη: κινείται στην ίδια γραμμή με Ριζοσπάστη, αλλά ακόμα πιο ριζοσπαστικά, τα μπλόκα ως κομμάτι ευρύτερης αντικυβερνητικής σύγκρουσης.
• Δημοκρατία, Kontra, Μακελειό, Ελεύθερη Ώρα, Star, Espresso, OneVoice:
  Ακολουθούν κυρίως λαϊκιστικο-αντισυστημικό framing, με προσωπικές επιθέσεις στην κυβέρνηση, μπόλικη υπερβολή και ελάχιστη τεχνική ανάλυση. Η οργή των αγροτών λειτουργεί ως καύσιμο για αντι-Μητσοτακικό μένος, συχνά με θεωρίες συνωμοσίας και δραματικούς τίτλους.

Συμπέρασμα θεματικής:
Οριζόντια, σχεδόν όλος ο Τύπος αναγνωρίζει ότι το αγροτικό είναι σοβαρή πολιτική κρίση, όχι απλό κλαδικό. Η κοινή γνώμη, όπως αποτυπώνεται στη δημοσκόπηση, στέκεται μαζικά με το μέρος των αγροτών, ενώ μεγάλη μερίδα mainstream Τύπου φοβάται την εκτροπή σε χάος.

2. Θεσμοί, Σύνταγμα: «1-1-4»

• Εστία: βγάζει μπροστά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το Σύνταγμα. Ο Τασούλας μιλά για «πολίτες μαχητές της Δημοκρατίας» και κάνει ουσιαστικά ένα νέο «1-1-4», υπενθυμίζοντας ότι η τήρηση του Συντάγματος «επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων».
  Συνδέει ρητά το μήνυμα με την προηγούμενη μέρα, όπου Καραμανλής και Βενιζέλος μίλησαν για «κρίση του πολιτεύματος». Η εφημερίδα χτίζει έτσι μια αφήγηση θεσμικού συναγερμού, με το κέντρο βάρους στον «υπεύθυνο συντηρητισμό».
• Το Μανιφέστο:
  – Άρθρα όπως «Μίλησε για κράτος δικαίου αλλά “ξέχασε” τη…» και «Η κραυγαλέα εκκρεμότητα που κοστίζει γεωπολιτικά» ανοίγουν μέτωπο για επιλεκτική εφαρμογή του κράτους δικαίου.
  – Παράλληλα αναλύει την εικόνα της χώρας ως «Αστακός Ελλάδα» σε επίπεδο εξοπλισμών, διασυνδέοντας θεσμικό έλλειμμα με γεωπολιτικό ρίσκο.
• Η ΕφΣυν: μέσα από ρεπορτάζ για Κυρανάκη, ιδιωτικοποιήσεις, social media bans και υποκλοπές, συνεχίζει το αφήγημα σταδιακής διολίσθησης του κράτους δικαίου.
• Καθημερινή: μέσω της στήλης «Θεωρείο» και της ανάλυσης «Η πιο μεγάλη μεταρρύθμιση», κρατά τη γραμμή «ναι στην κριτική, αλλά εντός θεσμικού πλαισίου», φοβούμενη τις εκτροπές και από τα δύο άκρα.

Εδώ χτίζεται ένα meta-μήνυμα: κομμάτι του συστήματος (Καραμανλής, Βενιζέλος, Πρόεδρος, φιλοκυβερνητικά/συντηρητικά φύλλα) δείχνει ότι βλέπει την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και προσπαθεί να προλάβει την πόλωση με επίκληση στο Σύνταγμα, πριν το αφήγημα το μονοπώσουν ριζοσπαστική δεξιά κι αριστερά.

