Επισκόπηση Τύπου 22/11 – Ισχυρή κυβέρνηση, αδύναμη εμπιστοσύνη: το κενό που μεγαλώνει

Πολιτική Θεώρηση

Υπάρχουν ημέρες που ο δημόσιος λόγος μοιάζει με ηχώ: επαναλαμβάνει τα ίδια συνθήματα, τις ίδιες υποσχέσεις, την ίδια επιτελεστική αυτοπεποίθηση, κι όμως πίσω από αυτόν απλώνεται μια σιωπή, πιο αποκαλυπτική από όλα τα πρωτοσέλιδα μαζί. Η σημερινή ειδησεογραφία δεν μιλά απλώς, θορυβεί, σαν να προσπαθεί να σκεπάσει ένα υπόγειο άγχος που κανείς δεν ομολογεί αλλά όλοι νιώθουν.

Το πολιτικό σκηνικό δείχνει σταθερό, και ταυτόχρονα ρηγματωμένο. Οι εφημερίδες καταγράφουν μια Νέα Δημοκρατία που παραμένει πρώτη, σχεδόν αδιαμφισβήτητη, ενώ γύρω της το κομματικό σύστημα φθείρεται. «Επτά στους δέκα θέλουν νέο κόμμα», γράφει η Εστία. Όχι επειδή πιστεύουν ότι ένα νέο κόμμα θα λύσει το πρόβλημα, αλλά επειδή η υπάρχουσα δομή, από δεξιά μέχρι αριστερά, έχει εξαντλήσει το φαντασιακό της. Δεν λείπουν οι θώκοι, ούτε οι μηχανισμοί. Λείπει ο προσανατολισμός.

Η Άποψη δείχνει το βαθύτερο ρήγμα στη Δεξιά: Σαμαράς εναντίον Μητσοτάκη, δύο πολιτικές παραδόσεις που διεκδικούν όχι απλώς την ψυχή της παράταξης, αλλά δύο διαφορετικές ερμηνείες του «εθνικού συμφέροντος». Ο ένας επιμένει στην ενεργειακή αυτάρκεια και τον προστατευτισμό, ο άλλος στην πράσινη μετάβαση και την ευρωπαϊκή κανονικότητα. Δεν είναι ιδεολογική διαμάχη, είναι πολιτισμική.

Στην Αριστερά, η συζήτηση δεν είναι ευκολότερη. Η ίδια εφημερίδα μιλά για «αντι-Τσίπρα μέτωπο», ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ένα νέο κόμμα του πρώην πρωθυπουργού συγκινεί μόνο τον στενό αριστερό κύκλο. Η Αριστερά μοιάζει με οικογένεια που συζητάει τις ρίζες της, ενώ το σπίτι γέρνει προς τη μια πλευρά. Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, καταγράφει την κόπωση ενός χώρου που αγωνίζεται να αρθρώσει λόγο εξουσίας χωρίς να διαθέτει το εύρος ή τον ρυθμό μιας αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Μέσα σε όλα αυτά, η κοινωνία δεν φωνάζει, κρατά αποστάσεις. Κι αυτή η απόσταση είναι πιο απειλητική από την οργή. Είναι το σημείο όπου ο πολίτης δεν ζητά κάτι καλύτερο, αλλά κάτι άλλο. Εκεί ακριβώς κρύβεται η «εμπιστοσύνη που χάθηκε», όπως σημειώνει εύστοχα η Political.

Στο διεθνές επίπεδο, η χώρα προβάλλει μια εικόνα αυτοπεποίθησης. Το σχέδιο Τραμπ για την Ουκρανία, όπως παρουσιάζεται από τον Λόγο, είναι μια βίαιη υπενθύμιση ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει με μια υπογραφή στην Ουάσινγκτον, ενός ισχυρού συμμάχου με λύσεις υπέρ ενός ισχυρού εχθρού. Το δίλημμα Ζελένσκι, «σύμμαχος ή αξιοπρέπεια», δεν αφορά μόνο την Ουκρανία: θέτει ξανά επί τάπητος το βάρος που μπορούν να σηκώσουν μικρές ή μεσαίες χώρες όταν ο γεωπολιτικός άξονας μετακινείται.

