Επισκόπηση Τύπου 08/11 – Η πολιτική σκηνή ανάμεσα στην αποδοτικότητα και τη νοηματοδότηση

Πολιτική Θεώρηση

Η Ελλάδα του 2025 κινείται σε δύο παράλληλες πραγματικότητες. Η πρώτη είναι η λογιστική, η τεχνοκρατική, η ψυχρή, εκεί όπου η κυβέρνηση παρουσιάζει μια χώρα που τρέχει με ρυθμούς επενδύσεων, συμφωνιών και ψηφιακών μεταρρυθμίσεων. Είναι η γλώσσα των αριθμών, των MOU, των ομολόγων, των P-TEC, των 3+1 και των ενεργειακών κόμβων. Η δεύτερη πραγματικότητα είναι η βιωματική, η υπαρξιακή, αυτή που συναντάται στις ουρές των ΕΛΤΑ, στις καθυστερήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, στις αγωνίες για τα σχολεία και τα νοσοκομεία, στις ψυχές των ανθρώπων που δεν μετέχουν στα διαγράμματα αλλά στη ζωή.

Εδώ η χώρα μοιάζει να έχει επιλέξει, συνειδητά ή όχι, μια νέα εκδοχή «μοντερνισμού χωρίς κοινότητα». Μια κοινωνία που υιοθετεί τις τεχνικές και οργανωτικές μορφές του εκσυγχρονισμού, αλλά χωρίς να έχει αναπτύξει την εσωτερική της συνοχή, την αίσθηση κοινού σκοπού, ή την εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών της. Η αποδοτικότητα γίνεται αυτοσκοπός και η πολιτική χάνει το πρόσωπό της. Δεν πρόκειται μόνο για κρατικό έλλειμμα αλλά για πολιτισμικό. Λείπει το νόημα του εκσυγχρονισμού, αλλά λείπει και η οργάνωση για να μετατραπεί η πρόθεση σε αποτέλεσμα.

Η Ελλάδα έχει αποδεχθεί το «επιτελικό κράτος» ως υπόσχεση αποτελεσματικότητας, αλλά χωρίς την πνευματική υποδομή που να το νομιμοποιεί ηθικά. . Ένα κράτος που λειτουργεί, αλλά δεν συγκινεί. Που ελέγχει, αλλά δεν εμπνέει. Που κινείται ορθολογικά, αλλά χωρίς εσωτερικό ρυθμό.

Οικονομία χωρίς πρόσωπο και κοινωνία χωρίς σχήμα

Στο πεδίο της οικονομίας, το ενεργειακό αφήγημα, από το Ζάππειο μέχρι το Ιόνιο, δομεί μια νέα εθνική αφήγηση: η Ελλάδα ως κόμβος ενεργειακών ροών. Όμως κάθε κόμβος προϋποθέτει σταθερό έδαφος, θεσμούς, ανθρώπους που κατανοούν γιατί συνδέονται. Το πρόβλημα δεν είναι η επιτυχία των deals, αλλά η έλλειψη νοήματος πίσω από αυτά. Οι επενδύσεις δεν είναι άθροισμα κεφαλαίων, αλλά σχέσεις εμπιστοσύνης. Και η εμπιστοσύνη, όπως και η δημοκρατία, χρειάζεται πρόσωπο, όχι μόνο διαδικασία.

Υπάρχει μια κρίση «προσωπικότητας του κράτους». Ένα κράτος χωρίς πρόσωπο δεν μπορεί να εμπνεύσει ευθύνη, απλώς εκδίδει οδηγίες. Την ίδια στιγμή υπάρχει ασυμμετρία παραγωγικότητας: ο ιδιωτικός τομέας κινείται με ταχύτητα που το κράτος δεν προλαβαίνει να μεταβολίσει. Η αποδοτικότητα γίνεται άνιση, το κράτος και οι θεσμοί μένουν θεατές στην ίδια τους τη ρητορική.

