Ενοχλείται ο Παπαχελάς από την παρουσία Μητσοτάκη στο συνέδριο της εφημερίδας το ΒΗΜΑ; – Online στήλες 04/12

(Συνθετική ανάγνωση από Dark Room, ΒΗΜΑτοδότης, Big Mouth)

Κάθε πρωί που ανοίγεις τις τρεις γνωστές στήλες, μοιάζει σαν να κάνεις scroll σε πολιτικό Netflix: άλλοι δοκιμάζουν comeback, άλλοι τρώνε business lunch με σημασία, κι άλλοι παίζουν εσωκομματικά παιχνίδια σιωπής. Κι όσο κοιτάς αυτές τις παράλληλες σκηνές, καταλαβαίνεις ότι η χώρα δεν κυβερνιέται μόνο από γραφεία, κυβερνιέται από δωμάτια, εξώστες και τραπέζια. Ό,τι ειπώθηκε ή δεν ειπώθηκε γύρω από μια σαλάτα μπορεί να παράγει αφήγημα για μια εβδομάδα.

Στο σκοτεινό δωμάτιο, εκεί που η παλιά φρουρά της κεντροαριστεράς ξαναζεσταίνει φιλίες και αφήνει να εννοηθεί ότι «ο Αλέξης δεν τέλειωσε, παιδιά», κάτι θυμίζει παλιά σχολική συνάντηση: όλοι μεγαλώσανε, αλλά κάποιοι δεν έμαθαν τίποτα. Οι μηχανισμοί του παρελθόντος παρουσιάζονται σαν να έχουν PR agency, προσπαθώντας να δείξουν ότι ακόμη κι αν δεν τους χρειάζεται κανείς, μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι τους χρειάζεται. Το ΠΑΣΟΚ από δίπλα κάνει ασκήσεις ισορροπίας στο σκοινί της «δημοκρατικής παράταξης», ψάχνοντας ποιος θα κρατήσει το σκοινί από τις δύο άκρες. Αν δεν βλέπεις κοινό νήμα, φταις εσύ, υπάρχει, απλώς μοιάζει μπλεγμένο.

Λίγο παρακάτω, σε ένα εστιατόριο με καλές πετσέτες, το γεύμα του πρωθυπουργού με ένα πρόσωπο, κόμβο της ενημέρωσης, τον διευθυντή της Καθημερινής, Αλέξη Παπαχελά,λειτουργεί σαν ανακοινωθέν χωρίς να είναι. Ο πρωθυπουργός παρουσιάζεται να κινείται σαν παίκτης που ξέρει ότι σε κάθε κουβέντα του καταγράφεται όχι μόνο τι λέει, αλλά και σε ποιον το λέει, πότε το λέει και γιατί διάλεξε εκείνο το τραπέζι. Και επειδή στην πολιτική δεν υπάρχουν συμπτώσεις, θα θεωρήσουμε ότι δεν είναι σύμπτωση πως κανένας δεν αναφέρεται στην αγωνία του δημοσιογράφου για την παρουσία του πρωθυπουργού στο συνέδριο του (μισητού) αντιπάλου, την εφημερίδα το ΒΗΜΑ, δυο μέρες μετά την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου. Κι από κάτω, στον εξώστη του Παλλάς, οι αντίπαλοι περιμένουν, όπως οι φοιτητές έξω από τα αμφιθέατρα που ψάχνουν να βρουν σε ποια αίθουσα γίνεται το καλό μάθημα. Ο Αλέξης, προβλέψιμος. Τα στελέχη του, στριμωγμένα. Το μήνυμα δεν χρειάζεται να διατυπωθεί: το διαβάζεις από την κατανομή των καθισμάτων.

Και μετά, στο βηματοδοτικό σύμπαν, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται σαν ορχήστρα που παίζει σωστά αλλά έχει δύο βιολιά που τσιτώνουν τη συμφωνία. Η εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ παρουσιάζεται όχι ως θεσμικό εργαλείο αλλά ως σιωπηλό τεστ εσωτερικών αναπνοών. Αν ήταν ταινία, θα είχε τίτλο: «Το κόμμα που πρέπει να δείχνει ότι τα έχει λυμένα, ακόμη κι όταν συζητά αν τα έχει όντως λυμένα».

Και κάπως έτσι, τρεις στήλες, τρεις κόσμοι, ένα ενιαίο αφήγημα: η πολιτική ζωή της χώρας γράφεται στα περιθώρια. Όχι στις επίσημες δηλώσεις, αλλά στα υπαινικτικά χαμόγελα, στα γεύματα που δεν ομολογούνται, στις επιστροφές προσώπων που επιμένουν να εμφανίζονται χωρίς να έχουν προσκληθεί.

Οι κοινές τους γραμμές είναι ολοφάνερες, αν σταθείς λίγο πίσω: η κυβέρνηση προβάλλεται ως η μόνη σταθερή δύναμη σε ένα σκηνικό που αλλάζει συνεχώς θέσεις. Η αντιπολίτευση εμφανίζεται ως θίασος που αναζητά σκηνοθέτη. Και τα παραπολιτικά λειτουργούν σαν μικροδόσεις εξουσίας, μικρά δαγκωτά κομμάτια πληροφορίας που χτίζουν την αίσθηση του ποιος ελέγχει πραγματικά το παιχνίδι.

Όσο για το ποιον θέλουν να επηρεάσουν; Όχι το ευρύ κοινό. Αυτό άλλωστε δεν διαβάζει σκιώδη δωμάτια και εξώστες. Οι στήλες στοχεύουν εκείνους που καταλαβαίνουν τα μηνύματα με τη μία: κομματικά στελέχη που θέλουν να ξέρουν ποιος είναι «μέσα» και ποιος «έξω», δημοσιογράφους που ψάχνουν υλικό για να πουν με σοβαρό ύφος πράγματα που ειπώθηκαν με χαλαρό, και τους πολιτικούς παρατηρητές που απολαμβάνουν να αποκρυπτογραφούν προθέσεις όπως άλλοι λύνουν sudoku.

Αν κάτι αποτυπώνεται καθαρά είναι ότι στην Ελλάδα η πραγματική ατζέντα δεν γράφεται από αυτούς που μιλούν, αλλά από εκείνους που ξέρουν σε ποιον μιλούν. Κι έτσι, μέρα με τη μέρα, το πολιτικό σύμπαν μοιάζει με πολυώροφο κτίριο: άλλος τρώει στο ισόγειο, άλλος κουτσομπολεύει στον τρίτο, άλλος συνωμοτεί στη σοφίτα. Η αλήθεια; Συνήθως πέφτει από τον εξώστη, και κάποιος την πιάνει πριν ακουστεί θόρυβος.