Κι όμως, την ίδια ώρα, η κυβερνητική αφήγηση επιμένει ότι η Ελλάδα είναι ενεργειακός “κόμβος”, κυρίαρχη δύναμη, ικανή να σταθεί απέναντι στις περιφερειακές προκλήσεις. Είναι μια ελκυστική ιστορία, αλλά οι ρίζες της δεν φτάνουν αρκετά βαθιά. Η Αμερικανοδουλεία που στηλιτεύουν τα αριστερά φύλλα, οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις που καταγράφουν τα οικονομικά έντυπα, η κινεζική και ιρανική δυναμική που υπενθυμίζει η Αξία: όλα αυτά δείχνουν ότι ο κόσμος δεν είναι ένα πεδίο όπου η Ελλάδα παίζει “επιθετικά”, αλλά ένα περιβάλλον στο οποίο προσπαθεί να μη λερωθεί από τη σκόνη των γιγάντων.

Κι αν στην εξωτερική πολιτική έχουμε πολλούς συμμάχους, στην οικονομία έχουμε πολλούς αριθμούς. Δισεκατομμύρια σε έργα, εξαγγελίες για 50.000 προσλήψεις, επενδυτικοί γύροι από Λονδίνο και Νέα Υόρκη, αλλά κι εδώ η πραγματικότητα δεν συντονίζεται πλήρως με την αφήγηση. Η Λαγκάρντ προειδοποιεί για το τέλος της δημοσιονομικής άνεσης. Η κοινωνία ζει τις αυξήσεις στην ενέργεια, όχι τα κέρδη των ενεργειακών ομίλων. Το Πριν μιλά για χαράτσια στους αγρότες. Η οικονομία επιταχύνει, η καθημερινότητα επιβραδύνεται.

Αυτό δεν συνιστά κρίση. Συνιστά κάτι πιο λεπτό, πιο επικίνδυνο: μετάβαση χωρίς καθοδήγηση. Μια χώρα που κινείται με φόρα στο εξωτερικό, αλλά διστάζει στο εσωτερικό. Ένα πολιτικό σύστημα που αλλάζει, αλλά δεν ξέρει προς τα πού. Και μια κοινωνία που περιμένει, χωρίς να ξέρει τι ακριβώς περιμένει.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα της στιγμής: όχι αν θα υπάρξει νέο κόμμα, ούτε αν οι επενδύσεις θα υλοποιηθούν, ούτε αν η γεωπολιτική συγκυρία θα μας ευνοήσει. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε ως χώρα να συντονίσουμε το αφήγημα με την πραγματικότητα. Αν μπορούμε να κάνουμε τον πολίτη να νιώθει συμμέτοχος, όχι θεατής.

Γιατί στο τέλος, όσα άλματα κι αν γράφουν τα πρωτοσέλιδα, η πολιτική τελικά κρίνεται από το πιο αθόρυβο στοιχείο: την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που λέμε ότι είμαστε και σε αυτό που ο πολίτης νιώθει ότι ζει.

Εφημερίδες: Πολιτική Ανάλυση (22 Νοεμβρίου 2025)

Ξεκινάμε σήμερα με: Τα Νέα, Καθημερινή και Παραπολιτικά και παρουσιάζουμε τις τρεις εκδοχές της ίδιας πολιτικής ημέρας. Στην συνέχεια κάνουμε μια παρουσίαση των κεντρικών θεμάτων στις υπόλοιπες εφημερίδες.

1. Τα ΝΕΑ: πολιτική ανησυχία με ευρωπαϊκό βλέμμα

α. Πολιτικά – παραπολιτικά

Τα ΝΕΑ στήνουν το πολιτικό τους κάδρο γύρω από τρία νήματα:

1. Η “μοναξιά” της Ουκρανίας και το τελεσίγραφο Τραμπ
   Με τίτλο «Τελεσίγραφο από Τραμπ: Η επικίνδυνη μοναξιά της Ουκρανίας» η εφημερίδα τονίζει ότι το ειρηνευτικό σχέδιο του Ρεπουμπλικανού προέδρου φέρνει το Κίεβο μπροστά σε σκληρές υποχωρήσεις και επώδυνο δίλημμα. Η ανάγνωση εδώ είναι πολιτική: το διεθνές πλαίσιο γίνεται πιο κυνικό, οι εγγυήσεις για μικρότερες χώρες γίνονται πιο ασταθείς.
2. Το “ίχνος του φόβου” στο εσωτερικό
   Άρθρο με τίτλο «Το αποτύπωμα του φόβου» δείχνει ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, αλλά μια ευρύτερη αίσθηση ανασφάλειας: από την ακροδεξιά μέχρι τις γεωπολιτικές αναταράξεις, ο φόβος καταγράφεται ως παράγοντας πολιτικής συμπεριφοράς.
3. Παραπολιτική ματιά: βιβλίο, δυνάμεις, πρόσωπα
   Το κείμενο «Ε, όχι κι έτσι… Αλήθειες και ψέματα στην “Ιθάκη”» ουσιαστικά ξηλώνει ή αμφισβητεί πλευρές της αυτοβιογραφικής αφήγησης Τσίπρα, προσεγγίζοντας το βιβλίο ως εργαλείο πολιτικής αναδιαμόρφωσης του ρόλου του. Παράλληλα, στήλες τύπου «Μικροπολιτικός» και το θέμα για «τους τρεις σωματοφύλακες των πολιτικών αρχηγών» δείχνουν διαρκές ενδιαφέρον για το παρασκήνιο, τους μηχανισμούς ασφαλείας και τα εσωτερικά των ηγετικών επιτελείων.