Η πολιτική ρητορική ως καθρέφτης απουσίας

Τα παραπολιτικά ρεπορτάζ μιλούν για «εξαφανισμένους υπουργούς», «παγωμένα χαμόγελα» και «εσωτερικές ανησυχίες» στη Νέα Δημοκρατία, για «παλινωδίες ταυτότητας» στο ΠΑΣΟΚ, για «αναζήτηση αφήγησης» στον ΣΥΡΙΖΑ. Το πρόβλημα δεν είναι η εναλλαγή προσώπων, αλλά η απουσία λόγου. Η πολιτική δεν αποτυγχάνει επειδή κάνει λάθη, αλλά επειδή δεν πείθει ότι έχει σκοπό.

Η τεχνική επάρκεια χωρίς αξιακή γείωση δημιουργεί την αίσθηση ότι «όλα δουλεύουν αλλά τίποτα δεν αφορά». Η χώρα μοιάζει με επιχείρηση που απέκτησε ERP σύστημα αλλά έχασε το όραμα. Η πολιτική έγινε management, και το management, ψυχολογικά, δεν συγκινεί. Η αντιπολίτευση, από την άλλη, επιμένει στο συναίσθημα χωρίς δομή. Μιλά για αδικίες, φθορά, κόπωση, αλλά δεν δείχνει ποιον θεσμό θα ενσαρκώσει, ποια νέα εμπιστοσύνη θα γεννήσει. Κι έτσι, ο πολίτης αμφιταλαντεύεται ανάμεσα σε έναν τεχνοκράτη χωρίς ψυχή και έναν ρομαντικό χωρίς πλάνο.

Το ενεργειακό ως καθρέφτης του πολιτισμού μας

Η σημερινή ειδησεογραφία, από τα P-TEC deals ως τις συζητήσεις για την ψηφιοποίηση του κράτους, είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια σειρά γεγονότων. Είναι το καθρέφτισμα ενός συλλογικού χαρακτήρα που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ισχύ και την ανάγκη για αναγνώριση. Είμαστε έθνος που επιζητεί να «φαίνεται», όχι πάντα να «είναι». Γι’ αυτό και επενδύουμε στον κόμβο, στο deal, στην υπογραφή. Αλλά η ουσία της ανάπτυξης δεν είναι η υπογραφή, είναι η μεταβολή του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε. Η πραγματική πολιτική αλλαγή δεν θα έρθει από νέα πρόσωπα, αλλά από νέες συνήθειες ευθύνης. Η Ελλάδα χρειάζεται λιγότερη ηθικολογία και περισσότερη αυτογνωσία, λιγότερα «οράματα» και περισσότερη πειθαρχία στην πράξη, όχι πνεύμα διαμαρτυρίας, αλλά δημιουργική συνέπεια.

Μεταξύ αυτοπεποίθησης και κενού

Η σημερινή εικόνα της χώρας είναι διπλή: Από τη μία, μια κυβέρνηση που κινείται με αυτοπεποίθηση επενδυτικής πολιτικής, αναγνώρισης στο εξωτερικό, και ρυθμούς ανάπτυξης. Από την άλλη, μια κοινωνία που νιώθει πως η «πρόοδος» της διαφεύγει, όχι γιατί δεν την αγγίζει, αλλά γιατί δεν την καταλαβαίνει. Η πρόκληση δεν είναι πια η ανάπτυξη, αλλά η νοηματοδότηση της ανάπτυξης. Χωρίς αυτή, κάθε P-TEC, κάθε ψηφιακή μεταρρύθμιση, κάθε εξαγγελία, κινδυνεύει να μείνει σχήμα χωρίς περιεχόμενο. Η πολιτική, για να ανασάνει ξανά, πρέπει να επανασυνδεθεί με την πνευματικότητα του πολίτη, όχι θρησκευτική ή ιδεολογική, αλλά την υπαρξιακή ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει σε κάτι που τον ξεπερνά και τον δικαιώνει.