3. Οικονομία, ακρίβεια τροφίμων, SAFE, εξοπλισμοί

• Η ΕφΣυν: έχει εκτενές ρεπορτάζ για «άγρια κερδοσκοπία στα τρόφιμα», με παραδείγματα αυξήσεων σε βασικά αγαθά, και ξεχωριστά θέμα για 1,5 δισ. ευρώ σε εξοπλισμούς και «ένα ΑΕΠ σε όπλα».
• Ο Λόγος και Ελεύθερος Τύπος βγάζουν στα πρωτοσέλιδα ότι «Φωτιά οι τιμές σε κρέας, καφέ, σοκολάτα» και ότι οι αυξήσεις σε καφέ/σοκολάτα συνεχίζονται.
  Το κάνουν όμως περισσότερο ως consumer story παρά ως συστημική κριτική.
• Τα ΝΕΑ:
  – Φέρνουν την ιστορία του SAFE: η Κομισιόν επέστρεψε το ελληνικό σχέδιο ζητώντας διευκρινίσεις, ενώ έχουν ήδη ξοδευτεί 270 δισ. σε όπλα με εγχώρια συμμετοχή μόλις 0,5% του ΑΕΠ – άρα «πολλά λεφτά για λίγη βιομηχανία».
• Καθημερινή: επιχειρεί damage control για λογαριασμό Αθήνας: επικαλείται τον εκπρόσωπο της Κομισιόν που λέει ότι «κανένα εθνικό σχέδιο δεν έχει απορριφθεί», παρουσιάζοντας την επιστολή ως «φυσιολογική διαδικασία διευκρινίσεων».
• Το Μανιφέστο: συνδέει τα παραπάνω με το ότι «η Ελλάδα έγινε Αστακός», αλλά η οικονομία παραμένει εύθραυστη, ενώ φιλοξενεί και το κομμάτι με τα «εγκώμια του Economist» στην ελληνική οικονομία – δηλαδή παίζει στο όριο φιλοεπενδυτικού αφήγηματος και δομικής κριτικής.
• Ναυτεμπορική / Retail Today: παραμένουν στο τεχνοκρατικό, με σημειώσεις για εξαγωγές (+5,8% τον Οκτώβριο), επιχειρηματικές αποστολές κ.λπ., άρα δίνουν background σε μια οικονομία που φαίνεται να κινείται, την ίδια ώρα που η ακρίβεια τρώει διαθέσιμο εισόδημα.

4. Μάτι – Μάνδρα: «σύνταξη 1.700€»

• POLITICAL, Ο Λόγος, Τα ΝΕΑ, Καθημερινή προβάλλουν την κυβερνητική εξαγγελία: σύνταξη 1.700€ για πληγέντες και συγγενείς θυμάτων Μάτι–Μάνδρα, με Πιερρακάκη να δηλώνει ότι «η Πολιτεία στέκεται δίπλα, όχι απέναντι».
• Ριζοσπάστης και ΕφΣυν απαντούν με άρθρα για «απύθμενο θράσος» απέναντι στους πληγέντες και με κριτική ότι αποφεύγεται η ουσία (ευθύνη, πρόληψη, πολεοδομία), ενώ παίζεται μόνο το συμβολικό/επικοινωνιακό.

Η θεματική λειτουργεί σαν stress-test για την αξιοπιστία του «κοινωνικού κράτους Μητσοτάκη».

5. Εξωτερική πολιτική, Τραμπ vs Ευρώπη, Γάζα, Τουρκία

• Τα ΝΕΑ: ρεπορτάζ για αποστολή Ελλήνων κυανόκρανων στη Γάζα και συμμετοχή στη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης, με έμφαση στον ρόλο Γεραπετρίτη και τις διεργασίες στον ΟΗΕ.
• ΕφΣυν: πρωτοσέλιδο «Ο Τραμπ χλευάζει την Ευρώπη» – ανάλυση για την αμερικανική στρατηγική, την επιθυμία για «παντοκρατορία στο Δυτικό Ημισφαίριο» και τις ρωγμές ΗΠΑ-ΕΕ.
• Καθημερινή: συμπληρώνει με κείμενα τύπου «Άβυσσος χωρίζει Τραμπ και Ευρωπαίους» και ρεπορτάζ για τουρκική επιμονή σε «λύση-πακέτο για το Αιγαίο» – άρα δίνει την «σοβαρή» εκδοχή του ίδιου διλήμματος: Ευρώπη σε στρατιωτικο-διπλωματική μετάβαση, με ασταθή αμερικανικό παράγοντα.
• Ορθόδοξη Αλήθεια & Ελεύθερη Ώρα: φιλτράρουν τις ίδιες γεωπολιτικές εντάσεις μέσα από θρησκευτικό/εσχατολογικό πρίσμα – αυτό έχει σημασία για την καλλιέργεια «πολιτικο-θρησκευτικής» καχυποψίας στη βάση.