β. Οικονομία – κοινωνική επίπτωση

1. Ιδιωτικοποίηση “καρδιάς ΕΛΤΑ”
   Ρεπορτάζ για το ότι «σε ιδιώτες η “καρδιά” των ΕΛΤΑ για 8 χρόνια» φανερώνει μια ακόμη μερική ιδιωτικοποίηση κρίσιμων υποδομών, με έμφαση στην αποδοτικότητα, αλλά σκιές για το κόστος και τις υπηρεσίες.
2. Κίνδυνος “χαμένης ευημερίας”
   Σε άλλο σημείο, άρθρο στα ΝΕΑ μιλά για «κίνδυνο για επιπλέον χρόνια χαμένης ευημερίας», δείχνοντας ανησυχία για χαμηλή ανάπτυξη, παραγωγικότητα και δημογραφία σε ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
3. Κοινωνικό κράτος υπό πίεση
   Το θέμα «Στα κοντέινερ οι μαθητές αναστενάζουν» αποτυπώνει την αντίφαση: την ώρα που συζητάμε για πράσινες επενδύσεις και ΑΙ, κομμάτια της δημόσιας εκπαίδευσης λειτουργούν σε προσωρινές, υποβαθμισμένες δομές.

γ. Διεθνή / γεωπολιτικά

Πέρα από τον Τραμπ και την Ουκρανία, Τα ΝΕΑ αφιερώνουν χώρο στη μάχη διαδοχής του Ερντογάν («Μάχη δελφίνων για τον θρόνο του Ερντογάν», «Οι ανταγωνιστές και τα σενάρια για τη διαδοχή»), με έμφαση στη ρευστότητα του τουρκικού πολιτικού συστήματος.

Γραμμή: κεντρώος, ευρωπαϊκός ορθολογισμός, με σαφή ανησυχία για διεθνή αστάθεια και εσωτερικές αντοχές.

2. Καθημερινή: θεσμική, τεχνοκρατική, ανήσυχη για γεωπολιτική και μεσαία τάξη

α. Πολιτικά / θεσμικά

1. «Στην τελική ευθεία οι μεταρρυθμίσεις»
   Η Καθημερινή προβάλλει ότι η κυβέρνηση μπαίνει σε φάση ολοκλήρωσης μεγάλων μεταρρυθμίσεων, πιθανότατα με φόντο αξιολογήσεις ΕΕ και Ταμείο Ανάκαμψης, δείχνοντας θεσμικό focus και όχι καθαρά εκλογικό.
2. Ψηφιακό κράτος και αγορά εργασίας
   Ρεπορτάζ «Τέλος στις χειρόγραφες ΑΠΔ, πρώτο βήμα διασύνδεσης…» δείχνει την εμμονή στην ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού/εργασιακού συστήματος, με πιο ορθολογική διαχείριση εισφορών και ελέγχων.
3. Φωτογραφίες με Κίμπερλι Γκιλφόιλ – θεσμικό παρασκήνιο
   Το κομμάτι «Φωτογραφίες με την Κίμπερλι Γκιλφόιλ» δεν είναι κουτσομπολιό: καταγράφει τη νέα αμερικανική διπλωματική παρουσία και τις συμβολικές κινήσεις της, με υπαινιγμούς για επιρροές σε ενεργειακά και ασφάλεια.

