Μην υποτιμάτε το χωράφι, εκεί γράφεται το εκλογικό αποτέλεσμα – Online στήλες 03/12

Οι σημερινές παραπολιτικές στήλες μοιάζουν με τρεις καθρέφτες στραβωμένους. Ο καθένας δείχνει άλλο πρόσωπο, αλλά πίσω από την παραμόρφωση φαίνεται το ίδιο σώμα: ένα πολιτικο, επιχειρηματικό σύστημα που ανασαίνει, αγωνιά, αυτοσαρκάζεται και ψάχνει τον επόμενο ρυθμιστή της ισορροπίας του. Δεν γράφονται για να ενημερώσουν,γράφονται για να προειδοποιήσουν, να υπαινιχθούν, να προστατεύσουν συμφέροντα και να στείλουν σήματα σε συγκεκριμένους αποδέκτες.

Αν τις διαβάσεις συνδυαστικά, το τοπίο ξαφνικά καθαρίζει. Δεν υπάρχουν τρεις ιστορίες, υπάρχει μία, με τρεις αφηγητές.

1. Το αγροτικό ως τεστ συστήματος: από το γαλαζοπράσινο δόγμα στο υπόγειο της αγανάκτησης

Η πρώτη στήλη (Dark Room) σερβίρει την αγροτική αναταραχή σαν main course που χρειάζεται «λίγο ψήσιμο ακόμα». Το αφήγημα είναι απλό: οι αγρότες φωνάζουν, αλλά το κράτος ξέρει, επιδοτήσεις πέφτουν, χρόνος κυλά, Χρυσοχοΐδης μαγειρεύει στο χαμηλό. Το άρθρο δεν σχολιάζει την ουσία, ούτε παραγωγικότητα, ούτε πολιτικές για πρωτογενή τομέα. Σχολιάζει μόνο την πρόθεση: ότι η κυβέρνηση δεν θα αφήσει το πράγμα να ξεφύγει.

Η στήλη όμως δεν μιλά μόνη της.
Ο Βηματοδότης την ίδια ώρα βλέπει το αγροτικό σαν «μαύρη τρύπα» που ρουφάει πολιτικό κεφάλαιο. Εκεί που η Dark Room βλέπει διαχείριση, το Βήμα βλέπει αδυναμία και νευρικότητα. Η φράση «σύνδρομα καταδίωξης» δεν γράφεται τυχαία: απευθύνεται στο ίδιο το Μαξίμου, το οποίο, σύμφωνα με τη στήλη, φοβάται ακόμη και τις εκδηλώσεις περί Δημοκρατίας, πόσο μάλλον ένα κοινωνικό μέτωπο που μπορεί να δείξει ότι η κυβέρνηση δεν ελέγχει την ύπαιθρο.

Τέλος, το powergame (Big Mouth) κάνει την πιο κυνική ανάγνωση: το πρόβλημα δεν είναι η αγανάκτηση, το πρόβλημα είναι ότι οι έλεγχοι του ΟΠΕΚΕΠΕ «αγγίζουν» τσέπες, δηλώσεις, εικονικές καλλιέργειες και μικρά θεματάκια που όλοι γνωρίζουν αλλά κανείς δεν λέει. Εδώ το αγροτικό δεν παρουσιάζεται ως ταξική σύγκρουση, αλλά ως μάχη επιτροπών και επιδοτήσεων.

Κοινός παρονομαστής:
Και οι τρεις στήλες ξέρουν ότι το αγροτικό δεν είναι μόνο κοινωνική δυσαρέσκεια. Είναι δίκτυο χρημάτων, επιρροής και πελατειακών ισορροπιών.
Ποιος πρέπει να επηρεαστεί:
Το μήνυμα πάει κατευθείαν σε βουλευτές περιφέρειας και κυβερνητικούς τεχνοκράτες: «Μην υποτιμάτε το χωράφι,εκεί γράφεται εκλογικό αποτέλεσμα».

