Ο αντίπαλος του Μητσοτάκη που δεν υπάρχει – Άποψη 03/03

Το ερώτημα δεν είναι ποιος μπορεί να κερδίσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει σήμερα πολιτικό υπόστρωμα που να μπορεί να τον αμφισβητήσει σοβαρά. Διότι όταν η αντιπολίτευση βρίσκεται σε ιδεολογικό τέλμα, χωρίς συνεκτικό πρόγραμμα και με πρόσωπα που δεν παράγουν εμπιστοσύνη, τότε η πολιτική σύγκρουση παύει να είναι ανταγωνισμός και γίνεται διαχείριση εναλλαγής ρόλων.

Η Νέα Δημοκρατία έχει μετατοπιστεί σε ένα υβριδικό Κέντρο. Δεν είναι πια ένα καθαρό ιδεολογικό κόμμα της παραδοσιακής Δεξιάς. Είναι ένας μηχανισμός εξουσίας που συνδυάζει τεχνοκρατία, αγοραία γλώσσα, θεσμική μετριοπάθεια και αποφασιστικότητα στα ζητήματα ασφάλειας. Έχει καταφέρει να απορροφήσει «τα παιδιά της πιάτσας», επαγγελματίες, στελέχη της αγοράς, ανθρώπους που θέλουν να εκτεθούν, να διαχειριστούν, να συμμετάσχουν στην ισχύ. Αυτό δεν είναι μικρό επίτευγμα. Είναι πολιτική στρατηγική.

Το κενό της αντιπολίτευσης όμως δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι υπαρξιακό. Δεν έχει αφήγημα για ανάπτυξη μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Δεν έχει σχέδιο για γεωπολιτική επιβίωση σε μια εποχή που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με φόντο το Ιράν, αναδιατάσσει ενεργειακούς και στρατηγικούς άξονες. Δεν έχει πειστική απάντηση σε μια Αμερική που, υπό την κυριαρχία Τραμπ, επαναφέρει τον ωμό ρεαλισμό, ενώ η Ευρώπη παραμένει μουδιασμένη, χωρίς στρατηγική αυτονομία.

Άρα, ποιος θα μπορούσε να είναι ο πραγματικός αντίπαλος του Μητσοτάκη;

• Πρώτον, δεν χρειάζεται ένας ιδεολογικός τιμητής. Χρειάζεται ένας πολιτικός με στρατηγικό βάθος. Κάποιος που να αντιλαμβάνεται ότι η Ελλάδα δεν ζει σε εσωτερικό κενό, αλλά σε γεωπολιτική καταιγίδα. Που να μπορεί να μιλήσει για άμυνα, ενέργεια, βιομηχανική πολιτική και κοινωνική συνοχή χωρίς ιδεολογικά στερεότυπα.
• Δεύτερον, χρειάζεται θεσμική αξιοπιστία. Όχι αντισυστημική ρητορική, αλλά ικανότητα να πείθει ότι μπορεί να διαχειριστεί το κράτος χωρίς να το εργαλειοποιήσει. Η κοινωνία δεν ζητά επανάσταση. Ζητά ασφάλεια με προοπτική.
• Τρίτον, χρειάζεται πολιτική ψυχολογία αντοχής. Σε εποχές ανασφάλειας, ο πολίτης αναζητά ηγεσία που δεν ταλαντεύεται. Όχι φωνή που διαμαρτύρεται, αλλά φωνή που χαράζει πορεία.
• Τέταρτον, χρειάζεται αφήγημα κοινωνικής κινητικότητας. Σήμερα υπάρχει ένα στρώμα νέων επαγγελματιών, περιφερειακών επιχειρηματιών, στελεχών της τεχνολογίας, ανθρώπων που δεν ανήκουν ούτε στον κρατισμό ούτε στον παλιό κομματισμό. Αυτοί δεν εκπροσωπούνται πολιτικά. Είναι παραγωγικοί αλλά πολιτικά άστεγοι.

Εδώ μπαίνει το κρίσιμο σημείο: «τα παιδιά της πιάτσας» εκτός πολιτικής.

Δεν μιλάμε για celebrity υποψηφιότητες. Μιλάμε για ανθρώπους που έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικό πεδίο. Επιχειρηματίες δεύτερης γενιάς που έχουν μετασχηματίσει οικογενειακές επιχειρήσεις. Start-up founders που λειτουργούν σε διεθνές περιβάλλον. Περιφερειακοί αυτοδιοικητικοί που έχουν αποδείξει διαχειριστική επάρκεια. Τεχνοκράτες με εμπειρία σε άμυνα, ενέργεια, ψηφιακή πολιτική.

Αυτοί δεν έχουν καεί. Δεν κουβαλούν την ανυποληψία της κομματικής φθοράς. Έχουν όμως ένα πρόβλημα: δεν έχουν ακόμη πολιτικό όχημα. Και χωρίς όχημα, παραμένουν κοινωνική δυναμική χωρίς μετατροπή σε εξουσία.

Στο StrategyOnline.gr έχουμε επισημάνει επανειλημμένα το έλλειμμα στρατηγικής κουλτούρας στο πολιτικό σύστημα. Εκεί βρίσκεται το κενό. Όχι στη διαμαρτυρία, αλλά στην απουσία εθνικού σχεδίου που να συνδέει οικονομία, άμυνα και θεσμούς. Αν ένας αντίπαλος μπορούσε να διατυπώσει συνεκτικό εθνικό σχέδιο σε συνθήκες γεωπολιτικής ρευστότητας, θα δημιουργούσε ρήγμα.

Το ζήτημα δεν είναι αν μπορεί να ηττηθεί ο Μητσοτάκης. Το ζήτημα είναι αν υπάρχει πολιτική δύναμη που να μπορεί να αλλάξει τους όρους της σύγκρισης. Σήμερα η σύγκριση γίνεται μεταξύ διαχειριστικής επάρκειας και ρητορικής αντίδρασης. Αυτό δεν είναι ισότιμος αγώνας.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ιστορικό σταυροδρόμι: ενεργειακοί διάδρομοι, αμυντικές συμφωνίες, επενδυτική αναδιάταξη, κοινωνική κόπωση από ακρίβεια και ανασφάλεια. Σε τέτοιες συνθήκες, ο αντίπαλος δεν μπορεί να είναι προϊόν εσωκομματικής διαδικασίας. Πρέπει να είναι αποτέλεσμα κοινωνικής ζήτησης.

Αν δεν εμφανιστεί πρόσωπο ή συλλογικό σχήμα με στρατηγικό βάθος, θεσμική αξιοπιστία και κοινωνική γείωση, τότε η πολιτική κυριαρχία της ΝΔ δεν θα είναι προϊόν ιδεολογικής υπεροχής. Θα είναι προϊόν απουσίας εναλλακτικής.

Και αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα της Δημοκρατίας: όχι η ισχύς του ενός, αλλά η αδυναμία του άλλου.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι «ποιος θα τον νικήσει».
Το ερώτημα είναι: ποιος μπορεί να συγκροτήσει σοβαρό λόγο εξουσίας σε μια εποχή παγκόσμιας ανασφάλειας;

Μέχρι να απαντηθεί αυτό, η πολιτική σύγκρουση θα παραμένει άνιση. Και η κοινωνία θα παραμένει θεατής αντί για συμμέτοχος.