Β. Συνδυαστική αξιολόγηση ανά εφημερίδα / cluster

1. Κεντροδεξιό mainstream (Καθημερινή, Τα ΝΕΑ, Ναυτεμπορική, Ελεύθερος Τύπος, Ο Λόγος, POLITICAL, Απογευματινή)

• Κίνητρο: να διασώσουν τη νομιμοποίηση του κυβερνητικού σχήματος, χωρίς να αγνοούν τη δυσφορία.
• Γραμμή:
  – αναγνώριση δικαίου αιτημάτων (αγρότες, ακρίβεια),
  – φόβος για «υπέρβαση ορίων» (μπλόκα, διώξεις),
  – προσπάθεια να εμφανιστεί το Μαξίμου ως ψύχραιμος διαχειριστής (διπλό σχέδιο, διάλογος, μέτρα Μάτι-Μάνδρα, διευκρινίσεις SAFE).
• Πολιτική πρόθεση: να κρατηθεί το κέντρο μέσα στο «συστημικό παιχνίδι», δηλαδή να δυσαρεστείται, αλλά να μην αποστασιοποιείται από ΝΔ/συμμαχίες.

2. Κεντροαριστερό/ριζοσπαστικό (ΕφΣυν, Ριζοσπάστης, Εργατική Αλληλεγγύη, εν μέρει Kontra News)

• Κίνητρο: να αναδείξουν συνολική κρίση μοντέλου, από μισθούς και ακρίβεια μέχρι υπερεξοπλισμούς και SAFE.
• Γραμμή:
  – αγρότες ως μέρος πλατύτερης κοινωνικής πλειοψηφίας,
  – κυβέρνηση ως φορέας απορρύθμισης/ιδιωτικοποίησης,
  – ΕΕ/ΝΑΤΟ στρατιωτικοποιούνται εις βάρος κοινωνικών αναγκών.
• Πολιτική πρόθεση: να ζεστάνουν πεδίο για ευρύτερα αντικυβερνητικά μέτωπα ενόψει προϋπολογισμού, απεργιών 16 Δεκέμβρη κ.λπ.

3. Δεξιά/λαϊκιστική – «αντισυστημική» (Δημοκρατία, Εστία, Ελεύθερη Ώρα, Μακελειό, Star, Espresso, OneVoice, σε μικρότερο βαθμό Kontra)

• Εστία είναι η «σοβαρή» πτέρυγα: θεσμικός συντηρητισμός, επίκληση Συντάγματος, σκληρή στάση σε αγρότες/μπλόκα αλλά ταυτόχρονα αίσθηση ότι «το κέντρο φεύγει από τον Μητσοτάκη», με ανάδειξη νέων προσώπων όπως Καρυστιανός.
• Δημοκρατία & λοιποί: χτυπούν την κυβέρνηση από τα δεξιά (εθνικά, Μάτι-Μάνδρα, υποκλοπές, εγκληματικότητα), φτιάχνοντας εικόνα συστημικής φθοράς, αλλά χωρίς καθαρό εναλλακτικό σχέδιο.
• Tabloids (Star, Espresso, Μακελειό): μετατρέπουν την πολιτική σε σκηνικό σκανδάλων, προσωπικών ιστοριών και υπερβολής. Πολιτικά δεν προσθέτουν ανάλυση, αλλά ζεσταίνουν ένα βαθύ, θυμωμένο anti-establishment συναίσθημα.

4. Ειδικά/θρησκευτικά/θεματικά (Ορθόδοξη Αλήθεια, Retail Today, Ναυτεμπορική, OneVoice)

• Ορθόδοξη Αλήθεια: κατοικεί σε άλλο σύμπαν, θεολογικό/εκκλησιαστικό, αλλά η εθνικο-θρησκευτική ρητορική της τροφοδοτεί συντηρητικά αντανακλαστικά σε γεωπολιτικά και εσωτερικά.
• Retail Today / Ναυτεμπορική: καθαρά business με μικρές πολιτικές νύξεις (εξαγωγές, επενδύσεις, αποστολές). Δίνουν το υπόβαθρο μιας οικονομίας που στα νούμερα δείχνει αντοχή, την ώρα που κοινωνικά βράζει.