β. Οικονομικά – δομική ματιά

1. Ακρίβεια, μεσαία τάξη, ευρωζώνη
   Άρθρα για την ακρίβεια και για το πώς «στενάζει η αμερικανική μεσαία τάξη μετά από πέντε χρόνια» συνδέουν το διεθνές με το εσωτερικό: η κρίση κόστους ζωής δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά μέρος ευρύτερου δυτικού προβλήματος. Παράλληλα, σημειώνεται «βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος στην ευρωζώνη», μια πιο ψύχραιμη ματιά από τη δραματική γλώσσα άλλων φύλλων.
2. Ενισχύσεις, επενδύσεις, αγορές
   • Ενισχύσεις 50 εκατ. για επενδυτικά σχέδια,
   • άρθρα για Metlen και διεκδίκηση γαλλικής βιομηχανίας,
   • αναλύσεις για αγορά πολυτελών κατοικιών,
   • κομμάτι για τεχνητή νοημοσύνη, Nvidia και αναδυόμενες αγορές·
     όλα αυτά συγκροτούν εικόνα οικονομίας που τοποθετείται σε νέα παγκόσμια αλυσίδα αξίας.
3. Θεσμική καθημερινότητα (διαθήκες, δικαιώματα συζύγων)
   Ρεπορτάζ για «τι αλλάζει σε διαθήκες και δικαιώματα συζύγων» δείχνει την κλασική «καθημερινή» ευαισθησία της εφημερίδας: οι θεσμικές αλλαγές στην πράξη, όχι μόνο τα μεγάλα projects.

γ. Διεθνή / γεωπολιτικά

1. Η Άγκυρα απομακρύνεται από τα “ήρεμα νερά”
   Κεντρικό άρθρο για το πώς η Τουρκία απομακρύνεται από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας και εισέρχεται σε νέα φάση ρευστότητας, με συνέπειες για Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και ΝΑΤΟ.
2. Το “ντέρμπι” ΗΠΑ-Κίνας στη Γερμανία
   Ανάλυση για τον ανταγωνισμό Ουάσινγκτον–Πεκίνου με πεδίο τη γερμανική βιομηχανία: ο πυρήνας της ευρωπαϊκής οικονομίας γίνεται πεδίο σύγκρουσης υπερδυνάμεων.

Γραμμή: φιλοευρωπαϊκή, θεσμική, «σκληρά πραγματιστική». Βλέπει τα ρίσκα, αλλά αποφεύγει υπερβολές· προσπαθεί να δώσει μακρο-πλαίσιο.

3. Παραπολιτικά: επιθετικό παρασκήνιο, φιλοεπενδυτικό αφήγημα, λαϊκός τόνος

α. Πολιτικά – παραπολιτικά

1. «Βρήκαν φλέβα στη ΝΔ»
   Ρεπορτάζ που δείχνει πώς το κυβερνών κόμμα εντοπίζει νέες δεξαμενές ψήφων, πιθανόν κοινωνικές ομάδες, κλάδοι ή επαγγελματικές κατηγορίες που προσεγγίζονται με παροχές, ρυθμίσεις, θέσεις.
2. Novartis ως “σκευωρία”
   Άρθρο που δηλώνει ότι «η υπόθεση Novartis ήταν σκευωρία» επαναφέρει με ένταση την παλιά αντιπαράθεση Δεξιάς-ΣΥΡΙΖΑ, λειτουργώντας και ως ιδεολογική δικαίωση του κυβερνητικού χώρου.
3. Μαχαίρια για την “Ιθάκη”
   «Βγήκαν μαχαίρια πριν κυκλοφορήσει η Ιθάκη του…» , δηλαδή έντονο παραπολιτικό για το βιβλίο Τσίπρα, με έμφαση σε εσωτερικές κόντρες και προσωπικές διαδρομές.
4. Realpolitik & Παραπολιτικά_secret
   Οι μόνιμες στήλες «Realpolitik», «Στη χόβολη», «Να ’ναι καλά» κ.λπ. καταγράφουν το παρασκήνιο συγκρούσεων, ραντεβού, δυσαρέσκειες, με σαφή προνομιακή πρόσβαση σε κυβερνητικά και κομματικά κέντρα.