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η χώρα χρειάζεται ένα συναινετικό ορθολογισμό με ψυχή. Να ξαναβρούμε το μέτρο μεταξύ σκέψης και συναισθήματος, τεχνοκρατίας και φαντασίας. Να μάθουμε να δουλεύουμε μεθοδικά, και να σκεφτόμαστε με βάθος. Μόνο τότε η πολιτική θα ξαναγίνει πράξη ενόρασης και ευθύνης, κι όχι απλώς διαχείριση της επόμενης είδησης.

Εφημερίδες – Πολιτική Ανάλυση (7 Νοεμβρίου 2025)

1) Ενέργεια: P-TEC στο Ζάππειο & συμφωνία ExxonMobil–Energean–HelleniQ

Περίληψη (5–7 γραμμές): Το 6ο Διατλαντικό Συνέδριο Ενεργειακής Συνεργασίας (P-TEC) στην Αθήνα συμπίπτει με την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στο ενεργειακό πεδίο (LNG/υδρογονάνθρακες) και την προώθηση γεωτρήσεων στο Ιόνιο με σύμπραξη ExxonMobil–Energean–HelleniQ. Η φιλοεπενδυτική ανάγνωση μιλά για «ιστορική ευκαιρία» και αναβάθμιση της χώρας ως κόμβου. Η κριτική γραμμή υπογραμμίζει κόστος, περιβαλλοντικές αντιρρήσεις και κίνδυνο εμπλοκών στην Αν. Μεσόγειο. Το διακύβευμα μετατοπίζεται από το «αν» στο «πώς» και «με ποιους όρους».
Συναίσθημα: Μικτό· αισιοδοξία για επενδύσεις, ανησυχία για κόστος/ρίσκο.
Πολιτικό υποκείμενο: Κυβέρνηση/ΥΠΕΝ, ΗΠΑ, ενεργειακοί όμιλοι.
Πιθανές συνέπειες: Βραχυπρόθεσμες θετικές προσδοκίες· μεσοπρόθεσμη όξυνση αντιπαραθέσεων για περιβάλλον/κοινωνική αποδοχή.
Τεκμηρίωση: Ρεπορτάζ/τίτλοι της ημέρας που αναδεικνύουν P-TEC και την ελληνοαμερικανική ενεργειακή ατζέντα, καθώς και αιχμηρά σχόλια περί «ενεργειακής κυριαρχίας» ΗΠΑ.

2) Δικαιοσύνη & συνδικαλισμοί: Ερώτηση ΚΚΕ για τη δίωξη Μάρκου Μπεκρή

Περίληψη: Το ΚΚΕ ζητά παύση της δίωξης του προέδρου του ΕΚ Πειραιά και της ΕΝΕΔΕΠ, συνδέοντας το θέμα με την ποινικοποίηση κινητοποιήσεων αλληλεγγύης για την Παλαιστίνη. Θέτει πλαίσιο δικαιωμάτων–ασφάλειας και ρόλο του κράτους δικαίου.
Συναίσθημα: Αλληλεγγύη/αγανάκτηση στα κινήματα· επιφύλαξη στο κεντρώο κοινό.
Πολιτικό υποκείμενο: ΚΚΕ, Υπουργείο Δικαιοσύνης, σωματεία.
Πιθανές συνέπειες: Πόλωση, πιθανές κινητοποιήσεις· πολιτικό κόστος αν εδραιωθεί αφήγημα «ποινικοποίησης».
Τεκμηρίωση: Ριζοσπάστης – καταχώριση ερώτησης και αιχμηρό σχολιασμός.