2. Το κέντρο–κεντροαριστερά ως υπό αναζήτηση προϊόν

Dark Room και Big Mouth συναντιούνται σε ένα σημείο: ο χώρος του κέντρου και της κεντροαριστεράς μυρίζει ευκαιρία. Η πρώτη στήλη το διακωμωδεί μέσω του «αριστερόμετρου» Ανδρουλάκη-Δούκα, που μοιάζει να ψάχνουν ποιος θα παράγει περισσότερο αντιμητσοτακισμό ανά τετραγωνικό. Η δεύτερη στήλη (Big Mouth) το πάει ένα βήμα πιο βαθιά: «Αν δεν μπορεί ο Ανδρουλάκης, μήπως μπορεί ο Γερουλάνος;»

Δεν είναι ότι ο Γερουλάνος εμφανίζεται από το πουθενά. Είναι ότι κάποιος θέλει να μετρήσει πόσο πιάνει η ιδέα ενός «σοβαρού, ευρωπαϊκού, αστικού» (δηλαδή απολίτικου με κοστούμι) αντιπάλου του Μητσοτάκη.

Το Βήμα δεν αναφέρεται ευθέως, αλλά η αναφορά σε Καραμανλή-Βενιζέλο και στη θεσμική συζήτηση για τη Δημοκρατία λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι ο χώρος του παλαιο-κεντρώου θεσμικού λόγου παραμένει ζωντανός και, το κυριότερο, διαθέσιμος για επόμενες συνθέσεις.

Άρα ποιον θέλουν να επηρεάσουν;

• Τις ελίτ που ψάχνουν νέο πολιτικό «όχημα».
• Τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ που βρίσκεται σε υπαρξιακή κόπωση.
• Και το Μαξίμου, για να καταλάβει ότι η πίεση στο κέντρο δεν είναι αμελητέα.

Ο πραγματικός δέκτης είναι το «σύστημα» που αναζητά νέο αφήγημα πριν γεννηθεί το κενό.

3. Τα deals και η ενεργειακή γεωγραφία: ποιος κινεί τα νήματα

Εδώ το powergame κάνει πάρτι: Μυτιληναίος – Συγγελίδης για οχήματα του στρατού, Παπασταύρου με Chevron στις ΗΠΑ, βίλες στο Ψυχικό, ΤΕΡΝΑ σε ρόλο κατασκευαστικής πατρωνίας. Δεν περιγράφει την πραγματικότητα, περιγράφει το οικοσύστημα που κινεί την πραγματικότητα.

Dark Room συμπληρώνει με Euroxx – Πειραιώς και Grand Optical στην Ερμού. Εδώ το μήνυμα είναι σχεδόν τελετουργικό: η αγορά ζεσταίνεται, άρα υπάρχει χρήμα, άρα το πολιτικό σύστημα δεν κινδυνεύει άμεσα.

Ο Βηματοδότης, πιο θεσμικός, τοποθετείται περιμετρικά: ενέργεια, Λιβύη, Ελπιδοφόρος. Όχι για να κάνει οικονομική ανάλυση, αλλά για να δείξει ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να ανακτήσει αξιοπιστία σε εξωτερικό πεδίο, την ώρα που χάνει σε εσωτερικό.

Ποιον θέλουν να επηρεάσουν τα deals;

• Επιχειρηματικά λόμπι που θέλουν σταθερότητα.
• Ξένους παίκτες που διαβάζουν το «πού πάει η Ελλάδα».
• υβερνητικούς κύκλους που πρέπει να κατανοήσουν ότι το σύστημα απαιτεί προβλεψιμότητα, όχι εκπλήξεις.

4. Θεσμική ανησυχία: όταν η κυβέρνηση μοιάζει με άνθρωπο που ακούει βήματα πίσω του

Το Βήμα είναι πιο ξεκάθαρο: το Μαξίμου δεν αντέχει καν τη σκιά κριτικής. Η εκδήλωση Βενιζέλου – Καραμανλή παρουσιάζεται σαν «θεσμικό ξυράφι» που τραυματίζει το νεύρο της κυβέρνησης. Αντίθετα, οι άλλες στήλες το υποβαθμίζουν, όχι τυχαία.