β. Οικονομία – επιθετικό φιλοεπενδυτικό προφίλ

1. Ενέργεια και μεγάλα κεφάλαια
   • Motor Oil: καθαρά κέρδη 451 εκατ. ευρώ,
   • ΔΕΗ: επενδύσεις 10,1 δισ. έως το 2028,
   • Revolut: virtual κατάστημα στην Ελλάδα.
     Το μήνυμα: η χώρα είναι πεδίο μεγάλων ενεργειακών και χρηματοοικονομικών deals.
2. Δημόσια έσοδα, πλειστηριασμοί, “μαξιλάρι” στήριξης
   • ΑΑΔΕ ξεκινά νέο κύμα πλειστηριασμών για ακίνητα,
   • παράλληλα προβάλλεται «μαξιλάρι 800 εκατ. για νέο πακέτο στήριξης» και «τα 5 μέτρα που αυξάνουν τα εισοδήματα» των συνταξιούχων.
     Εδώ φαίνεται η διπλή γλώσσα: σκληρή πειθαρχία για όσους χρωστούν, αλλά παράλληλα στοχευμένες ελαφρύνσεις για κρίσιμες εκλογικές ομάδες.
3. Λιμάνια, υποδομές, αγρότες
   • «Οι συμβάσεις παραχώρησης σε ΟΛΠ–ΟΛΘ και η Ελευσίνα»,
   • «Νέος επιβατικός τερματικός και επενδυτική αντεπίθεση» (προφανώς σε λιμάνι/αεροδρόμιο),
   • κείμενο για το ότι «οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι χρειάζονται εταιρείες» – ένδειξη στροφής σε εταιρικά σχήματα και συμβολαιακή γεωργία.

γ. Διεθνή / γεωπολιτικά

1. Παράκαμψη Πειραιά – κινεζικές επενδύσεις
   Άρθρο για «την παράκαμψη του Πειραιά και τις κινεζικές επενδύσεις που δεν…» αναδεικνύει τον ανταγωνισμό λιμένων και την προσπάθεια άλλων να αποσπάσουν μερίδιο από το ελληνικό “success story” της Cosco.
2. Ουκρανικό, κάθετος διάδρομος, Rebrain Greece
   Ρεπορτάζ για «ζυμώσεις με φόντο το ουκρανικό και τον κάθετο διάδρομο» δείχνουν ενδιαφέρον για τον γεωοικονομικό ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου logistics και ενέργειας. Το Rebrain Greece και το συνέδριο για τη διασπορά δείχνουν παράλληλη «ήπια ισχύ», ανθρώπινο κεφάλαιο και high-skilled επιστροφή.

Γραμμή: φιλοκυβερνητική, φιλοεπιχειρηματική, με αιχμηρό αντι-ΣΥΡΙΖΑ και έντονο παρασκήνιο.

---

4. Συγκριτική αποτίμηση – τρεις καθρέφτες της ίδιας ημέρας

1. Στο πολιτικό επίπεδο
   • Τα ΝΕΑ βλέπουν τη μεγάλη εικόνα: φόβος, γεωπολιτική αβεβαιότητα, δομικοί κίνδυνοι για ευημερία. Αναδεικνύουν την ευθραυστότητα συστήματος, χωρίς να διαλύουν το κέντρο.
   • Η Καθημερινή επιμένει στις μεταρρυθμίσεις, στους θεσμούς και στο διεθνές πλαίσιο. Σαν να λέει: «η πολιτική είναι σοβαρή δουλειά, όχι μόνο συγκρούσεις».
   • Τα Παραπολιτικά εστιάζουν περισσότερο στο “ποιος κερδίζει από τι”: κόμματα, πρόσωπα, επιχειρηματικά συμφέροντα. Παράγουν αφήγημα ισχύος της ΝΔ, με παρασκήνιο και οικονομικά deals.
2. Στο οικονομικό επίπεδο
   • Τα ΝΕΑ προειδοποιούν: ιδιωτικοποιήσεις, δομικά προβλήματα, κίνδυνος χαμένης ευημερίας.
   • Η Καθημερινή προσπαθεί να δώσει πλήρη εικόνα: από ΑΠΔ και ενισχύσεις μέχρι ΑΙ και διεθνείς αγορές, ως ανάλυση μακράς πνοής.
   • Τα Παραπολιτικά δίνουν βάρος σε επενδύσεις, κέρδη, επιδοματικές πολιτικές και “μαξιλάρια” – με σαφή στόχευση κοινωνικών ομάδων-κλειδιών (συνταξιούχοι, αγρότες, κτηνοτρόφοι).
3. Στο διεθνές – γεωπολιτικό
   • Τα ΝΕΑ στήνουν δραματικό πλαίσιο (Τραμπ–Ουκρανία, Ερντογάν, σκιές φόβου).
   • Η Καθημερινή αναλύει μακροδυναμικές: Τουρκία που απομακρύνεται από ηρεμία, ντέρμπι ΗΠΑ–Κίνας, νέα αρχιτεκτονική ισχύος.
   • Τα Παραπολιτικά κοιτούν κυρίως τις συνέπειες για Ελλάδα: λιμάνια, επενδύσεις, διαδρόμους, Rebrain, διασπορά – δηλαδή τη γεωπολιτική ως ευκαιρία business και soft power.