3) Διεθνές – ΗΠΑ: Ανώτατο Δικαστήριο & δασμοί Trump

Περίληψη: Στην ακρόαση για τη συνταγματικότητα των δασμών βάσει IEEPA, οι δικαστές δείχνουν σκεπτικοί. Εάν οι δασμοί κριθούν προβληματικοί, προοιωνίζεται νέο κύμα εμπορικής αβεβαιότητας, με επιπτώσεις και στη νομισματική πολιτική (Fed) μέσω του καναλιού προσδοκιών/επιτοκίων.
Συναίσθημα: Επιχειρηματική ανασφάλεια/αναμονή.
Πολιτικό υποκείμενο: SCOTUS, αμερικανική διοίκηση, Fed, πολυεθνικές.
Πιθανές συνέπειες: Μεταβλητότητα σε αλυσίδες και τιμές – δευτερογενής επίδραση σε ΕΕ/Ελλάδα.
Τεκμηρίωση: FNB Daily με αναλυτικές αναφορές σε IEEPA και πιθανές επιδράσεις.

4) Ναυτιλία: Dorian LPG – μερίσματα & ναύλοι

Περίληψη: Η Dorian LPG ανακοινώνει έκτακτο μέρισμα 27,8 εκατ. δολ. (0,65$/μτχ) και ισχυρά κέρδη Q2 amid υψηλούς ναύλους LPG, ενισχυμένους από ροές ΗΠΑ–Ασίας και συμφόρηση στον Παναμά. Θίγεται ο κίνδυνος μελλοντικής πίεσης ναύλων λόγω μεγάλου βιβλίου παραγγελιών.
Συναίσθημα: Θετικό επενδυτικό.
Πολιτικό υποκείμενο: Ναυτιλία, επενδυτές, ΥΝΑΝΠ.
Πιθανές συνέπειες: Διατήρηση αποδόσεων βραχυπρόθεσμα· μεσοπρόθεσμη προσοχή στην προσφορά στόλου.
Τεκμηρίωση: Αναλυτικό ρεπορτάζ στη Ναυτεμπορική.

5) Θεσμοί/Δημόσια διοίκηση: ΕΛΤΑ, ψηφιακό κράτος & μεταβιβάσεις

Περίληψη: Συνεχίζεται η συζήτηση για το μέλλον των ΕΛΤΑ (σενάρια «λουκέτου», ενοποιήσεις υπηρεσιών), ενώ παράλληλα προβάλλονται μέτρα για ελέγχους σε μεταβιβάσεις και φορο-κίνητρα ανακαινίσεων. Η απόσταση ανάμεσα στο αφήγημα «επιτελικού κράτους» και την εμπειρία του πολίτη παραμένει ορατή.
Συναίσθημα: Αμφίθυμο – ελπίδα για ταχύτητα, φόβος για υποβάθμιση υπηρεσιών.
Πολιτικό υποκείμενο: Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης/Οικονομικών, ΕΛΤΑ.
Πιθανές συνέπειες: Ρίσκο φθοράς στην περιφέρεια/ευάλωτους αν δεν υπάρξουν αντισταθμιστικές δομές «front desk».
Τεκμηρίωση: Πρωτοσέλιδα/σχόλια «Εστίας», «Καθημερινής» κ.ά. για ΕΛΤΑ, φορο-έκπτωση, ελέγχους.

6) Αγροτική πολιτική: ΟΠΕΚΕΠΕ, ΑΑΔΕ & εντάσεις

Περίληψη: Αναφορές σε καθυστερήσεις πληρωμών/ελέγχους και θεσμικές ανακατατάξεις (συνέργειες με ΑΑΔΕ) διατηρούν την ένταση με τον αγροτικό κόσμο. Θέμα αξιοπιστίας/διαφάνειας και διοικητικής απλούστευσης.
Συναίσθημα: Ανησυχία/κόπωση.
Πολιτικό υποκείμενο: ΥΠΑΑΤ, ΟΠΕΚΕΠΕ, ΑΑΔΕ, αγροτικοί σύλλογοι.
Πιθανές συνέπειες: Πιθανές κινητοποιήσεις, πίεση σε περιφερειακούς βουλευτές.
Τεκμηρίωση: Τίτλοι-καταγραφές της ημέρας (μεταβιβάσεις/ελεγκτικοί μηχανισμοί).