• Dark Room επιλέγει να εστιάσει σε πιο μαλακά θέματα: τηλεοπτικά, κουτσομπολιά, λάθη προσώπων.
• Big Mouth μετατρέπει το θεσμικό σε τεχνικό: deals, έργα, κρατικές προμήθειες.

Η διαφορά αυτή δείχνει ακριβώς ποια πηγή πληροφόρησης τροφοδοτεί κάθε στήλη:

• Το Βήμα έχει πρόσβαση σε «θεσμικούς» κύκλους που ανησυχούν για τη δημοκρατία.
• Το powergame σε κύκλους επιχειρηματικών συμφερόντων.
• Το Dark Room σε κυβερνητικούς και κομματικούς μηχανισμούς.

Ποιος πρέπει να επηρεαστεί:
Το μήνυμα του Βήματος είναι για το ίδιο το Μαξίμου: «Η υπεραντίδραση στα θεσμικά ζητήματα σας κάνει ευάλωτους.»

5. Το συνολικό αποτύπωμα – Τι πραγματικά γράφεται πίσω από τις λέξεις

Αν ενώσει κανείς τις τρεις στήλες, βλέπει τα εξής:

α) Το σύστημα φοβάται το απρόβλεπτο.

Το απρόβλεπτο μπορεί να είναι ένας αγρότης με τρακτέρ, ένας Γερουλάνος με δημοσκοπικό άλμα, ή μια ομιλία Βενιζέλου–Καραμανλή που ξυπνά αρχεία της δεκαετίας του ’90.

β) Τα επιχειρηματικά deals λειτουργούν ως σταθεροποιητικοί μηχανισμοί.

Όσο γίνονται συμφωνίες εκατοντάδων εκατομμυρίων, η χώρα δεν απειλείται από πολιτικές ανατροπές, αυτό τουλάχιστον θέλουν να πιστεύουμε.

γ) Η κυβέρνηση δεν βρίσκεται σε κατάρρευση, αλλά σε φάση ευαισθησίας.

Μια υπεραντίδραση εδώ, μια υπερερμηνεία εκεί, λίγο αγροτικό, λίγο θεσμική συζήτηση και φτιάχνει το σκηνικό μιας ηγεσίας που θέλει να δείχνει παντοδύναμη αλλά διαβάζει εμμονικά το τι γράφει το παρασκήνιο.

6. Συμπέρασμα: Ποιον θέλουν να επηρεάσουν και γιατί;

Με μια λέξη: το οικοσύστημα.
Πολιτικό, επιχειρηματικό, μιντιακό.

Οι στήλες δεν γράφονται για να επηρεάσουν τον πολίτη.
Γράφονται:

• για να μεταφέρουν υπαινιγμούς,
• να κάνουν «διορθώσεις πορείας» σε υπουργούς,
• να δοκιμάσουν νέα ονόματα,
• να προφυλάξουν συμφέροντα,
• να καθησυχάσουν ή να ανησυχήσουν στελέχη,
• να δημιουργήσουν θόρυβο όταν χρειάζεται ένας αποπροσανατολισμός.

Και το κάνουν με έναν τρόπο σχεδόν τελετουργικό: καθένας γράφει για το κοινό του, αλλά όλοι γράφουν για το ίδιο κέντρο ισχύος, αυτό που αποφασίζει τι θα θεωρηθεί πολιτική τάση και τι θα θεωρηθεί εφήμερο γεγονός.

Στο τέλος της ημέρας, η παραπολιτική δεν είναι καταγραφή.
Είναι μέθοδος άσκησης επιρροής.
Και όσο το σύστημα ψάχνει νέα ισορροπία, τόσο οι παραπολιτικές στήλες θα λειτουργούν σαν το υπόγειο μιας πολυκατοικίας: εκεί όπου φαίνεται πρώτα η υγρασία, πριν τρυπήσει το ταβάνι.