Συνολικό συμπέρασμα:
Η ίδια μέρα, μέσα από Τα ΝΕΑ, Καθημερινή και Παραπολιτικά, δείχνει μια χώρα που:

• εξωτερικά ανεβαίνει σε σημασία,
• οικονομικά προσελκύει χρήμα αλλά πατά σε άνισο έδαφος,
• πολιτικά λειτουργεί με ισχυρή κυβέρνηση και αποδυναμωμένη εμπιστοσύνη,
• και επικοινωνιακά χωρίζεται σε τρεις γλώσσες:
  • ανήσυχη ευρωπαϊκή (Τα ΝΕΑ),
  • τεχνοκρατική-θεσμική (Καθημερινή),
  • παρασκηνιακή φιλοκυβερνητική (Παραπολιτικά).

Υπόλοιπες Εφημερίδες

1. Εσωτερικό πολιτικό σκηνικό: ισχυρή ΝΔ, αδύναμο κομματικό σύστημα

Η Εστία προτάσσει ότι υπάρχουν «κέρδη για τη ΝΔ» στις δημοσκοπήσεις, αλλά ταυτόχρονα «7 στους 10 θέλουν νέο κόμμα», με ειδική μνεία στα σενάρια για σχήματα Σαμαρά και Τσίπρα, που αποκαλύπτουν πολιτικό κενό και βαθιά απογοήτευση του εκλογικού σώματος. Το μήνυμα είναι διπλό: η ΝΔ αντέχει, αλλά το σύστημα γύρω της σαπίζει.

Η Άποψη πάει ένα βήμα παραπέρα: παρουσιάζει την αντιπαράθεση «Αντώνης Σαμαράς – Κυριάκος Μητσοτάκης, η σύγκρουση δύο κόσμων», με έντονη κριτική στη βιαστική απολιγνιτοποίηση και στην ακρίβεια της ενέργειας, προβάλλοντας τον Σαμαρά ως εκφραστή της «λαϊκής δεξιάς» και εθνικής ενεργειακής αυτάρκειας. Στο ίδιο φύλλο, άλλο άρθρο υποστηρίζει ότι «μονόδρομος η πόλωση με τη ΝΔ», καθώς το ΠΑΣΟΚ αδυνατεί να εμφανιστεί ως αξιόπιστο αντίπαλο δέος, παρά τη φανερή επιθυμία για «πολιτική αλλαγή».

Παράλληλα, άλλο κείμενο της Άποψης μιλά για «αντι-Τσίπρα μέτωπο στην Αριστερά», αναλύοντας πως στον χώρο αριστερότερα του ΣΥΡΙΖΑ ριζώνει μια απόρριψη της ηγεσίας Τσίπρα, που θεωρείται διχαστική και ηττημένη.

Τι δείχνουν όλα αυτά συνολικά:

• Η ΝΔ παραμένει πρώτη και με διαφορά.
• Στο εσωτερικό της, όμως, ωριμάζει ένα σαμαρικό ρεύμα που αμφισβητεί την «ευρωπαϊστική», πράσινη και φιλοαμερικανική γραμμή Μητσοτάκη.
• Στον κεντρώο χώρο, το ΠΑΣΟΚ δεν πείθει ως κυβερνητική εναλλακτική.
• Στην Αριστερά, αναζητείται νέα ηγεσία, με τον Τσίπρα περισσότερο βαρίδι παρά πολιτικό κεφάλαιο.

Πολιτικά, αυτό προμηνύει έναν επόμενο κύκλο πόλωσης όχι μόνο μεταξύ ΝΔ-αντιπολίτευσης, αλλά και εντός της Δεξιάς, με υπόγειο εμφύλιο γύρω από ενεργειακή πολιτική, εθνική κυριαρχία και σχέση με ΗΠΑ/ΕΕ.

2. Οικονομία – παροχές μέσα σε σύννεφο δημοσιονομικής ανησυχίας

Στο οικονομικό μέτωπο, τα φιλοεπενδυτικά φύλλα (Αξία, Political, Ο Λόγος) αναδεικνύουν ισχυρό επενδυτικό ρεύμα: από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Ουκρανία, με έργα 1,5 δισ. σε αντλησιοταμίευση, μέχρι μεγάλες κινήσεις σε ενέργεια, λιμάνια, ακτοπλοΐα και υποδομές. Η Αξία γράφει για νέο ενεργειακό πυλώνα της ΑΚΤΩΡ, πολυμέτωπο «πόλεμο» για Πειραιά-Θεσσαλονίκη και επενδυτικά ραντεβού σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη, ενώ αναλύει πώς Exxon και Chevron «ακυρώνουν τη Γαλάζια Πατρίδα» της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κυβέρνηση τροφοδοτεί την εικόνα ευημερίας με εξαγγελίες τύπου «καταιγίδα 50.000 προσλήψεων το 2026» και πρόσθετες παροχές ύψους 9,5 δισ. («9,5 δισ. λόγοι για χαμόγελο» στο Political), στοιχείο κλασικής προεκλογικής παροχολογίας.