7) Εξωτερική πολιτική/Αν. Μεσόγειος: 3+1 στην Αθήνα

Περίληψη: Το σχήμα 3+1 (Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ + ΗΠΑ) αποκτά βάθος σε ενέργεια–ασφάλεια. Υπογραμμίζεται η ελληνική «γέφυρα» μεταξύ ΕΕ και Μ. Ανατολής, με προσοχή στις ισορροπίες με Τουρκία.
Συναίσθημα: Συγκρατημένη αισιοδοξία.
Πολιτικό υποκείμενο: ΥΠΕΞ/ΥΠΕΝ, ΗΠΑ, Κύπρος, Ισραήλ.
Πιθανές συνέπειες: Διπλωματικό κεφάλαιο, αλλά αυξημένη έκθεση σε περιφερειακές αναταράξεις.
Τεκμηρίωση: Καταγραφές διεθνούς/εθνικής ατζέντας της ημέρας.

8) Οικονομία: Επενδυτική κινητικότητα vs «κουβάρι» γραφειοκρατίας

Περίληψη: Σειρά κινήσεων σε Lamda (ομόλογο), METLEN (στόχοι EBITDA), τηλεπικοινωνίες/οπτικές ίνες, ναυτιλία· ταυτόχρονα, ισχυρό αφήγημα ότι η γραφειοκρατία καθυστερεί ώριμα projects και κεφάλαια. Οι επιχειρήσεις ζητούν προβλεψιμότητα.
Συναίσθημα: Μεικτό – αισιοδοξία για κεφάλαια, δυσφορία για διαδικασίες.
Πολιτικό υποκείμενο: Υπουργείο Οικονομίας/Ανάπτυξης, τράπεζες, μεγάλοι όμιλοι.
Πιθανές συνέπειες: Κύμα έργων 2025–27 αν «ξεμπλοκάρουν» αδειοδοτήσεις.
Τεκμηρίωση: Καθημερινή/Ναυτεμπορική/Deal News τίτλοι και ρεπορτάζ.

---

Συνολικό αποτύπωμα πολιτικού κλίματος

Ο τόνος της ημέρας είναι «ενέργεια και θεσμοί στη μέγγενη». Η διεθνής/επενδυτική ατζέντα (P-TEC, 3+1, γεωτρήσεις) δημιουργεί αίσθηση αναβάθμισης και προοπτικών, ενώ το εσωτερικό διοικητικό πεδίο (ΕΛΤΑ, ΟΠΕΚΕΠΕ, μεταβιβάσεις/ελεγκτικοί μηχανισμοί, νέες ταυτότητες) φέρνει φθορά στο αφήγημα αποτελεσματικότητας. Στο διεθνές περιβάλλον, το ρίσκο από το αμερικανικό εμπορικό μέτωπο (δασμοί/SCOTUS) αυξάνει την αβεβαιότητα. Ο ανταγωνισμός κυβέρνησης–αντιπολίτευσης αναδιατάσσεται γύρω από τρεις άξονες: (α) γεωπολιτική/ενέργεια, (β) αποτελεσματικότητα κράτους, (γ) κοινωνικές αντοχές.

Συγκριτική αποτίμηση εφημερίδων

Τα οικονομικά/ναυτιλιακά φύλλα (Ναυτεμπορική) εστιάζουν σε επενδυτική κινητικότητα και ισχυρή ναυτιλία (Dorian LPG). Τα κριτικά/ιδεολογικά μέσα (Ριζοσπάστης, Deal News) προβάλλουν γραφειοκρατικά εμπόδια, θεσμικές τριβές και γεωπολιτικούς κινδύνους. Τα mainstream (Καθημερινή, Τα Νέα) ισορροπούν: αναδεικνύουν deals/αναβαθμίσεις, επισημαίνουν όμως θεσμικά κενά και κοινωνική κόπωση. Η βασική απόκλιση είναι ο τόνος: από «ιστορική ευκαιρία» έως «επικίνδυνη εμπλοκή».