5. Περιφερειακά / Τοπικά (Τύπος Θεσσαλονίκης, ίσως OneVoice)

• Στον Τύπο Θεσσαλονίκης βλέπουμε πώς το αγροτικό χτυπά και το εκθεσιακό/παραγωγικό κύκλωμα (Agrotica) και πώς το μετρό-ΟΑΣΘ γίνονται εργαλεία αστικής πολιτικής.
• Δείχνει ότι οι γραμμές αντιπαράθεσης δεν είναι μόνο «Αθήνα-αγρότες», αλλά και πόλη-περιφέρεια, Μητρόπολη-ύπαιθρος.

Γ. Τι μας διαφεύγει – τι προμηνύεται

Προμηνύματα για 2026–27
– Αν το αγροτικό δεν λυθεί με τρόπο που μοιράζει αξιοπρεπώς το κόστος (μεταξύ αγροτών, κράτους, λιανικού εμπορίου/αλυσίδων), είναι πολύ πιθανό να δούμε μια σταδιακή μεταφορά ψήφου από τον κλασικό αγροτοκεντρώο χώρο προς δεξιό και ριζοσπαστικό αντισυστημισμό, ο Τύπος ήδη τον κολακεύει (Δημοκρατία, Ελεύθερη Ώρα, Μακελειό) αλλά δεν το ομολογεί.
– Η εμμονή στα εξοπλιστικά χωρίς καθαρό παραγωγικό σχέδιο και οι εντάσεις Τραμπ-ΕΕ δείχνουν ότι το 2027 μπορεί να μας βρει με βαριά στρατιωτικοποιημένη Ευρώπη και κουρασμένους προϋπολογισμούς. Το αγροτικό σήμερα είναι πρόγευση των κοινωνικών αντιδράσεων που θα έρθουν.

Υπόγειο ρήγμα Κέντρου – Περιφέρειας
– Η δημοσκόπηση που δείχνει 76% υπέρ των αγροτών, ταυτόχρονα με διψήφιο προβάδισμα ΝΔ, φανερώνει διπλή πραγματικότητα: οι πολίτες μπορούν να είναι ταυτόχρονα εξοργισμένοι με την πολιτική και «δεμένοι» με το κυβερνητικό status quo.
– Ο Τύπος το διαβάζει είτε ως ευκαιρία (αριστερά φύλλα) είτε ως κίνδυνο να ξεφύγει η κατάσταση (mainstream). Κανείς όμως δεν γράφει καθαρά για μια πιθανή μακροπρόθεσμη απονομιμοποίηση του κέντρου, αν το αγροτικό γίνει σύμβολο ευρύτερης ανισότητας.

Αμυντική οικονομία χωρίς παραγωγικό αντίκρισμα
– Τα ΝΕΑ, Το Μανιφέστο και η ΕφΣυν πιάνουν το νήμα ότι δαπανούμε δεκάδες δισ. σε εξοπλισμούς με ελάχιστη εγχώρια βιομηχανική αξία, ενώ το SAFE μπλοκάρει ή τουλάχιστον καθυστερεί.
– Η Καθημερινή επιχειρεί να το παρουσιάσει ως τεχνικό ζήτημα διευκρινίσεων. Το πραγματικό ερώτημα: αν η χώρα κινδυνεύει να γίνει μόνιμος εισαγωγέας ασφάλειας, μένει ουσιαστικά εκτός κάδρου.

Θεσμική κόπωση και “ματσαρισμένες” αφηγήσεις
– Από τη μία, Πρόεδρος, Καραμανλής, Βενιζέλος, Εστία μιλούν για Σύνταγμα και «μαχητές πολίτες», από την άλλη, ΕφΣυν/Ριζοσπάστης μιλούν για «κράτος καταστολής» και «κοινωνικό αυτοματισμό».
– Αυτό που λείπει είναι μια σοβαρή συζήτηση για πώς αναχαιτίζεται ο θεσμικός κυνισμός: όταν ο κόσμος βλέπει και SAFE να τρεκλίζει, και Μάτι–Μάνδρα να γίνονται, δικαίως ή όχι, εργαλείο επικοινωνίας, το «1-1-4» ακούγεται πιο πολύ σαν ρητορικό σλόγκαν παρά ως κάλεσμα.