Ωστόσο, σε άλλο μήκος κύματος, ο Λόγος βγάζει στο πρωτοσέλιδο ότι «συναγερμό στις ευρωπαϊκές ηγεσίες χτυπά η Κριστίν Λαγκάρντ», με έμφαση στην ανάγκη τερματισμού της δημοσιονομικής αδράνειας και των «ψευδαισθήσεων» για εύκολο χρήμα. Η υπόμνηση είναι σαφής: το πάρτι των παροχών έχει ημερομηνία λήξης, ιδίως σε χώρες με χρέος και δημοσιονομικά κενά.

Το Πριν διαβάζει την ίδια πραγματικότητα ως «χαστούκι λόγω ΝΑΤΟ, λιτότητας» και μιλά για περιβαλλοντικό χαράτσι στους αγρότες και «μπάλα στην εξέδρα των δισεκατομμυριούχων», δείχνοντας ότι τα βάρη της πράσινης μετάβασης πέφτουν πάλι σε μισθωτούς και περιφέρεια.

Το υποκείμενο μήνυμα: οικονομικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να κλειδώσει κοινωνικές συμμαχίες με προσλήψεις και επιδόματα, την ώρα που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και ένα τμήμα του Τύπου προειδοποιούν πως πλησιάζει νέος γύρος πειθαρχίας. Προμηνύεται επανάληψη της ίδιας προεκλογικής μανιέρας: πρώτα παροχές, μετά πίεση για μέτρα.

3. Εξωτερική πολιτική – ενεργειακή γεωπολιτική και «ειρήνη» τύπου Τραμπ

Στο διεθνές επίπεδο, η εικόνα είναι στραμμένη στο τρίγωνο ΗΠΑ-ΕΕ-περιφέρειες κρίσης. Ο Λόγος προβάλλει το «ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων του Τραμπ για την Ουκρανία» δίπλα στο διάγγελμα Ζελένσκι, μιλώντας για πιθανό «παράθυρο συμφωνίας» μετά από τρία χρόνια πολέμου. Η Εστία κινείται στο ίδιο μήκος κύματος, βλέποντας έδαφος για αναδιάταξη του μετώπου.

Το Πριν είναι σαφώς πιο κυνικό: μιλά για «στρατηγική πρόσδεση στις ΗΠΑ» με το αέριο ως μοχλό, παρουσιάζοντας τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου ως συνέχεια των παλαιών αγωγών αλλά με πολύ στενότερη εξάρτηση από την Ουάσινγκτον.

Ταυτόχρονα, η Αξία αναδεικνύει την κινεζο-ιρανική πρωτοβουλία για «παράλληλο πετρελαϊκό σύστημα» και την κρίση στη Γερμανία, που «δοκιμάζει το πικρό ποτήρι» της ύφεσης. Αυτό συνθέτει ένα σκηνικό παγκόσμιας αναδιανομής ισχύος, όπου η Ελλάδα προσπαθεί να παρουσιαστεί ως «ενεργειακός κόμβος» και «κυρίαρχο κράτος που δεν παίρνει άδεια από κανέναν», όπως γράφει ο Λόγος για τις κυβερνητικές δηλώσεις.

Τα συντηρητικά φύλλα (Εστία, Αξία, Ο Λόγος, Political) βλέπουν στις συμφωνίες αυτές «ελληνικό χαστούκι στο τουρκικό θράσος» και ενίσχυση της αποτροπής μέσω Exxon και Chevron. Το Πριν και η Εποχή αντιτείνουν πως το τίμημα είναι στρατιωτική κλιμάκωση (στρατιωτικό Σένγκεν, εξοπλισμοί, αντιπολεμικές κινητοποιήσεις).

4. Κοινωνικό πεδίο – επιμέρους εστίες τριβής

Στο κοινωνικό πεδίο, οι ειδήσεις προέρχονται από πολλά μέτωπα:

• Το Πριν γράφει για απεργιακό ξεσηκωμό στις κατασκευές και κινητοποιήσεις με αντιπολεμικό στίγμα στις 25/11.
• Η Θεσσαλονίκη αναδεικνύει ζητήματα υποδομών (προαστιακός, FIX, χρήσεις γης) και ιστορικο-πολιτικά ερωτήματα («η άρνηση της Ελλάδας να καταδικάσει τον φασισμό»), δείχνοντας ότι ο δημόσιος διάλογος για τη δημοκρατία και τον ιστορικό αναθεωρητισμό παραμένει ανοιχτός.
• Η ειδική έκδοση των Παραπολιτικών για την Αυτοδιοίκηση μιλά για ανάπτυξη της Αττικής που «δεν μπορεί να είναι μονοπλευρη ή αποσπασματική» και δημάρχους που «πρέπει να υπηρετούν τον λαό, όχι τα κέρδη των λίγων», δίνοντας φωνή σε μια τοπική εξουσία που διεκδικεί ρόλο στην αναπτυξιακή συζήτηση.

Εδώ βρίσκεται ένα υπόγειο αλλά κρίσιμο ρήγμα: η κεντρική κυβέρνηση μοιράζει παροχές και υπογράφει μεγάλα deals, ενώ στο επίπεδο κοινωνικών υπηρεσιών, υποδομών και σχολείων οι πιέσεις συσσωρεύονται. Ο Τύπος το καταγράφει σποραδικά, όχι όμως ως ενιαίο αφήγημα.

5. Συγκριτική αποτίμηση & τι προμηνύεται

Γραμμή φιλοκυβερνητικών/οικονομικών φύλλων (Αξία, Ο Λόγος, Political, εν μέρει Εστία):
Επενδυτικός οργασμός, ενεργειακή αναβάθμιση, ισχυρή κυβέρνηση που αξιοποιεί τη διεθνή συγκυρία και μοιράζει παροχές. Οι ενστάσεις είναι κυρίως τεχνοκρατικές (Λαγκάρντ, δημοσιονομική πειθαρχία), όχι πολιτικές.

Γραμμή αντιπολιτευόμενων/ριζοσπαστικών (Πριν, Εποχή, ΕφΣυν):
Σκοτεινή ανάγνωση: στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης, προσδέσεις στο ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, ταξική μεταφορά βαρών (αγρότες, εργάτες, νεολαία), ανάγκη για «ανατροπή της κυβέρνησης και ρήξη με τις ΗΠΑ».

Γραμμή λαϊκοδεξιών/ταμπλόιντ (Μακελειό, Espresso, On Time):
Μίγμα σκανδάλου, θορύβου και υπαινικτικής καχυποψίας για την «Κίμπερλι» και τις ΗΠΑ, αλλά χωρίς δομημένη εναλλακτική.

Τι μας διαφεύγει από τις σημερινές σελίδες:

• Δεν υπάρχει σοβαρή προβολή του πώς θα χρηματοδοτηθούν μεσοπρόθεσμα οι παροχές και οι 50.000 προσλήψεις, υπό το πλαίσιο νέων ευρωπαϊκών κανόνων.
• Η κοινωνική κόπωση αποτυπώνεται αποσπασματικά (απεργίες, χαράτσια, υποδομές) αλλά όχι ως συνολική κρίση εμπιστοσύνης, παρότι η Political μιλά ρητά για «εμπιστοσύνη ως πολιτικό κεφάλαιο που χάθηκε».
• Η εσωκομματική δυναμική στη ΝΔ (Σαμαράς vs Μητσοτάκης) αντιμετωπίζεται κυρίως ως παραπολιτικό, ενώ στην πράξη μπορεί να καθορίσει τη στρατηγική της κυβέρνησης σε ενέργεια, εξωτερική πολιτική και πρόωρες κάλπες.

Τι προμηνύεται:

1. Προεκλογική πόλωση με νέο δεξιό πόλο – είτε εντός είτε εκτός ΝΔ, με «σκληρή γραμμή» σε ενέργεια και εθνικά.
2. Σύγκρουση Αθήνας–Βρυξελλών για παροχές και χρέος, όταν κλείσει το «παράθυρο ανεκτικότητας» που σήμερα απλώς προειδοποιεί η Λαγκάρντ.
3. Εμβάθυνση της ενεργειακής πρόσδεσης στις ΗΠΑ, με διπλό πρόσωπο: γεωπολιτικό κέρδος έναντι Τουρκίας αλλά και αυξημένη στρατιωτική και οικονομική εξάρτηση.
4. Κοινωνικές τριβές σε εργοτάξια, ύπαιθρο και πόλεις, που μπορεί να γίνουν πολιτική κρίσιμη μάζα αν οι παροχές δεν επαρκέσουν να σβήσουν την αίσθηση αδικίας.